اختلال شخصیت خودشیفته

خودشیفته

تعریف اختلال

اختلال شخصیت خودشیفته

اختلال شخصیت خودشیفته (Narcissistic personality disorder) یک اختلال روانی است که در آن افراد حس متورمی از مهم بودن خود (خود را بیش از حد مهم می دانند)، نیازی عمیق به تحسین و فقدان همدلی برای دیگران دارند. اما پشت این نقاب اعتماد به نفس بالا، یک اعتماد به نفس شکننده نهفته است که نسبت به کوچکترین انتقادی آسیب پذیر است.
اختلال شخصیت خودشیفته منجر به ایجاد مشکلاتی در بسیاری از بخش های زندگی از قبیل روابط، کار، مدرسه یا مسائل مالی می شود. وقتی به شما نعمت های خاص یا تحسینی که معتقد هستید سزاوار آن هستید، داده نشده است، ممکن است غمگین و ناامید باشید. دیگران ممکن است از بودن در کنار شما لذت نبرند و ممکن است متوجه شوید که روابط شما رضایت بخش نیست.

درمان اختلال شخصیت خودشیفته متمرکز بر روان درمانی است، اما گاهی از دارودرمانی نیز استفاده می شود.

علائم

علایم اختلال شخصیت خودشیفته

اختلال شخصیت خودشیفته یکی از انواع اختلال شخصیت است. اختلالات شخصیت شرایطی هستند که در آن افراد صفاتی دارند که منجر می شود به گونه ای احساس و رفتار کنند که از لحاظ اجتماعی ناراحت کننده است و عملکرد آن ها را در روابط و دیگر نواحی زندگیشان از قبیل کار یا مدرسه محدود می کند.

اگر شما اختلال شخصیت خودشیفته دارید، ممکن است متکبر، خودستا یا پرمدعا باشید. اغلب گفتگو را در انحصار خود نگه می دارید. ممکن است نسبت به افرادی که از خود پایین تر می دانید، نگاه از بالا به پایینی داشته باشید. ممکن است احساس حق به جانبی داشته باشید (و وقتی که درمان دریافت نمی کنید، ممکن است بی حوصله یا عصبانی شوید. ممکن است روی داشتن بهترین چیزها اصرار کنید. برای مثال، بهترین ماشین، بهترین کلوپ ورزشی یا بهترین مراقبت های بهداشتی).

ضمناً، در مدیریت هر چیزی که ممکن است انتقاد برداشت شود، مشکل دارید. ممکن است احساست پنهان نا ایمنی، شرم، آسیب پذیری و حقارت داشته باشید. برای این که احساس بهتری داشته باشید، ممکن است با خشم یا تحقیر به دیگران واکنش نشان بدهید و سعی کنید شخص دیگر را کم ارزش کنید تا خودتان برتر به نظر برسید.

بسیاری از متخصصین از ملاک های مطرح شده در راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی (DSM-5) برای تشخیص اختلال های روانی استفاده می کنند. ملاک های مطرح شده در راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی (DSM-5) برای اختلال شخصیت خودشیفته شامل این موارد می شود:

  • الگوی نافذی از خودبزرگ بینی (در عالم خیال یا رفتار)، نیاز به تحسین و فقدان همدلی که از اویل بزرگسالی شروع شده و در زمینه های مختلف به چشم می خورد و با پنج مورد یا بیشتر از موارد زیر مشخص می شود:
  1. احساس خود بزرگ بینی به صورت مهم پنداشتن خود داشته باشد (مثلاً در مورد دستاوردها و استعدادهای خود اغراق کند؛ انتظار دارد بدون آن که به موفقیت چشمگیری دست یافته باشد، او را آدم بزرگ و برتری بدانند).

  2. با خیال پردازی هایی در زمینه موفقیت بی حد و حصر، قدرت، هوش و استعداد، زیبایی یا عشق ایده آل، اشتغال ذهنی دارد.

  3. معتقد است که خاص و بی همتا است و فقط افراد (یا مؤسسات) خاص یا عالی رتبه قادر به درک وی هستند و بایستی تنها با آن ها رابطه داشته باشد.

  4. نیاز مفرط به تحسین .

  5. وجود احساس محق بودن (یعنی به شکل نامعقولی انتظار داشته باشد برخوردی بسیار مطلوب با وی صورت گیرد یا افراد بی چون و چرا تسلیم خواسته هایش شوند).

  6. در روابط بین فردی استثمارگر است (یعنی، از دیگران برای رسیدن به اهداف خود سوءاستفاده می کند).

  7. فقدان همدلی: تمایلی برای درک یا شناخت احساسات و نیازهای دیگران ندارد.

  8. اغلب به دیگران حسادت می ورزد یا معتقد است که دیگران به وی حسادت می کنند.

  9. رفتارها یا نگرش های پرنخوت و متکبرانه نشان می دهد.

چه زمانی به متخصص رجوع کنیم؟

وقتی که اختلال شخصیت خودشیفته دارید، ممکن است نخواهید قبول کنید که اشتباهاتی وجود دارد؛ قبول اشتباهات با خودانگاره شما از قدرت و کمال سازگار نیست. افرادی که مبتلا به اختلال شخصیت خودشیفته هستند، زمانی که علائم افسردگی پیدا می کنند (اغلب به دلیل طردها و انتقادات ادارک شده) به احتمال بیشتری به متخصص رجوع می کنند.

اگر شما جنبه هایی از شخصیت خودتان را شناسایی کرده اید که در اختلال شخصیت خودشیفته رایج است یا احساس شدید غمگینی دارید، با یک متخصص سلامت روان (روانشناس و روانپزشک) صحبت کنید. دریافت درمان مناسب می تواند زندگی شما را لذت بخش تر کند.

دلایل

علل اختلال شخصیت خودشیفته

دلایل اختلال شخصیت خودشیفته شناخته شده نیست. همانند دیگر اختلالات روانی، دلایل احتمالاً پیچیده است. اختلال شخصیت خودشیفته ممکن است با موارد زیر در ارتباط باشد:

  • عدم تطابق در روابط والد- کودک که با متنعم کردن بیش از حد یا انتقاد بیش از حد مشخص می شود.
  • ژنتیک یا زیست شناسی روانی (رابطه بین مغز و رفتار و فکر).

عوامل خطرساز

عوامل خطرساز در بروز اختلال شخصیت خود شیفته

اختلال شخصیت خودشیفته نادر است. در دوران کودکی یا نوجوانی ممکن است فرد صفات خودشیفتگی را نشان بدهد، اما این صفات ممکن است برای آن سن معمولی باشد و به معنای این نیست که این صفات به اختلال شخصیت خودشیفته تبدیل خواهد شد.

اختلال شخصیت خودشیفته مردان را بیشتر از زنان تحت تأثیر قرار می دهد و اغلب در نوجوانی و اوایل بزرگسالی شروع می شود.

اگرچه علت اختلال شخصیت خودشیفته شناخته شده نیست، بعضی از پژوهشگران فکر می کنند که کودکانی که از لحاظ زیست شناختی آسیب پذیر و مستعد هستند، سبک های فرزندپروی که بر روی خاص بودن کودک تأکید می کنند و ترس ها و شکست ها را مورد انتقاد قرار می دهند، ممکن است تا حدی مسئول اختلال شخصیت خودشیفته باشد. کودک ممکن است اعتماد به نفس پایین را با استفاده از رشد یک حس سطحی کمال و رفتاری که نیاز برای تحسین دایمی را نشان می دهد، پنهان کند.

عوارض

عوارض اختلال شخصیت خودشیفته

اگر اختلال شخصیت خودشیفته درمان نشود، عوارض آن می تواند شامل این موارد شود:

  • مشکلات رابطه ای
  • مشکلاتی در کار یا مدرسه
  • افسردگی
  • سوءمصرف مواد یا الکل
  • افکار یا رفتار خودکشی

آماده سازی برای اولین مراجعه

آماده سازی برای شروع درمان اختلال شخصیت خودشیفته

ممکن است کار خود را با پزشک خانواده یا پزشک عمومی شروع کنید. احتمالاً دکتر شما را به یک متخصص سلامت روان (روانشناس یا روانپزشک) ارجاع خواهد داد.

کارهایی که می توانید انجام دهید.

قبل از ملاقات با دکتر، فهرستی از موارد زیر آماده کنید:

  • هر علامتی که تجربه کرده اید و این که برای چه مدتی تجربه کرده اید، برای کمک به تعیین این که چه نوع از حوادث احتمالا باعث احساس عصبانیت یا شکست شما می شود.
  • اطلاعات شخصی کلیدی، از قبیل حوادث شوک آور در گذشته یا هر عامل استرس اساسی در حال حاضر.
  • اطلاعات طبی و روانی از قبیل دیگر مشکلات روانی و طبی دیگری که دارید.
  • هر دارو، ویتامین یا مکملی که مصرف می کنید به همراه دوز آن ها.
  • سؤالاتی که می خواهید از متخصص بپرسید، به گونه ای که بیشترین منفعت را از جلسه ملاقات ببرید.

در صورت امکان، یکی از اعضای خانواده یا دوستان مورد اعتماد را همراه خود بیاورید تا به یادآوری جزئیات کمک کند. بعلاوه، کسی که شما را برای مدت زیادی می شناسد ممکن است سؤالات خوبی بپرسد یا اطلاعات مفیدی را با متخصص در میان بگذارد.

بعضی از سؤالات اساسی که می توانید از متخصص سلامت روان (روانشناس یا روانپزشک) بپرسید، شامل این موارد می شود:

  • اختلال شخصیت خودشیفته دقیقاً چیست؟
  • آیا مشکلات روانی دیگری دارم؟
  • هدف درمان چیست؟
  • چه درمان هایی برای من بهترین هستند؟
  • چقدر انتظار دارید که کیفیت زندگی من با دریافت درمان بهتر شود؟
  • آیا خانواده درمانی یا گروه درمانی برای من مناسب است؟
  • من این مشکلات روانی یا طبی را دارم. چطور می توانم تمام این علائم را به بهترین نحو مدیریت کنم؟
  • آیا بروشور یا مطلب چاپ شده ای در رابطه با اختلال شخصیت خودشیفته وجود دارد؟

انتظاراتی که دکتر از شما دارد

ممکن است دکتر از شما سؤالات زیادی را بپرسد تا درکی از علائم شما و اینکه این علائم چه اثری بر روی شما دارند، به دست بیاورد. او ممکن است بپرسد:

  • چه علائمی دارید؟
  • این علائم چه زمانی بروز پیدا می کند و برای چه مدت طول می کشند؟
  • علائم چطور بر روی زندگی شما از قبیل مدرسه، کار و روابط بین فردی اثر گداشته است؟
  • وقتی که ظاهرا دیگران از شما انتقاد می کنند یا شما را طرد می کنند، چطور احساس (و عمل) می کنید؟
  • آیا روابط نزدیک شخصی با کسی دارید؟ اگر نه، فقدان چنین رابطه ای را چطور توصیف می کنید؟
  • دستاوردهای مهم شما چیست؟
  • اهداف مهم شما برای آینده چیست؟
  • چه احساسی به شما دست می دهد، وقتی که کسی نیاز به کمک دارد؟
  • وقتی که کسی احساسات خود از قبیل ترس یا ناراحتی را با شما در میان می گذارد، چه احساسی به شما دست می دهد؟
  • دوران کودکی خود از قبیل روابط شما با والدین را چطور توصیف می کنید؟
  • آیا کسی از بستگان نزدیک شما با یک مشکل روانی از قبیل اختلال شخصیت تشخیص داده شده است؟
  • آیا شما برای مشکل روانی دیگری درمان شده اید؟ اگر پاسخ بله است، چه درمانی مفیدتر از همه بوده است؟
  • آیا شما الکل یا داروی غیرقانونی مصرف می کنید؟ چند وقت یکبار؟
  • آیا شما هم اکنون برای مشکل طبی خاصی درمان دریافت می کنید؟

آزمون ها و تشخیص

تشخیص اختلال شخصیت خودشیفته

اختلال شخصیت خودشیفته بر اساس موارد زیر تشخیص داده می شود:

  • علایم و نشانه های شخصیت خودشیفته
  • یک ارزیابی جامع روانشناختی که احتمالاً شامل پر کردن یک یا چند پرسشنامه می شود.
  • یک آزمایش جسمی برای مطمئن شدن از این که مشکل جسمی که منجر به علائم شما می شود، ندارید.
  • بعضی از ویژگی های شخصیت خودشیفته مشابه ویژگی های دیگر اختلالات شخصیت است. همچنین، ممکن است در یک زمان بیش از یک اختلال شخصیت در شما تشخیص داده شود.

درمان

درمان اختلال شخصیت خودشیفته

درمان اختلال شخصیت خودشیفته عمدتاً شامل روان درمانی است، اما گاهی از دارودرمانی نیز استفاده می شود.

  • روان درمانی. درمان اختلال شخصیت خودشیفته متمرکز بر روان درمانی است. روان درمانی می تواند به شما کمک کند تا:
  1. سعی کنید ارتباط بهتری با دیگران داشته باشید، بنابراین روابط شما صمیمانه تر و لذت بخش تر می شود.
  2. دلایل هیجانات خود و این که چه چیزی شما را به رقابت وا می دارد تا دیگران را تخریب کنید و احتمالا خود و دیگری را خوار بسازید، شناسایی کنید.
  3. روابط شخصی واقعی را بپذیرید و آن را حفظ کنید و با همکاران همکاری کنید.
  4. پتاسنیل ها و صلاحیت های واقعی خود را شناسایی کنید و بپذیرید، سپس می توانید انتقادات و شکست ها را تحمل کنید.
  5. توانایی خود را برای درک و تنظیم احساسات افزایش دهید.
  6. اثر مسائل مرتبط با اعتماد به نفس را شناسایی و تحمل کنید.
  7. میل خود را از اهداف دست نیافتنی و شرایط ایده آل رها کنید و چیزی را بپذیرید که دست یافتنی است و می توانید آن را انجام دهید.
  • دارو درمانی. دارویی برای درمان اختصاصی اختلال شخصیت خودشیفته وجود ندارد. به هر حال، اگر شما علائمی از افسردگی، اضطراب یا دیگر مشکلات دارید، داروهایی از قبیل داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب ممکن است سودمند باشد.

سبک زندگی و درمان خانگی

سبک زندگی و درمان خانگی در اختلال شخصیت خودشیفته

ممکن است نسبت به درمان دفاع داشته باشید یا فکر کنید که ضروری نیست. همچنین، اختلال شخصیت خودشیفته می تواند این احساس را در شما به وجود بیاورد که ارزش ندارد زمان و توجه خود را برای درمان صرف کنید و ممکن است ترغیب شوید که درمان را رها کنید.

به هر حال، مهم است که:

  • روشن فکر باشید. روی فواید درمان تمرکز کنید.
  • درمان خود را پیگیری کنید. در جلسات درمانی به صورت منظم شرکت کنید و داروها را همان طور که تجویز شده است، مصرف کنید. به خاطر داشته باشید، درمان کار سختی است و ممکن است گاهی اوقات در بعضی از اهداف درمانی شکست بخورید.
  • درباره اختلال شخصیت خودشیفته یاد بگیرید. در رابطه با اختلال شخصیت خودشیفته مطالعه کنید، سپس بهتر می توانید علائم، عوامل خطر و درمان ها را بشناسید.
  • برای سوءمصرف مواد یا دیگر مشکلات روانی درمان دریافت کنید. افسردگی، اضطراب و استرس می توانند همدیگر را تغذیه کنند و منجر به یک چرخه رنجش هیجانی و رفتار ناسالم شود.
  • ریلکسیشن و مدیریت استرس را یاد بگیرید. فنون کاهش استرس از قبیل مراقبه، یوگا یا تای چی را تمرین کنید.
  • بر روی اهداف خود متمرکز بمانید. بهبود اختلال شخصیت خودشیفته نیاز به زمان دارد. برای این که انگیزه خود را برای درمان حفظ کنید، اهداف درمان را به خاطر بسپارید و به خودتان یادآوری کنید که می توانید بر روی ترمیم روابط آسیب دیده کار کنید و شادتر شوید.

اطلاعات بیشتر

اطلاعات بیشتر درباره اختلال شخصیت خودشیفته

به منظور کسب اطلاعات بیشتر می توانید به کتاب چگونه با شخصیت خودشیفته صحبت کنیم، ترجمه سعید دهنوی و همکاران رجوع کنید.

پیشگیری

پیشگیری از اختلال شخصیت خودشیفته

از آن جایی که دلیل اختلال شخصیت خودشیفته ناشناخته است، راه شناخته شده ای برای پیشگیری از این اختلال وجود ندارد. به هر حال، انجام این کارها ممکن است سودمند باشد:

  • در اولین فرصت ممکن برای مشکلات روانی دوران کودکی درمان دریافت کنید.
  • در خانواده درمانی شرکت کنید تا روش های سالم برقراری ارتباط یا سازگاری با تعارض ها و نگرانی های هیجانی را یاد بگیرید.
  • در کلاس های فرزندپروری شرکت کنید و از درمانگر خود راهنمایی دریافت کنید.

خلاصه

اختلال شخصیت خودشیفته

کلیدواژه ها: اختلال شخصیت نارسیستیک، خودشیفته

متن: اختلال شخصیت خودشیفته یکی از انواع اختلالات شخصیت است. اختلالات شخصیت شرایطی هستند که در آن ها، افراد صفاتی دارند که منجر می شود به گونه ای احساس و رفتار کنند که از لحاظ اجتماعی ناراحت کننده است و عملکردشان را در روابط و دیگر نواحی زندگیشان از قبیل کار یا مدرسه محدود می کند.

برخی از علایم اختلال شخصیت خودشیفته شامل این موارد می شود: ۱. احساس خود بزرگ بینی به صورت مهم پنداشتن خود ۲. خیال پردازی هایی در زمینه موفقیت بی حد و حصر، قدرت، هوش و استعداد، زیبایی یا عشق ایده آل. ۳. معتقد است که خاص و بی همتا است و فقط افراد (یا مؤسسات) خاص یا عالی رتبه قادر به درک وی هستند و بایستی تنها با آن ها رابطه داشته باشد. ۴. نیاز مفرط به تحسین ۵. وجود احساس محق بودن ۶. در روابط بین فردی استثمارگر است ۷. فقدان همدلی: تمایلی برای درک یا شناخت احساسات و نیازهای دیگران ندارد. ۸. اغلب به دیگران حسادت می ورزد یا معتقد است که دیگران به وی حسادت می کنند. ۹. رفتارها یا نگرش های پرنخوت و متکبرانه نشان می دهد. درمان اختلال شخصیت خودشیفته شامل روان درمانی و دارودرمانی می شود.

اخبار مربوطه

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست