اختلال انفجاری متناوب

تعریف اختلال

اختلال انفجاری متناوب

اختلال انفجاری متناوب (Intermittent Explosive Disorder) شامل دوره های مکرر و ناگهانی رفتار تکانشی، پرخاشگرانه و شدید یا طغیان های کلامی پرخاشگرانه می شود که در آن فرد به شدتی واکنش نشان می دهد که بیش از موقعیت پیش آمده است (شدت واکنش نامتناسب با موقعیت است). رانندگی پرخاشگرانه، خشونت خانگی، پرتاب کردن یا شکستن اشیا یا دیگر از کوره در رفتن ها ممکن است علامتی از اختلال انفجاری متناوب باشد. طغیان های متناوب و انفجاری منجر به نگرانی زیاد، اثر منفی روی روابط، کار و مدرسه می شود و می تواند عواقب قانونی و اقتصادی داشته باشند. اختلال انفجاری متناوب اختلال مزمنی است که می تواند برای سال ها ادامه داشته باشد، اگر چه شدت طغیان ها ممکن است با افزایش سن کاهش پیدا کند.

علائم

علایم اختلال انفجاری متناوب

یکی از علایم اختلال انفجاری متناوب، فوران های انفجاری با هشدار کم یا بدون هشیار است که به طور ناگهانی رخ می دهد و معمولاً کمتر از ۳۰ دقیقه طول می کشند. این دوره ها ممکن است به طور مکرر یا با فاصله زمانی رخ دهند (فاصله های زمانی شامل دوره های غیرپرخاشگرانه ای می شود که ممکن است تا هفته ها یا ماه ها طول بکشد). طغیان های کلامی ممکن است با شدت کمتری بین دوره های پرخاشگری فیزیکی رخ بدهد. از دیگر علایم اختلال انفجاری متناوب این است که فرد ممکن است تحریک پذیر، تکانشی، پرخاشگر یا بیشتر اوقات به طور مزمن پرخاشگر باشد.

موارد زیر ممکن است مقدم بر دوره های پرخاشگرانه یا همراه با آن ها باشد:
  • غیض
  • تحریک پذیری
  • افزایش انرژی
  • افکار سبقت جو (فکری که از فکر دیگر سبقت می گیرد)
  • مور مور شدن
  • رعشه
  • تپش قلب
  • تنگی قفسه سینه
طغیان های رفتاری و کلامی انفجاری متناسب با موقعیت نیست، بدون تفکر در رابطه با عواقب آن رخ می دهد و می تواند شامل این موارد شود:
  • از کوره در رفتن
  • با تندی صحبت کردن
  • جر و بحث کردن
  • داد زدن
  • زدن، تنه زدن، هل دادن
  • دعواهای فیزیکی
  • تخریب اموال
  • تهدید یا حمله به مردم و حیوانات
بعد از دوره ها ممکن است احساس آرامش و خستگی بکنید. اما بعدتر ممکن است احساس ندامت، پشیمانی یا خجالت بکنید.

راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر شده است، اغلب توسط متخصصین سلامت روان (روانپزشک و یا روانشناس) برای تشخیص اختلالات روانی مورد استفاده قرار می گیرد. این راهنما برای تشخیص اختلال انفجاری متناوب، ملاک های زیر را مطرح کرده است:

  • فوران های رفتاری راجعه (عود کننده) که نشانگر نقص در کنترل تکانه های پرخاشگری است و به صورت یکی از موارد زیر نمایان می شود:
  1. پرخاشگری کلامی (مانند از کوره در رفتن، ایرادگیری، جر و بحث یا جنگ کلامی) یا پرخاشگری فیزیکی نسبت به اموال، حیوانات یا سایر افراد که به صورت دوبار در هفته و به طور متوسط برای یک دوره سه ماهه روی می دهد. این پرخاشگری فیزیکی باعث آسیب دیدن یا تخریب اموال و جراحت جسمانی حیوانات یا دیگر افراد نمی گردد.
  2. سه فوران رفتاری مرتبط با آسیب زدن یا تخریب اموال و یا حمله جسمانی به حیوانات یا دیگر افراد که در یک دوره ۱۲ ماهه روی می دهد.
  • شدت پرخاشگری ابراز شده در طول فوران های راجعه (عود کننده) به طور چشمگیری نا متناسب با محرک یا هر نوع استرس زای روانی اجتماعی آشکار ساز است.
  • این فوران های پرخاشگری از پیش برنامه ریزی شده نیست (یعنی تکانشی و یا مبتنی بر خشم است) و به قصد دستیابی به هدف های ملموس (مانند پول، قدرت، ارعاب) صورت نمی گیرد.
  • این فوران های پرخاشگری باعث آشفتگی چشمگیری در فرد می گردد یا به تخریب کارکرد شغلی یا بین فردی منجر می گردد یا با پیامدهای مالی یا قانونی همراه است.
  • سن تقویمی دستکم ۶ سال (یا معادل سطح رشدی آن) است.

چه زمانی به دکتر رجوع کنیم؟

اگر شما فکر می کنید که رفتارهای توصیف شده در بالا که در رابطه با علایم اختلال انفجاری متناوب هستند را دارید، با دکترتان در رابطه با این موضوع صحبت کنید و از او بخواهید که شما را به یک متخصص سلامت روانی (روانپزشک و یا روانشناس) ارجاع دهد.

دلایل

علت اختلال انفجاری متناوب

علت دقیق اختلال انفجاری متناوب دقیقا شناخته شده نیست، اما احتمالا ناشی از شماری از عوامل محیطی و زیست شناختی است. این اختلال عموماً در دوران کودکی (بعد از ۶ سالگی) یا در دوران نوجوانی شروع می شود و در افراد زیر ۴۰ سال رایج تر است.

  • محیط. بیشتر افرادی که مبتلا به اختلال انفجاری متناوب هستند در خانواده هایی پرورش می یابند که رفتار انفجاری و سو استفاده کلامی و فیزیکی رایج بوده است. قرار گرفتن در معرض این گونه خشونت ها در سنین پایین، احتمال اینکه این کودکان در زمانی که بالغ می شوند این صفات رفتاری مشابه را نشان دهند، بالا می برد.
  • ژنتیک. ممکن است یک عامل ژنتیکی منجر به انتقال این اختلال از والدین به کودکان شود.
  • شیمی مغز. ممکن است تفاوت هایی در کارکرد سروتونین، یک انتقال دهنده شیمیایی مهم در مغز، در افراد مبتلا به اختلال انفجاری متناوب وجود داشته باشد.

عوامل خطرساز

عوامل خطرساز در ابتلا به اختلال انفجاری متناوب

عواملی که در ادامه ذکر شده است، احتمال گسترش اختلال انفجاری متناوب را افزایش می دهد:

  • تاریخچه ای از سو استفاده جسمی. افرادی که هنگامی که در دوران کودکی مورد سواستفاده قرار گرفته اند یا چندین حادثه شوک آور را تجربه کرده اند، احتمال خطر بالاتری برای مبتلا شدن به اختلال انفجاری متناوب دارند.
  • تاریخچه ای از دیگر اختلالات روانی. افرادی که اختلال شخصیت ضداجتماعی، اختلال شخصیت مرزی یا اختلالات دیگری دارند که شامل رفتارهای مخرب می شوند از قبیل اختلال کم توجهی- بیش فعالی (ADHD)، احتمال خطر بیشتری برای مبتلا شدن به اختلال انفجاری متناوب دارند.

عوارض

عوارض اختلال انفجاری متناوب

افرادی که مبتلا به اختلال انفجاری متناوب هستند، احتمال خطر آن ها در موارد زیر افزایش پیدا می کند:

  • روابط بین فردی آسیب دیده. دیگران اغلب این افراد را به عنوان کسانی می شناسند که همیشه عصبانی هستند. آن ها ممکن است دعواهای کلامی مکرر داشته باشند یا می توانند سواستفاده جسمی کنند. این اعمال می تواند منجر به مشکلات روابطی، طلاق و استرس خانواده شود.
  • مشکل در کار، خانه یا مدرسه. دیگر عوارض اختلال انفجاری متناوب ممکن است شامل از دست دادن شغل، تعلیق مدرسه، تصادف ماشین، مشکلات اقتصادی یا مشکل با قانون شود.
  • مشکلاتی در رابطه با خلق و خو. اختلالات خلقی از قبیل افسردگی و اضطراب اغلب با اختلال انفجاری متناوب رخ می دهد.
  • مشکلاتی در رابطه با سوءمصرف الکل و دیگر مواد. به وجود آمدن مشکلاتی در رابطه با دارو یا الکل اغلب همراه با اختلال انفجاری متناوب رخ می دهد.
  • مشکلات سلامت جسمی. مشکلات طبی در این افراد رایج تر هستند و می تواند شامل فشار خون بالا، دیابت، بیماری قلبی و سکته، زخم معده و درد مزمن شود.
  • آسیب به خود. آسیب های عمدی یا اقدام برای خودکشی گاهی رخ می دهد.

آماده سازی برای اولین مراجعه

شروع درمان اختلال انفجاری متناوب

اگر شما در رابطه با طغیان های هیجانی مکرری که دارید، نگران هستید، با دکترتان یا کسی که متخصص درمان اختلالات هیجانی است (روانپزشک و یا روانشناس) تماس بگیرید. در این قسمت اطلاعاتی برای کمک به اولین قرار ملاقات ارایه شده است.

چه کاری می توانید انجام دهید؟

قبل از ملاقات، فهرستی از موارد زیر آماده کنید:

  • علایمی که شما تجربه کرده اید و ممکن است شامل هر چیزی شود که ظاهرا با دلیلی که برای آن به ملاقات رفته اید، غیرمرتبط باشد.
  • اطلاعات شخصی کلیدی که شامل هر استرس یا تغییر مهمی که اخیرا در زندگی رخ داده است، می شود.
  • تمام داروها که شامل ویتامین ها و دیگر مکمل هایی می شود که شما دریافت کرده اید، به همراه دوز آنها.
  • سؤالاتی که می خواهید بپرسید.

بعضی از سؤالات اساسی که می توانید از دکتر بپرسید شامل این موارد می شود:

  • چرا این طغیان های خشم را دارم؟
  • آیا نیاز است که آزمونی بدهم؟ آیا آزمون ها نیاز به آمادگی خاصی دارد؟
  • آیا شرایط من موقتی است یا طولانی مدت است؟
  • چه درمان هایی موجود است و شما کدامیک را پیشنهاد می کنید؟
  • آیا درمان ها عوارض جانبی خاصی دارند؟
  • آیا درمان های جایگزینی برای درمان هایی که در ابتدا مطرح کرده اید، دارید؟
  • من مسائل طبی و روانی خاصی دارم. چگونه می توانم تمامی این مسائل را با هم مدیریت کنم؟
  • آیا درمان عمومی دیگری برای جایگزین کردن با داروهایی که شما پیشنهاد کرده اید، وجود دارد؟
  • چقدر طول می کشد تا اثرات درمان دیده شود؟
  • آیا بروشور یا مطالب چاپ شده ای در رابطه با اختلال انفجاری متناوب دارید؟

انتظاراتی که دکتر از شما دارد

احتمال دارد که دکتر از شما سؤالاتی را بپرسد. آماده باشید تا به سؤالات دکتر پاسخ بدهید تا زمان بیشتری برای تمرکز کردن بر موضوعاتی که برای شما مهم است داشته باشید. ممکن است دکتر این سؤالات را از شما بپرسد:

  • چند وقت یکبار دوره های انفجاری دارید؟
  • چه چیزی طغیان های شما را تحریک می کند؟
  • آیا شما به دیگران آسیب رسانده اید (کلامی و …)؟
  • وقتی که شما عصبانی بوده اید، آیا به اموال آسیب زده اید؟
  • آیا تا کنون سعی کرده اید به خودتان آسیب وارد کنید؟
  • آیا طغیان های شما به طور منفی بر روی زندگی، روابط خانوادگی یا مسائل کاری شما اثر گذاشته است؟
  • آیا چیزی وجود دارد که به نظر رسد باعث می شود که این دوره ها بیشتر رخ بدهد؟
  • آیا چیزی وجود دارد که باعث آرام شدن شما شود؟
  • آیا در خانواده تان کسی وجود دارد که تا کنون تشخیص بیماری روانی دریافت کرده باشد؟
  • آیا تا کنون به سر شما آسیب وارد شده است؟

آزمون ها و تشخیص

تشخیص اختلال انفجاری متناوب

برای تشخیص اختلال انفجاری متناوب و رد دیگر بیماری های طبی یا روانی دیگر که ممکن است منجر به علایم شما شود، ممکن است دکتر از شما بخواهد تا کارهای زیر را انجام دهید:

  • آزمایش جسمی. ممکن است دکتر شما تلاش کند تا مشکلات فیزیکی یا مصرف موادی که می تواند منجر به علایم شما شود را رد کند.
  • ارزیابی روانشناختی. ممکن است دکتر (روانپزشک یا روانشناس) با شما در رابطه با علایم، افکار، احساسات و الگوهای رفتاری صحبت کند.

مهمترین آزمون هایی که برای ارزیابی مسائل رفتاری و هیجانی در کودکان مورد استفاده قرار می گیرد، شامل این آزمون های می شود:

  • چک لیست رفتاری کودک

درمان

درمان اختلال انفجاری متناوب

فقط یک درمان خاص برای هر کسی که مبتلا به اختلال انفجاری متناوب است، وجود ندارد. درمان اختلال انفجاری متناوب عمدتا شامل روان درمانی (فردی و گروهی)، آموزش والدین و دارو درمانی می شود.

  • روان درمانی
  • آموزش والدین
  • دارو درمانی. انواع مختلفی از داروها ممکن است در درمان اختلال انفجاری متناوب کمک کننده باشد. داروها ممکن است شامل ضدافسردگی های خاص (مخصوصاً بازدارنده های انتخابی بازجذب سروتونین یا SSRIs)، تثبیت کننده های خلقی ضد تشنج یا دیگر داروها شود.

سبک زندگی و درمان خانگی

سبک زندگی و درمان خانگی در اختلال انفجاری متناوب

درمان اصلی برای اختلال انفجاری متناوب، دریافت خدمات درمان از متخصصین مربوطه است. اما در کنار درمان اصلی، به منظور سرعت بخشیدن به روند درمان پیشنهاد می شود گام های زیر را در منزل بردارید:

  • از کتاب های خودیاری کمک بگیرید. از دکتر بخواهید که کتاب های معتبری را در زمینه آموزش رفتاری و هیجانی به شما معرفی کند. استفاده از این کتاب ها می تواند بسیار کمک کننده باشد.
  • محرک های تحریک کننده را شناسایی کنید و از آن ها اجتناب کنید. محرک هایی را که منجر به تحریک خشم انفجاری در کودکتان می شود، شناسایی کنید و به او یاد دهید که تا حد امکان از این موقعیت ها اجتناب کند.
  • جور دیگر باید دید. به کودکتان آموزش دهید که می تواند رفتارهای دیگران را به نحو دیگری برداشت کند. مثلا اگر کسی جواب سلام او را نداد، به جای اینکه بگوید او به من محل نداده است، می تواند بگوید که شاید او صدای من را نشنیده است. آموزش تفکر مبتنی بر واقعیت و به چالش کشیدن افکار ناکارآمد بسیار اثربخش است.

سازگاری و حمایت

سازگاری و حمایت در اختلال انفجاری متناوب

خشم خود را کنترل کنید.

قسمتی از درمان شما شامل این موارد می شود:

  • رفتار دردسرساز را یادگیری زدایی کنید. سازگاری با خشم یک رفتار یادگیری شده است. فنونی را که در درمان یاد گرفته اید، تمرین کنید تا به شما در شناسایی این که چه چیزهایی دکمه خشم شما را فشار می دهد و چگونه به آن پاسخ بدهید یاری کند.
  • طرحی بریزید. با دکترتان برای طراحی یک برنامه عملی برای زمانی که احساس می کنید خشمگین شده اید، همکاری کنید. برای مثال، اگر فکر کردید که احتمالا کنترل خود را از دست داده اید، سعی کنید که خود را از موقعیت دور کنید. به پیاده روی بروید یا به یکی از دوستان مورد اعتماد زنگ بزنید و سعی کنید آرام شوید.
  • از مصرف الکل یا دیگر مواد تفریحی اجتناب کنید. این مواد می تواند پرخاشگری شما را افزایش دهد و احتمال طغیان های انفجاری را بالا ببرد.

 

اگر شخص مورد علاقه شما اختلال انفجاری متناوب دارد

متأسفانه بسیاری از افرادی که اختلال انفجاری متناوب دارند، درمان دریافت نمی کنند. اگر شما با کسی که اختلال انفجاری متناوب دارد در ارتباط هستید، گام هایی را برای مراقبت از خودتان و کودکتان بردارید. این اختلال ناشی از اشتباه شما نیست و هیچ کس تقصیر کار نیست.

یک نقشه فرار برای ایمن ماندن از خشونت خانگی ایجاد کنید

اگر شما احساس کردید که موقعیت دارد بدتر می شود و شک کردید که شخص مورد علاقه شما ممکن است در آستانه یک دوره انفجاری باشد، سعی کنید که خود و کودکانتان را به طور ایمن از موقعیت دور کنید. به هر حال، ترک کردن کسی که خلق انفجاری دارد، ممکن است خطرناک باشد.

اطلاعات بیشتر

اطلاعات بیشتر درباره اختلال انفجاری متناوب

به منظور کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با نحوه مدیریت رفتارهای مشکل ساز در اختلال انفجاری متناوب، می توانید به کتاب های sos کمک برای والدین و sos کمک در مورد هیجانات ترجمه دکتر رضا رستمی و علی نیلوفری رجوع کنید.

پیشگیری

پیشگیری از اختلال انفجاری متناوب

اگر شما اختلال انفجاری متناوب دارید، احتمالا پیشگیری فراتر از کنترل و توان شما است و  باید از یک متخصص درمان دریافت کنید. همزمان با دریافت درمان، گام های زیر می تواند به شما کمک کند:

  • درمان خود را پیگیری کنید. در جلسات درمانی شرکت کنید و مهارت های سازگاری را تمرین کنید و اگر دکتر برای شما دارو تجویز کرده است، آن را مصرف کنید.
  • فنون ریلکسیشن را تمرین کنید. استفاده منظم از تنفس عمیق یا یوگا می تواند به شما در آرام شدن کمک کند.
  • راه های جدیدی برای فکر کردن یاد بگیرید (بازسازی شناختی). با استفاده از افکار منطقی، انتظارات معقول و منطقی، نحوه تفکر خود در رابطه با موقعیت های ناکام کننده تغییر بدهید. استفاده از افکار منطقی ممکن است دیدگاه شما و واکنش به حوادث را بهبود ببخشد.
  • از راهبرد حل مسئله استفاده کنید. طرحی بریزید که در آن بتوانید راهی برای حل یک مشکل ناکام کننده پیدا کنید.
  • روش هایی برای بهبود ارتباطات خود یاد بگیرید. به پیام هایی که از دیگران به شما می رسد به خوبی گوش کنید و سعی کنید آن را درک کنید و سپس به جای این که اولین چیزی را که به ذهن شما می رسد، بگویید، در مورد بهترین پاسخی که می توانید بدهید فکر کنید.
  • محیط خود را عوض کنید. تا آن جایی که امکان دارد، موقعیت هایی را که شما را ناراحت می کند ترک کنید یا از آن ها اجتناب کنید.
  • از موادی که خلق و خوی شما را تغییر می دهد، اجتناب کنید. از الکل یا داروهای تفریحی اجتناب کنید.

خلاصه

اختلال  انفجاری متناوب

کلیدواژه ها: خشم های انفجاری، خشم های ناگهانی، از کوره در رفتن

متن: در اختلال انفجاری متناوب فرد دچار دوره های مکرر و ناگهانی رفتار تکانشی، پرخاشگرانه و شدید یا طغیان های کلامی پرخاشگرانه می شود که در آن شدت واکنش نشان داده شده بیش از موقعیت پیش آمده است (شدت واکنش نامتناسب با موقعیت است). رانندگی پرخاشگرانه، خشونت خانگی، پرتاب کردن یا شکستن اشیا یا دیگر از کوره در رفتن ها از علایم اختلال انفجاری متناوب می توانند باشند. طغیان های متناوب و انفجاری باعث نگرانی زیاد، اثر منفی بر روی روابط، کار و مدرسه می شود و می توانند عواقب قانونی و اقتصادی نیز داشته باشند. اختلال انفجاری متناوب اختلال مزمنی است که می تواند برای سال ها ادامه داشته باشد، اگرچه شدت طغیان ها ممکن است با افزایش سن کاهش پیدا کند. درمان اختلال انفجاری متناوب حداقل چند ماه زمان می برد و شامل روان درمانی فردی و گروهی، آموزش والدین و دارودرمانی می شود.

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست