اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)

تعریف اختلال

اختلال استرس پس از سانحه یا PTSD چیست؟

اختلال استرس پس از سانحه (Post Traumatic Stress Disorder) یا PTSD، یک اختلال روانی است که به وسیله یک حادثه وحشت آور تحریک شده است (فرد حادثه وحشتناک را دیده یا تجربه کرده است). علایم اختلال استرس پس از سانحه ممکن است شامل جهش به گذشته (فلش بک)، کابوس و اضطراب شدید و نیز افکار غیرقابل کنترل درباره حادثه شوک آور شود.

بسیاری از کسانی که حوادث شوک آور (تروماتیک) را پشت سر می گذارند، ممکن است به طور موقتی مشکلاتی در سازگاری و انطباق داشته باشند، اما با دریافت مراقبت از دیگران و خودشان، معمولاً بهتر می شوند. اگر علایم بدتر شد، برای ماه ها یا سال ها طول کشید و با زندگی روزمره شما تداخل پیدا کرد، ممکن است شما اختلال استرس پس از سانحه یا PTSD داشته باشید.

دریافت درمان مؤثر بعد از اینکه علایم اختلال استرس پس از سانحه یا PTSD رشد و گسترش پیدا می کند، می تواند برای کاهش علایم و بهبود عملکرد حیاتی باشد.

علائم

علایم استرس پس از سانحه

علایم استرس پس از سانحه یا PTSD ممکن است طی یک ماه بعد از حادثه شوک آور شروع شود، اما گاهی اوقات علایم ممکن است تا سال ها بعد از حادثه ظاهر نشود. علایم استرس پس از سانحه منجر به مشکلات چشمگیر در موقعیت های اجتماعی، کاری و یا روابط می شود. همچنین این علایم می توانند با توانایی فرد برای انجام فعالیت های روزمره زندگی تداخل پیدا کند.

علایم اختلال استرس پس از سانحه به طور کلی در چهار طبقه قرار می گیرند: خاطراتی که به طور سرزده و ناگهانی به یاد آورده می شوند، اجتناب، تغییرات منفی در افکار و خلق، و تغییر در واکنش های جسمی و هیجانی. علایم می تواند در طی زمان می تواند تغییر کند. همچنین، علایم استرس پس از سانحه از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

خاطرات سرزده و ناگهانی

علایم خاطرات سرزده می تواند شامل این موارد شود:

  • زنده شدن مکرر و ناخواسته خاطرات ناراحت کننده حادثه شوک آور
  • زنده شدن دوباره حادثه شوک آور انگار که آن حادثه دوباره رخ داده است (فلش بک یا جهش به گذشته)
  • کابوس ها یا رویاهای ناراحت کننده درباره حادثه شوک آور
  • نگرانی هیجانی شدید یا واکنش های جسمی به چیزی که یادآور حادثه شوک آور است.

اجتناب

علایم اجتنابی ممکن است شامل این موارد شود:

  • تلاش برای اجتناب از فکر کردن یا صحبت کردن درباره حادثه شوک آور
  • اجتناب از مکان ها، فعالیت ها یا افرادی که یادآور حادثه شوک آور هستند.

تغییرات منفی در افکار یا خلق

علایم تغییرات منفی در فکر و خلق ممکن است شامل این موارد شود:

  • افکار منفی درباره خود، دیگران و جهان
  • ناامیدی درباره آینده
  • مشکلات حافظه از قبیل فراموش کردن جنبه های مهم حادثه شوک آور
  • مشکل در حفظ روابط نزدیک
  • احساس جدا شدن از خانواده و دوستان
  • عدم علاقه به فعالیت هایی که زمانی از آنها لذت می بردید.
  • مشکل در تجربه کردن هیجانات مثبت
  • احساس کرختی هیجانی

تغییر در واکنش های جسمی و هیجانی

علایم تغییر در واکنش های جسمی و هیجانی (که علائم برانگیختگی هم نامیده می شود) ممکن است شامل این موارد شود:

  • به راحتی یکه خوردن (از جا پریدن) یا وحشت زده شدن
  • همیشه برای خطر در حالت گارد است.
  • رفتارهای خود تخریبی از قبیل مشروب خوری بیش از حد یا رانندگی با سرعت زیاد
  • مشکل در خوابیدن
  • مشکل در تمرکز
  • تحریک پذیری، طغیان های خشم یا رفتار پرخاشگرانه
  • احساس شدید گناه و شرم

تشخیص اختلال استرس پس از سانحه درDSM5

راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی (DSM-5) که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر شده است، ملاک های زیر را برای تشخیص اختلال استرس پس از سانحه یا PTSD مطرح کرده است:

ملاک های ذیل شامل بزرگسالان، نوجوانان و کودکان بالای ۶ سال می شود:

  • مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، آسیب شدید یا خشونت جنسی به صورت یک یا چند مورد از طرق زیر:
  1. تجربه مستقیم حادثه (یا حوادث) آسیب زا
  2. فرد شاهد بروز حادثه (حوادث) برای دیگران بوده است.
  3. آگاهی از اینکه حادثه (یا حوادث) آسیب زا برای یک عضو نزدیک خانواده یا دوست صمیمی رخ داده است. (در موارد مرگ واقعی یا تهدید به مرگ یکی از اعضای خانواده یا دوست، حادثه (یا حوادث) باید فجیع یا غیرمترقبه باشد).
  4. تجربه مکرر یا شدید با جزئیات آزارنده و تنفرآور حادثه (یا حوادث) آسیب زا (مثل مسئولین خط اول جمع آوری کننده بقایای اجساد، مأمور پلیسی که مکررا با جزئیات کودک آزاری برخورد دارد). (این ملاک برای مواجهه با رسانه های الکترونیکی، تلویزیون، فیلم ها یا تصاویر و عکس ها دلالت نمی کند، مگر این که این مواجهه مربوط به شغل باشد).
  • وجود یک یا چند علامت مزاحم در مورد حادثه (یا حوادث) آسیب زای زیر که پس از وقوع حادثه (یا حوادث) آسیب زا شروع شده باشد:
  1. یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده مزاحم حادثه (یا حوادث) آسیب زا (کودکان زیر شش سال ممکن است در بازی های تکراری خود، موضوعات یا جنبه هایی از حادثه (یا حوادث) آسیب زا را بیان کنند).
  2. رؤیاهای ناراحت کننده و تکرار شونده که محتوا و یا عاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زاست (در کودکان ممکن است رؤیاهای ترسناک بدون محتوی مشخص وجود داشته باشند).
  3. واکنش های تجزیه ای (مثل جهش به گذشته یا فلش بک) که در آنها فرد به گونه ای احساس و عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) آسیب زا در حال وقوع است. (چنین واکنش هایی ممکن است با شدت های متفاوت بروز کنند و در شدیدترین حالت با از دست دادن آگاهی نسبت به محیط همراهند. در کودکان ممکن است بازسازی وقایع خاص مربوط به سانحه در بازی ها دیده شود).
  4. ناراحتی روانی شدید یا طولانی هنگام مواجه شدن با نشانه های داخلی یا بیرونی که نماد جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا و یا شبیه آن هستند.
  5. واکنش های فیزیولوژیک محسوس به نشانه های داخلی یا بیرونی که نماد یا شبیه به جنبه ای از حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند
  • اجتناب مداوم از محرک های مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زا، که پس از حادثه (یا حوادث) آسیب زا آغاز و با یکی یا هر دو مورد زیر مشخص می شود:
  1. اجتناب یا تلاش برای اجتناب از خاطرات، افکار یا احساس های ناراحت کننده ای که مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند یا با آن ارتباط نزدیکی دارند.
  2. اجتناب یا تلاش برای اجتناب از یادآورهای محیطی (افراد، مکان ها، گفتگوها، فعالیت ها، اشیاء، موقعیت ها) که موجب انگیخته شدن خاطرات، افکار یا احساس های مربوط به همراه حادثه (یا حوادث) آسیب زا می شوند.
  • تغییرات منفی در شناخت و خلق همراه با حادثه (یا حوادث) آسیب زا با شروع یا تشدید پس از وقوع حادثه (یا حوادث) آسیب زا که با دستکم دو مورد از موارد زیر مشخص می شود:
  1. ناتوانی در به خاطر آوردن یکی از جنبه های مهم حادثه (یا حوادث) آسیب زا (عموماً ناشی از فراموشی تجزیه ای است و نه بر اثر عوامل دیگر مثل ضربه به سر، مصرف الکل یا داروها)
  2. عقاید یا انتظارات منفی مستمر و مبالغه آمیز درباره خود، دیگران یا جهان (مثل من بدم، به هیچ کس نمی توان اعتماد کرد، دنیا کاملاً خطرناک است، کل سیستم عصبی من برای همیشه تخریب شده).
  3. افکار تحریف شده پایداری درباره علت یا عواقب حادثه (یا حوادث) آسیب زا که منجر به سرزنش خود یا دیگران می شود.
  4. حالات هیجانی منفی مداوم (مثل ترس، وحشت، خشم، احساس گناه یا شرم).
  5. کاهش قابل ملاحظه علاقه یا شرکت در فعالیت های با اهمیت.
  6. احساس جدایی یا بیگانگی نسبت به دیگران
  7. ناتوانی مستمر در تجربه هیجانات مثبت (مثل ناتوانی در تجربه شادی، رضایت یا احساس محبت).
  8. تغییر قابل ملاحظه در انگیختگی و واکنش پذیری مرتبط با حادثه (یا حوادث) آسیب زا که پس از حادثه (یا حوادث) آسیب زا شروع یا تشدید شده و با دستکم دو مورد از حالات زیر مشخص می شود:
  9. رفتار تحریک پذیر و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین تحریک) که معمولاً با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء تظاهر می کند.
  10. رفتار بی محابا یا خود تخریبی
  11. گوش به زنگی مفرط
  12. تشدید واکنش از جا پریدن (یکه خوردن)
  13. اشکالات تمرکز
  14. اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن یا در خواب ماندن یا خواب ناآرام)
  • مدت این اختلال بیشتر از یک ماه است.
  • اختلال موجب ناراحتی قابل توجه بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های مهم کارکردی می شود.
  • اختلال را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده (مثل دارو، الکل) یا بیماری طبی دیگری نسبت داد.

علایم استرس پس از سانحه

  • مواجهه با مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، آسیب شدید یا خشونت جنسی در کودکان ۶ ساله و کم سال تر به صورت یک یا چند مورد از موارد زیر:
  1. تجربه مستقیم حادثه (حوادث) آسیب زا.
  2. کودک، شاهد بروز حادثه (حوادث) برای دیگران به خصوص مراقبین اولیه بوده است (شاهد بودن شامل حوادثی نمی شود که مشاهده فقط در رسانه های الکترونیکی، تلویزیون، فیلم ها یا تصاویر و عکس ها صورت گرفته است).
  3. آگاهی از اینکه حادثه (یا حوادث) آسیب زا برای والد یا فرد مراقب رخ داده است.
  • وجود یک (یا چند) علامت مزاحم در مورد حادثه (یا حوادث) آسیب زای زیر که پس از وقوع حادثه (یا حوادث آسیب زا) شروع شده باشد:
  1. یادآوری مکرر، ناخواسته و ناراحت کننده حادثه (یا حوادث) آسیب زا (خاطرات خودبخودی و مزاحم لزوماً ناراحت کننده ظاهر نشده و ممکن است در بازی های تکراری خود را نشان دهد).
  2. رؤیاهای مکرر و ناراحت کننده که محتوی و یا عاطفه آنها مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زا است.
  3. واکنش های تجزیه ای (مثل جهش به گذشته یا فلش بک) که در آنها کودک به گونه ای احساس و عمل می کند که گویی حادثه (یا حوادث) استرس زا در حال وقوع اند (چنین واکنش هایی ممکن است طیفی از درجات مختلف شدت داشته باشند و در شدیدترین حالت با از دست دادن آگاهی نسبت به محیط همراه اند). چنین بازسازی های مربوط به سانحه ممکن است در هنگام بازی کودکان دیده شود.
  4. ناراحتی روانی شدید و طولانی هنگام مواجه شدن با نشانه های داخلی یا بیرونی که شبیه یا نمادی از جنبه های حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند.
  5. واکنش های فیزولوژیک محسوس نسبت به یادآوری های حادثه (یا حوادث) آسیب زا
  • یکی یا چند تا از علایم زیر که نمایان گر اجتناب مستمر از محرک های مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زا هستند و یا تغییرات منفی در شناخت و خلق مربوط به حادثه (یا حوادث) آسیب زا ایجاد می کنند و باید بعد از حادثه (یا حوادث) آسیب زا شروع یا تشدید شوند.

اجتناب مستمر از محرک ها

  1. اجتناب یا تلاش برای اجتناب از فعالیت ها، مکان ها یا یادآوری های فیزیکی که موجب انگیخته شدن خاطرات حادثه (یا حوادث) آسیب زا می شوند.
  2. اجتناب یا تلاش برای اجتناب از افراد، گفتگوها یا موقعیت های بین فردی که موجب انگیخته شدن خاطرات حادثه (یا حوادث) آسیب زا می شوند.

تغییرات منفی در شناخت

  1. افزایش قابل توجه حالات هیجانی منفی (مثل ترس، احساس گناه، غمگینی، شرم، سردرگمی).
  2. کاهش قابل ملاحظه علاقه یا شرکت کردن در فعالیت های با اهمیت، شامل بازی کردن
  3. رفتار اجتماعی کناره جویانه
  4. کاهش مستمر در ابراز هیجانات مثبت
  • تغییر در انگیختگی و واکنش پذیری مرتبط با سانحه (یا سوانح)؛ با شروع یا تشدید پس از حادثه (یا حوادث) آسیب زا که با مورد (یا بیشتر) از حالات زیر تظاهر می کند:
  1. رفتار تحریک پذیر و حملات خشم (بدون محرک یا با کمترین محرک) که به طور معمول با پرخاشگری کلامی یا فیزیکی نسبت به افراد یا اشیاء (شامل قشقرق شدید) تظاهر می کند.
  2. گوش به زنگی مفرط
  3. افزایش واکنش از جا پریدن (یکه خوردن)
  4. اشکال در تمرکز
  5. اختلال خواب (مثل اشکال در به خواب رفتن یا تداوم خواب یا خواب ناآرام)
  • مدت اختلال بیش از یک ماه است.
  • این اختلال موجب ناراحتی قابل ملاحظه بالینی یا اختلال در روابط با والدین، خواهر و برادران، همسالان یا سایر مراقبین یا رفتار در مدرسه می شود.
  • این اختلال را نمی توان به اثرات فیزولوژیک یک ماده (مثل دارو یا الکل) یا بیماری طبی نسبت داد.

شدت علایم استرس پس از سانحه یا PTSD

علایم استرس پس از سانحه می تواند در طول زمان تغییر کند. وقتی که استرس دارید یا وقتی که با چیزهایی روبرو می شوید که یادآور حوادثی است که برای شما اتفاق افتاده است، ممکن است علایم استرس پس از سانحه بیشتر می شود. برای مثال، ممکن است صدای روشن کردن یک ماشین را بشنوید و صحنه های نبرد را به یاد بیاورید. یا ممکن است گزارش یک تجاوز جنسی را بشنوید و احساس کنید غرق خاطرات تجاوزی که به شما شده است، شده اید.

چه زمانی به متخصص رجوع کنیم؟

اگر بیش از یک ماه افکار و احساسات نگران کننده درباره حادثه شوک آور دارید و این نگرانی شدید است، یا اگر احساس می کنید کنترل دوباره زندگی برای شما مشکل است، با دکتر یا متخصص سلامت روان (روانشناس یا روانپزشک) صحبت کنید. دریافت درمان در اولین فرصت ممکن می تواند به پیشگیری از اینکه علایم  استرس پس از سانحه بدتر شود، کمک کند.

دلایل

دلیل استرس پس از سانحه

وقتی حادثه ای که شامل مرگ واقعی یا تهدید به مرگ، آسیب جدی یا تجاوز جنسی می شود را تجربه کنید، ببینید یا درباره آنها چیزهایی را یاد بگیرید، استرس پس از سانحه یا PTSD می تواند در شما رشد و گسترش پیدا کند.

دانشمندان هنوز مطمئن نیستند که چرا بعضی از افراد به اختلال استرس پس از سانحه مبتلا می شوند. همانند بسیاری از اختلالات روانی دیگر، استرس پس از سانحه احتمالا ناشی از ترکیب پیچیده ی عوامل زیر است:

  • تجربیات استرس آور که شامل مقدار و شدت حوادث شوک آوری می شود که در زندگی تجربه کرده اید.
  • مشکلات روانی به ارث رسیده از قبیل وجود تاریخچه خانوادگی از اضطراب و افسردگی
  • ویژگی های وراثتی شخصیت (که اغلب خلق و خو نامیده می شود).
  • شیوه فعالیت مغز در تظیم کردن مواد شیمیایی و هورمون هایی که بدن شما در پاسخ به استرس آزاد می کند.

عوامل خطرساز

عوامل خطرساز در بروز استرس پس از سانحه

افراد در هر سنی می توانند به اختلال استرس پس از سانحه مبتلا شوند. با این وجود، بعضی از عوامل ممکن است شما ریسک مبتلا شدن به استرس پس از سانحه شوید بعد از یک حادثه شوک آور را افزایش دهد، از قبیل:

  • تجربه حادثه شوک آور شدید یا طولانی مدت
  • داشتن تجربه دیگر حوادث شوک آور در گذشته از قبیل سوءاستفاده دوران کودکی
  • داشتن شغلی که احتمال در معرض حوادث شوک آور قرار گرفتن را افزایش می دهد، از قبیل پرسنل نظامی و آتش نشانان
  • داشتن دیگر مشکلات روانی از قبیل اضطراب و افسردگی
  • داشتن مشکلاتی در سوءمصرف مواد از قبیل مصرف بیش از حد مشروبات یا مصرف داروهای غیرمجاز
  • نداشتن یک سیستم حمایتی خوبی از سوی خانواده و دوستان
  • داشتن خویشاوندان خونی که مشکلات روانی از قبیل اضطراب و افسردگی دارند.

 

انواع حوادث شوک آور (تروماتیک)

رایج ترین حوادثی که منجر به رشد و گسترش استرس پس از سانحه می شود، شامل این موارد می شود:

  • در میدان جنگ و درگیری قرار گرفتن
  • سوءاستفاده دوران کودکی
  • تجاوز جنسی
  • حمله فیزیکی
  • با اسلحه تهدید شدن
  • تهدید به مرگ شدن
  • تصادف

همچنین، بسیاری از دیگر حوادث شوک آور هم می تواند منجر به استرس پس از سانحه شود، از قبیل آتش سوزی، بلایای طبیعی، ضرب و شتم، سرقت، سقوط هواپیما، شکنجه، آدم ربایی، تشخیص یک بیماری تهدید کننده زندگی توسط پزشک، حمله تروریستی و سایر رویدادهای شدید و تهدید کننده زندگی.

عوارض

عوارض اختلال استرس پس از سانحه

استرس پس از سانحه می تواند زندگی شما را مختل کند (کار، روابط، سلامتی و لذت بردن از فعالیت های روزمره زندگی).

داشتن استرس پس از سانحه همچنین ممکن است ریسک دیگر اختلالات روانی را افزایش دهد، از قبیل:

  • افسردگی و اضطراب
  • مشکلاتی با صرف مواد یا الکل
  • اختلالات خوردن
  • افکار خودکشی یا اقدام به خودکشی

آماده سازی برای اولین مراجعه

شروع درمان استرس پس از سانحه

اگر فکر می کنید که ممکن است استرس پس از سانحه داشته باشید، به ملاقات یک متخصص سلامت روان (روانشناس یا روانپزشک) بروید. در اینجا بعضی از اطلاعاتی که می تواند به شما در آماده شدن برای قرار ملاقات کمک کند، ارائه شده است.

در صورت امکان، یکی از اعضای خانواده یا دوستان مورد اطمینان را همراه خود بیاورید. گاهی اوقات به یادآوردن همه اطلاعات برای شما دشوار است.

کارهایی که می توانید انجام دهید:

قبل از قرار ملاقات، فهرست زیر را آماده کنید:

  • هر علامتی را که تا کنون تجربه کرده اید و اینکه برای چه مدتی آن علایم را تجربه کرده اید.
  • اطلاعات کلیدی شخصی، مخصوصاً حوادث یا تجربیاتی که منجر به ترس شدید، ناامیدی یا وحشت شده اند (حتی آنهایی که در گذشته دور تجربه کرده اید).
  • کارهایی که دیگر انجام نمی دهید یا از آنها اجتناب می کنید، به دلیل استرسی که دارید.
  • اطلاعاتی طبی و روانی از قبیل هر بیماری روانی و یا طبی که دارید. همچنین، هر دارو یا مکملی که مصرف می کنید، به همراه دوز آنها.
  • سؤالاتی که می خواهید بپرسید. با این کار می توانید بیشترین استفاده را از جلسه ملاقات ببرید.
بعضی از سؤالاتی که می توانید از دکتر بپرسید، شامل این موارد می شود:
  • فکر می کنید که چه چیزی منجر به علایم استرس پس از سانحه در من شده است؟
  • آیا دلایل احتمالی دیگری برای استرس پس از سانحه وجود دارد؟
  • چگونه مشکل من را تشخیص می دهید؟
  • مشکلی که دارم، احتمالاً موقتی است یا بلند مدت؟
  • چه روشهایی برای درمان  استرس پس از سانحه، پیشنهاد می کنید؟
  • من مشکلات طبی و یا روانی دیگری دارم. چگونه می توانم این مشکلات را همراه با استرس پس از سانحه مدیریت کنم؟
  • فکر می کنید که چه زمانی علایم استرس پس از سانحه من بهبود پیدا می کند؟
  • آیا پیشنهادی برای تغییر در خانه، کار یا مدرسه دارید که بتواند به بهبود من کمک کند؟
  • اگر با معلمین یا همکارانم در رابطه با اختلال استرس پس از سانحه که دارم صحبت کنم، به بهبود من کمک می کند؟
  • آیا بروشور یا مطلب چاپ شده ای در رابطه با اختلال استرس پس از سانحه دارید؟
انتظاراتی که دکتر از شما دارد:

ممکن است دکتر از شما سؤالاتی را بپرسد. آماده باشید که به این سؤالات پاسخ بدهید تا بتوانید زمان بیشتری بر روی موضوعاتی بگذارید که می خواهید. ممکن است دکتر این سؤالات را از شما بپرسد:

  • چه علایمی شما و نزدیکان شما را نگران کرده است؟
  • چه زمانی برای اولین بار شما و نزدیکان شما متوجه علایم استرس پس از سانحه شدید؟
  • آیا شما یک حادثه شوک آور را تجربه کرده اید یا دیده اید؟
  • آیا افکار یا خاطرات پریشان یا کابوس هایی در رابطه با حادثه ای که تجربه کرده اید، دارید؟
  • آیا از افراد، مکان ها یا موقعیت های خاصی که یادآور تجربه شوک آور هستند، اجتناب می کنید؟
  • آیا مشکلی در مدرسه، محیط کار یا در روابط شخصی داشته اید؟
  • آیا تا کنون فکر کرده اید که به خودتان یا کسی دیگر آسیب وارد کنید؟
  • آیا الکل یا مواد مصرف می کنید؟ چند وقت یکبار؟
  • آیا در گذشته برای مسائل روانی درمان شده اید؟ اگر پاسخ بله است، چه نوع درمانی برای شما بهترین بوده است؟

آزمون ها و تشخیص

تشخیص استرس پس از سانحه

به منظور تشخیص استرس پس از سانحه، ممکن است دکتر از شما بخواهد تا کارهای زیر را انجام دهید:

  • یک آزمایش جسمی انجام دهید، برای بررسی مشکلات پزشکی که ممکن است منجر به علائم شما شده باشد.
  • یک ارزیابی روانشناختی انجام دهید که شامل گفتگو درباره علایم و نشانه ها، و حوادث یا حوادثی می شود که با آنها روبرو شده اید.

درمان

درمان استرس پس از سانحه

درمان استرس پس از سانحه می تواند به شما در به دست آوردن حس کنترل دوباره بر روی زندگی کمک کند. اصلی درمان استرس پس از سانحه شامل روان درمانی می شود، اما می تواند همچنین شامل تحریک مغز با استفاده از دستگاه rTMS و دارو هم شود.

  • روان درمانی:

روان درمانی یک واژه عمومی برای درمان مشکلات روانی به وسیله صحبت کردن با یک روانپزشک، روانشناس یا دیگر متخصصان بهداشت روان می باشد. در طی رواندرمانی، شما در رابطه با افکار، احساسات و رفتارتان چیزهایی را یاد می گیرید. روان درمانی به شما کمک می کند تا کنترل زندگی خود را به دست بگیرید و به موقعیت های چالش انگیز با رفتارهای مناسب پاسخ بدهید. انواع مختلف روان درمانی وجود دارد. نوع روان درمانی بستگی به شرایط فرد دارد. چندین نوع از روان درمانی ممکن است برای درمان کودکان و بزرگسالان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه به کار گرفته شود. برخی از انواع روان درمانی که در درمان استرس پس از سانحه مورد استفاده قرار می گیرد، شامل این موارد می شود:

  • شناخت درمانی:

این نوع از روان درمانی به شما کمک می کند تا روش های فکر کردنی (الگوهای شناختی یا فکری) که شما را گیر انداخته اند، بشناسید، برای مثال، اعتقادات منفی درباره خودتان و تفکر درباره اینکه چیزهای شوک آوری قرار است دوباره رخ دهند. برای درمان اختلال استرس پس از سانحه، شناخت درمانی اغلب همراه با مواجهه درمانی مورد استفاده قرار می گیرد.

  • مواجهه درمانی:

رفتاردرمانی به شما کمک می کند به طور ایمن با موقعیت ها و خاطراتی که شما تهدید کننده می بینید، روبرو شوید؛ به گونه ای که می توانید یاد بگیرید با آنها به طور مؤثری سازگار شوید. مواجهه درمانی می تواند به طور خاص برای جهش به گذشته (فلش بک) و کابوس ها مفید باشد.

  • حساسیت زدایی از طریق حرکت چشم و پردازش مجدد:

درمان حساسیت زدایی از طریق چشم و پردازش مجدد، مواجهه درمانی را با سلسله ای از حرکات هدایت شده چشم ترکیب می کند که به شما کمک می کند خاطرات شوک آور را پردازش کنید و نحوه واکنش به آنها را تغییر بدهید.

برای کمک به اینکه بتوانید موقعیت هاس استرس آور را بهتر کنترل کنید و با استرس پس از سانحه در زندگی خود سازگاری پیدا کنید، درمانگر می تواند به شما کمک کند تا مهارت های مدیریت استرس را یاد بگیرید.

همه این رویکردها می تواند به شما کمک کند تا بر ترس هایی که بعد از یک حادثه شوک آور ادامه پیدا کرده اند، کنترل پیدا کنید. شما و درمانگر می توانید بحث کنید که چه نوع درمان یا ترکیبی از درمان ها ممکن است نیازهای شما را برآورده کند.

  • ممکن است روان درمان فردی، گروهی یا هر دو را امتحان کنید. گروه درمانی می تواند به شما راهی را برای متصل شدن با دیگرانی که تجاربی شبیه شما را پشت سر گذاشته اند، پیشنهاد کند.
  • دارودرمانی:

چندین نوع دارو می تواند به شما کمک کند تا علایم اختلال استرس پس از سانحه را بهبود ببخشید:

    • داروهای ضدافسردگی:

این داروها می تواند به بهبود علایم افسردگی و اضطراب کمک کند. همچنین، آنها می توانند الگوهای خواب و تمرکز را بهبود ببخشند. داروهای بازدارنده انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) مثل سرترالین و پاروکستین توسط سازمان غذا و دارو (FDA) برای درمان اختلال استرس پس از سانحه تأیید شده است.

    • داروهای ضداضطراب:

این داروها می تواند اضطراب شدید و مشکلات مرتبط با آن را کاهش دهند. بعضی از داروهای ضداضطراب ممکن است مورد سوءمصرف قرار گیرد، بنابراین آنها عموماً برای مدت کوتاهی مورد استفاده قرار می گیرند.

    • پرازوسین:

اگر علایم استرس پس از سانحه شامل بی خوابی همراه با کابوس های مکرر شود، دارویی که پرازوسین نامیده می شود، ممکن است کمک کننده باشد. اگرچه به طور خاص توسط سازمان غذا و دارو برای درمان استرس پس از سانحه تأیید نشده است، با این وجود پرازوسین ممکن است کابوس ها را در بسیاری از افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه کاهش دهد یا سرکوب کند.

سازگاری و حمایت

سازگاری و حمایت در اختلال استرس پس از سانحه

اگر استرس و دیگر مشکلات ناشی از یک حادثه شوک آور بر روی زندگی شما اثر گذاشته است، به متخصص سلامت روان (روانشناس یا روانپزشک) رجوع کنید. همچنین، می توانید این اقدامات را همزمان با درمان  استرس پس از سانحه انجام دهید:

  • طرح درمانی را پیگیری کنید. 

اگرچه ممکن است دیدن اثرات درمان  استرس پس از سانحه زمان بر باشد، اما درمان اثربخش است و بسیاری از افراد بهبود پیدا می کنند. به خودتان یادآوری کنید که درمان زمان بر است. طرح درمانی خود را پیگیری کنید و به طور منظم با متخصص خود صحبت کنید تا حرکت شما رو به جلو باشد.

  • درباره اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) چیزهایی یاد بگیرید.

 این دانش می تواند به شما در درک اینکه چه احساسی دارید، کمک کند و شما می توانید راهبردهای سازگاری را برای کمک به اینکه به طور مؤثری پاسخ بدهید، گسترش دهید.

  • از خودتان مراقبت کنید. 

به اندازه کافی استراحت کنید، غذای مناسب بخورید، ورزش کنید و زمانی را برای استراحت مشخص کنید. سعی کنید از کافئین و نیکوتین اجتناب کنید یا مصرف آنها را کاهش دهید.

  • خود درمانی نکنید.

 مصرف الکل یا داروها برای کرخت کردن احساساتتان، روش سالمی نیست، حتی اگر این کار روشی اغوا کننده برای سازگاری است. این کار می تواند منجر به مشکلات بیشتر و تداخل با درمان مؤثر و جلوگیری از خوب شدن شود.

  • چرخه را بشکنید.

 وقتی احساس اضطراب می کنید، یک پیاده روی سریع یا انجام یک تفریح مورد علاقه می تواند دوباره شما را متمرکز کند.

  • در ارتباط باشید.

 زمان هایی را با افراد حمایت گر مثل خانواده، دوستان یا دیگران صرف کنید. شما مجبور نیستید در مورد چیزی که اتفاق افتاده است صحبت کنید، اگر نمی خواهید که درباره صحبت کنید. صرف بودن با دیگرانی که دوستشان دارید، می تواند حال شما را بهتر کند.

وقتی که شخص مورد علاقه شما اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) دارد:

شخصی را که دوست دارید وقتی دچار استرس پس از سانحه می شود ممکن است متفاوت از چیزی به نظر برسد که قبل از حادثه می شناخته اید. به عنوان مثال عصبانی و تحریک پذیر یا کناره گیر و افسرده شده است. اختلال استرس پس از سانحه می تواند به طور چشمگیری به سلامت روانی و هیجانی افرادی که شخص را دوست دارند و دوستان، آسیب وارد کند.

شنیدن این خبر که شخص مورد علاقه شما دچار استرس پس از سانحه شده است، ممکن است برای شما دردناک باشد و حتی منجر به تجربه دوباره حوادث دردناک شود. ممکن است متوجه بشوید که خودتان نسبت به تلاش های او برای صحبت کردن درباره آسیب اجتناب می کنید. ضمناً، ممکن است احساس گناه کنید از اینکه نمی توانید حال کسی را که دوست دارید خوب کنید یا ممکن است برای خوب شدن آن فرد عجله کنید.

به خاطر داشته باشید که نمی توانید کسی را تغییر بدهید. با این وجود، شما می توانید:

  • درباره اختلال استرس پس از سانحه یاد بگیرید. 

این می تواند به شما کمک کند که بفهمید شخص مورد علاقه شما چه چیزی را تجربه می کند.

  • بدانید که اجتناب و کناره گیری بخشی از این اختلال هستند. 

اگر شخص مورد علاقه شما در برابر کمک مقاومت می کند، او را آزاد بگذارید و اجازه بدهید که او بداند هر موقع که بخواهد، در دسترس او هستید.

  • پیشنهاد کنید که می خواهید در جلسات با دکتر شرکت کنید. 

اگر شخص مورد علاقه شما مشتاق حضور شما است، شرکت در جلسات با دکتر می تواند به افزایش درک شما و همکاری در درمان استرس پس از سانحه کمک کند.

  • مشتاق شنیدن باشید. 

اجازه بدهید که شخص مورد علاقه شما بداند که مشتاق شنیدن هستید و شما به او اجازه می دهید که اگر نخواست، صحبت نکند. سعی کنید که شخص مورد علاقه را مجبور نکنید تا درباره حادثه شوک آور صحبت کند.

  • سلامتی خود را در اولویت قرار دهید.

 با تغذیه سالم، فعالیت جسمی و استراحت کافی از خودتان مراقبت کنید. زمان هایی را در تنهایی با دوستان بگذرانید و فعالیت هایی را انجام دهید که به شما انرژی می دهند.

  • اگر به کمک نیاز دارید، کمک دریافت کنید. 

اگر در سازگار شدن مشکل دارید، با دکتر صحبت کنید. ممکن است دکتر شما را به درمانگری معرفی کند که می تواند به شما کمک کند استرس پس از سانحه خود را کم کنید.

  • ایمن بمانید. 

اگر شخص مورد علاقه شما پرخاشگر یا آسیب رسان شده است، مکان ایمنی را برای خودتان یا کودکانتان انتخاب کنید.

اطلاعات بیشتر

اطلاعات بیشتر درباره اختلال استرس پس از سانحه

به منظور کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با اختلال استرس پس از سانحه به کتاب درمان شناختی رفتاری اختلال استرس پس از سانحه ترجمه دکتر جعفر حسنی و همکاران رجوع کنید.

پیشگیری

پیشگیری از استرس پس از سانحه

بعد از نجات پیدا کردن از یک حادثه شوک آور، بسیاری از افراد ممکن است در ابتدا علایمی شبیه علایم اختلال استرس پس از سانحه بروز بدهند، از قبیل اینکه نمی توانند تفکر درباره چیزی که رخ داده است را متوقف کنند. ترس، اضطراب، خشم، افسردگی، احساس گناه، همگی واکنش های رایج به حادثه شوک آور هستند. به هر حال، اکثریت افرادی که در معرض حادثه شوک آور قرار می گیرند، به استرس پس از سانحه مزمن مبتلا نمی شوند.

دریافت کمک و حمایت به موقع ممکن است از بدتر شدن واکنش های استرسی طبیعی و تبدیل به استرس پس از سانحه شدن جلوگیری کند. دریافت کمک و حمایت ممکن است به این معنا باشد که به خانواده و دوستانی که به حرف شما گوش می کنند و به شما آرامش می دهند، نزدیک شوید. دریافت کمک و حمایت ممکن است به معنای جستجوی کمک برای دریافت یک دوره درمانی کوتاه باشد.

دریافت حمایت از دیگران ممکن است به بازداری از اینکه شما به روش های سازگاری ناسالم از قبیل سوءمصرف مواد یا الکل رو کنید، کمک کند.

خلاصه

اختلال استرس پس از سانحه

کلیدواژه ها: استرس پس از سانحه، اختلال استرسی پس از ضایعه، اختلال تنش زای پس از رویداد

متن: استرس پس از سانحه یا PTSD اختلالی روانی است که توسط حادثه ای وحشت آور تحریک شده است (فرد شاهد یک حادثه وحشتناک بوده یا آن را به صورت مستقیم تجربه کرده است). علایم استرس پس از سانحه می تواند جهش به گذشته (فلش بک)، کابوس و اضطراب شدید و نیز افکار غیرقابل کنترل درباره حادثه شوک آور باشد. علایم  استرس پس از سانحه به طور کلی در چهار طبقه قرار می گیرند: یادآوری خاطرات سرزده و ناگهانی، اجتناب، تغییرات منفی در افکار و خلق و تغییر در واکنش های جسمی و هیجانی. علایم استرس پس از سانحه در طی زمان می تواند متغیر باشد. همچنین، علایم از فردی به فرد دیگر متفاوت می تواند باشد. درمان استرس پس از سانحه شامل روان درمانی، تحریک مغناطیسی مغز (rTMS) و دارودرمانی است.

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست