آیا کابوس را جدی بگیریم؟

کابوس

شایع ترین کابوس شما چیست؟

آیا خواب مرگ خود را می بینید یا رنج دیدن یکی از عزیزانتان و این که هیچ کاری از دست شما برنمی آید؟ شاید هم با سردرگمی و ضربان قلب بالا از خواب بیدار می شوید و از این که کابوس به پایان رسیده خوشحال می شوید. کابوس ها به عنوان توالی های رویا طبقه بندی می شوند که به نظر واقعی می آیند و اغلب فرد را بیدار می کنند.

اگرچه ترس، احساس غالب در طول کابوس دیدن است اما مطالعات نشان داد که احساساتی چون غم، خشم، سردرگمی، انزجار، سرخوردگی یا گناه نیز در کابوس ها رایج است. با بررسی کابوس بزرگسالان آشکار شد که بیشترین موضوع گزارش شده در کابوس ها، پرخاشگری فیزیکی به دنبال تعقیب و گریز و در حضور یک نیروی شریرانه بوده است.

اما اگر کابوس ها به طور مکرر به سراغتان می آیند، می تواند نشانه ای از مشکل و اختلال در سلامتی شما باشد. برآورد شده است که ۲ تا ۸ درصد از بزرگسالان به دلیل تاثیر کابوس ها بر الگوی خوابشان، قادر به استراحت کردن نیستند.

کابوس ها می توانند شاخصی از مشکلات سلامت روان مانند اضطراب، اختلال، استرس پس از سانحه و افسردگی باشند. همچنین در پدیده ی اختلال رفتاری حرکت تند چشم در خواب (REM)، فرد با فریاد، حرکت به اطراف و بیرون پریدن از تخت به رویاهای پرخاشگرانه واکنش نشان می دهد و می تواند نشان دهنده ی بیماری های عصبی مانند پارکینسون باشد. اما برخی نظریه ها میگویند که کابوس ها راهی برای مقابله مغز با خاطرات ناخوشایند هستند .

یک نظریه این است که رویاها، تمرینات حل مسئله هستند.

تحت این چارچوب کابوس دیدن بخشی از روند تلاش برای مقابله با مسائل عاطفی است. در طول کابوس، عواطف و مشکلاتی که در طول روز با آنها روبه رو می شویم به کاراکترها و سناریوهایی تبدیل می شوند که به ما کمک می کنند آنها را برای سلامت روانی خود بهتر درک و مدیریت کنیم.

افراد به طور میانگین دست کم هفته ای یک کابوس می بینند. اما این که آن را به یاد می آورند یا نه داستان دیگری است. گاهی کابوس ها یک نشانه درونی از اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) بوده که ذهن افراد ناخودآگاه تلاش می کند تا با آنها بازی کرده و معنی آنها را بیابد.

البته تمامی کابوس ها نشانه مشکل سلامت روان نیستند. افراد باید علاوه بر کابوس ها به سایر علائم نیز توجه کنند .

چهار مرحله در خواب وجود دارد که سه مرحله اول با حرکت آهسته چشم ها شناخته شده و مرحله نهایی به حرکت تند چشم یا REM می رسد. رویاها در مرحله REM که عضلات اسکلتی تقریبا فلج می شوند، اتفاق می افتند.بررسی طولانی مدت روی افراد مبتلا به اختلال رفتاری خواب REM بیشترین بیماری های پیشرفته مانند پارکینسون یا زوال عقل با اجسام لویی را نشان داد.

مرحله REM خواب به شدت به سلامت عاطفی نیز گره خورده است. آن چنان که با توجه به سرعت رخ دادن این مرحله می توان در مورد این که فرد طی چند هفته اخیر دچار افسردگی شده یا خیر، نظر داد.

یک چرخه خواب معمولی ۱۰۰ دقیقه است و مرحله REM بین دقیقه های ۹۰ تا ۱۰۰ رخ می دهد. در صورتی که این مرحله زودتر و در دقیقه های ۴۰ ، ۵۰ یا ۶۰ آغاز شود نشان دهنده این است که فرد احتمالا طی چند هفته اخیر دچار افسردگی شده است.محققان این گونه باور دارند که اگر مرحله REM زودتر از موعد در مغز آغاز شود، مغز فرصت کافی برای ساماندهی خاطرات و تشخیص این که کدام یک مورد نیازند، ندارد و بنابراین همه این ها باعث آشفتگی می شود.

مواردی همچون داروهای جدید، تغییرات در رژیم غذایی، استرس یا تروما می توانند موجب بروز رویاهای ناخوشایند شوند. هر تغییری در بدن شما مانند قطع برخی غذاهای خاص نیز احتمال تغییر در الگوی خواب را به دنبال دارد.

کابوس ها هم چنین در افراد مبتلا به دردهای مزمن رایج است. احتمالا به این دلیل که بیشتر در طول خواب بیدار می شوند و بنابراین کابوس های بیشتری را به خاطر دارند. همچنین مشکلات تنفسی مانند آپنه خواب (وقفه تنفسی حین خواب) یا آسم با کابوس ها مرتبط هستند. متخصصان می گویند اساسا هر تغییری در شما که بدن و مغزتان به آن عادت نکرده به هنگام خواب در قالب رویاها و کابوس ها پدیدار می شوند.

نویسنده: محمد احمدوند

کلینیک‌های آتیه

فهرست