اختلال شخصیت مرزی

تعریف اختلال

اختلال شخصیت مرزی چیست؟

اختلال شخصیت مرزی (Borderline Personality Disorder) یک اختلال روانی است که بر نحوه فکر کردن و احساس کردن درباره خود و دیگران اثر می گذارد و منجر به مشکل در زندگی روزمره می شود. این اختلال منجر به الگویی از روابط بی ثبات، تصور تحریف شده از خود، هیجانات و تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) شدید می شود.

اگر اختلال شخصیت مرزی داشته باشید، یک ترس شدید از طرد شدن یا بی ثباتی دارید و همچنین ممکن است مشکلاتی در تحمل تنهایی داشته باشید. در عین حال، با اینکه می خواهید عشق و روابط بلند مدت داشته باشید، خشم نامناسب، تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) و نوسان های خلقی مکرر ممکن است دیگران را از شما دور کند.

اختلال شخصیت مرزی معمولاً در اوایل بزرگسالی شروع می شود. این اختلال به نظر می رسد در بزرگسالان جوان بدتر باشد و ممکن است به طور تدریجی با افزایش سن بهتر شود.

اگر اختلال شخصیت مرزی دارید، دلسرد نشوید. بسیاری از افرادی که این اختلال را دارند با دریافت درمان در طول زمان بهتر می شوند و می توانند یاد بگیرند که چگونه زندگی لذت بخشی داشته باشند.

علائم

علایم اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی بر روی چگونه فکر کردن درباره خودتان، چگونه ارتباط برقرار کردن با دیگران و چگونه رفتار کردن شما اثر می گذارد.

علایم و نشانه های اختلال شخصیت مرزی شامل این موارد می شود:

  • ترس شدید از طرد شدن، حتی انجام اقدامات شدید برای اجتناب از جدایی یا طرد واقعی یا خیالی
  • الگویی از روابط بی ثبات از قبیل ایده آل سازی فردی در یک لحظه و سپس در لحظه ای دیگر این اعتقاد که شخص به اندازه کافی مهم نیست یا ظالم است.
  • تغییرات سریع در خودانگاره و تصویری که از خود دارد که شامل تغییر اهداف و ارزش ها و دیدن خود به عنوان شخصی بد یا به عنوان شخصی که انگار اصلا وجود ندارد.
  • دوره هایی از بدبینی و فقدان تماس با واقعیت مرتبط با استرس که از چند دقیقه تا چند ساعت طول می کشد.
  • رفتارهای تکانه ای (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) و پرخطر از قبیل قماربازی، رانندگی بی ملاحظه، رابطه جنسی ناایمن، ولخرجی، پرخوری یا سوءمصرف مواد یا تخریب موفقیت با ترک ناگهانی یک شغل خوب یا خاتمه دادن یک رابطه مثبت
  • تهدیدهای خودکشی یا اقدام به خودکشی یا خودزنی، اغلب در پاسخ به ترس از جدایی یا طرد
  • نوسان های خلقی گسترده که از چند ساعت تا چند روز طول می کشد که می تواند شامل شادی زیاد، تحریک پذیری، شرم یا اضطراب شود.
  • احساس مزمن پوچی
  • خشم شدید و نامناسب از قبیل از دست دادن مکرر کنترل خشم، نیش زدن یا تلخ زبانی یا دعواهای جسمی

راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی (DSM-5) که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر شده است، ملاک های زیر را برای اختلال شخصیت مرزی مطرح کرده است:

  • یک الگوی نافذ از بی ثباتی در روابط بین فردی، خودانگاره، و عواطف، و تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) بارز که از اوایل بزرگسالی آغاز شده و در زمینه های مختلف بروز کرده و با پنج مورد یا بیشتر از موارد زیر مشخص می شود:
  1. تلاشی سراسیمه برای اجتناب از رهاشدگی خیالی یا واقعی.
  2. الگویی از روابط بین فردی بی ثبات و پرشور و هیجان که مشخصه­ اش تناوب بین دو قطب افراطی آرمانی سازی و بی ارزش نمایی است.
  3. اختلال هویتی: بی ثبات بودن دایم و بارز خودانگاره یا احساس فرد در مورد خودش.
  4. تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) حداقل در دو حوزه بالقوه آسیب زا (مانند ولخرجی، رابطه جنسی، سوءمصرف مواد، رانندگی بی احتیاط، پرخوری).
  5. اقدام، ژست یا تهدید به خودکشی و یا خودزنی مکرر.
  6. بی ثباتی عاطفی ناشی از واکنش پذیری شدید خلقی (مانند احساس ملال و دلتنگی شدید دوره ای، تحریک پذیری یا اضطرابی که معمولا چندین ساعت به طول انجامیده و به ندرت بیش از چند روز ادامه پیدا می کند).
  7. احساس مزمن پوچی.
  8. خشم شدید و نامتناسب یا دشواری در کنترل خشم (مانند بروز مکرر تندخویی، خشم پیاپی و مستمر، نزاع های متعدد).
  9. افکار پارانوئید یا علائم شدید تجزیه ای گذرا در مواقع استرس.

چه زمانی به متخصص رجوع کنیم؟

اگر نسبت به داشتن هر کدام از علائم و نشانه هایی که در بالا ذکر شد، آگاه هستید، با یک متخصص بهداشت روانی (روانشناس یا روانپزشک) صحبت کنید.

اگر علائم و نشانه های ذکر شده را در یکی از اعضای خانواده یا یکی از دوستان مشاهده می کنید، از او بخواهید که به متخصص (روانپزشک یا روانشناس) رجوع کند، اما او را مجبور به این کار نکنید.

دلایل

علت اختلال شخصیت مرزی

همانند دیگر اختلالات روانی، دلایل اختلال شخصیت مرزی به طور کامل مشخص نشده است. علاوه بر عوامل محیطی از قبیل داشتن تاریخچه ای از سوءاستفاده دوران کودکی یا غفلت، اختلال شخصیت مرزی ممکن است مرتبط با موارد زیر باشد:

  • ژنتیک. بعضی از پژوهش ها که بر روی دوقلوها و خانواده ها انجام شده است، پیشنهاد می کنند که اختلالات شخصیت ممکن است ارثی باشد یا ارتباطی قوی با دیگر اختلالات روانی در میان اعضای خانواده داشته باشد.
  • نابهنجاری های مغز. بعضی از پژوهش ها تغییراتی را در نواحی معینی از مغز که درگیر تنظیم هیجان، تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) و پرخاشگری هستند، نشان داده است. به علاوه، بعضی از مواد شیمیایی مغز، از قبیل سروتونین که به تنظیم خلق کمک می کند، ممکن است به طور مناسب عمل نکند.

عوامل خطرساز

عوامل خطرساز در بروز اختلال شخصیت مرزی

بعضی از عوامل مرتبط با رشد شخصیت می تواند ریسک رشد اختلال شخصیت مرزی را افزایش دهد. این عوامل شامل این موارد می شود:

  • استعداد ارثی. اگر یکی از بستگان نزدیک (مادر، پدر یا خواهر یا بردار) یک اختلال مشابه با اختلال شخصیت مرزی داشته باشد، ممکن است شما در ریسک بالاتری برای ابتلا به این اختلال قرار داشته باشید.
  • دوران کودکی پراسترس. بسیاری از افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی گزارش کرده اند که در زمان کودکی مورد سوءاستفاده جنسی یا جسمی قرار گرفته اند. بعضی از افراد مبتلا به این اختلال وقتی که کوچک بوده اند، والد یا مراقبی را از دست داده اند یا از یکی از والدین یا مراقبین جدا شده اند یا مراقبین یا والدی داشته اند که مواد مصرف می کرده است یا مشکلات روانی داشته است. دیگران اغلب در معرض تعارض خصومت آمیز و روابط خانوادگی ناپایدار قرار گرفته اند.
  • شخصیت. صفات شخصیتی که شامل تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) و پرخاشگری می شود ممکن است در رشد اختلال شخصیت مرزی نقش بازی کند.

عوارض

عوارض اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی می تواند به بسیاری از نواحی زندگی آسیب وارد کند. این اختلال می تواند اثر منفی بر روی روابط صمیمانه، شغل، مدرسه، فعالیت های اجتماعی و خود انگاره داشته باشد که منجر به این موارد می شود:

  • تغییر یا از دست دادن شغل به طور مکرر
  • تمام نکردن تحصیل
  • مسائل قانونی از قبیل زندانی شدن
  • روابط پر از تعارض، استرس زناشویی یا طلاق
  • خودزنی از قبیل بریدن یا سوزاندن، و بستری مکرر
  • درگیر شدن در روابط سوءاستفاده گرانه
  • بارداری ناخواسته، عفونت های جنسی، حوادث وسائل نقلیه موتوری و دعواهای جسمی به دلیل رفتار تکانشگر (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) و پرخطر
  • تلاش یا اقدام به خودکشی

بعلاوه، ممکن است شما اختلالات روانی دیگری از قبیل موارد زیر داشته باشید:

  • افسردگی
  • سوءمصرف الکل یا دیگر مواد
  • اختلالات اضطرابی
  • اختلالات خوردن
  • اختلال دو قطبی
  • اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
  • اختلال کم توجهی- بیش فعالی (ADHD)
  • دیگر اختلالات شخصیت

آماده سازی برای اولین مراجعه

آماده سازی برای شروع درمان اختلال شخصیت مرزی

پس از این که برای اولین بار به پزشک خانواده یا پزشک عمومی رجوع کنید، ممکن است دکتر شما را به یک متخصص بهداشت روانی (روانپزشک یا روانشناس) ارجاع دهد. در این جا اطلاعاتی وجود دارد که به شما برای آماده شدن برای قرار ملاقات کمک می کند.

کارهایی که شما می توانید انجام دهید

قبل از قرار ملاقات فهرست زیر را آماده کنید:

  • علائمی که توجه شما و افرادی که نزدیک شما هستند را به خود جلب کرده است و این که این علائم چقدر طول کشیده اند.
  • اطلاعات شخصی کلیدی از قبیل حوادث شوک آوری که در گذشته رخ داده و هر عامل استرس مهمی که در حال حاضر وجود دارد.
  • اطلاعات پزشکی و روانی شما از قبیل هر بیماری روانی و جسمی که دارید.
  • تمام داروهایی که مصرف می کنید از قبیل داروهای تجویزی و بدون نسخه، ویتامین ها و داروهای مکمل، به همراه دوز آن ها.
  • سؤالاتی که می خواهید از دکتر بپرسید، به گونه ای که بتوانید از ملاقات با دکتر بیشترین سود را ببرید.

در صورت امکان، یکی از اعضای خانواده یا یکی از دوستان را به همراه خود بیاورید. کسی که شما را برای مدتی طولانی می شناسد، ممکن است بتواند اطلاعات مهمی را با اجازه شما با متخصص در میان بگذارد. سؤالاتی اساسی که می توانید از متخصص بپرسید، شامل این موارد می شود:

  • چه چیزی احتمالا منجر به علائم و شرایط من شده است؟
  • آیا دلیل احتمالی دیگری برای اختلال من وجود دارد؟
  • به نظر شما چه درمان هایی برای من مؤثر هستند؟
  • اگر درمان دریافت کنم، چقدر احتمال دارد که علائم من بهتر شود؟
  • به چه تعداد جلسه درمانی و برای چه مدتی احتیاج دارم؟
  • اثرات جانبی احتمالی داروهایی که تجویز کرده اید، چیست؟
  • آیا نیاز است که محدودیت های خاصی را رعایت کنم و تغییراتی را در سبک زندگی ایجاد کنم؟
  • من مشکلات روانی یا جسمی دیگری دارم. چطور می توانم همه این مسائل را به بهترین نحو مدیریت کنم؟
  • اعضای خانواده یا دوستان نزدیکم چطور می توانند در فرآیند درمان به من کمک کنند؟
  • آیا بروشور یا مطلب چاپ شده ای در رابطه با اختلال شخصیت مرزی دارید؟

انتظاراتی که دکتر از شما دارد

ممکن است دکتر از شما چند سؤال بپرسد. برای پاسخ دادن به سؤالات دکتر آماده باشید تا زمان بیشتری برای تمرکز کردن بر موضوعاتی که شما علاقه دارید، داشته باشید. سؤالاتی که ممکن است دکتر از شما بپرسد، شامل این موارد می شود:

  • چه علائمی دارید؟ چه زمانی برای اولین بار متوجه آن ها شدید؟
  • این علائم چطور بر روی زندگی شما از قبیل روابط شخصی یا کار اثر گذاشته اند؟
  • در طی یک روز معمولی، چند بار نوسان خلقی را تجربه می کنید؟
  • چند وقت یک بار احساس می کنید که به شما خیانت شده است، دستخوش فریب شده اید یا طرد شده اید؟ چرا فکر می کنید که چنین اتفاقی افتاده است؟
  • خشم خود را چطور کنترل می کنید؟
  • چطور تنها بودن را مدیریت می کنید؟
  • خود را چطور توصیف می کنید؟
  • آیا تا کنون احساس کرده اید که شما بدید یا حتی شیطان هستید؟
  • آیا تا کنون مشکلاتی با رفتار خود تخریبی یا پرخطر داشته اید؟
  • آیا تا کنون فکر کرده اید که به خودتان آسیب وارد کنید یا خودکشی کنید؟
  • آیا تا کنون به خودتان آسیب وارد کرده اید یا اقدام به خودکشی کرده اید؟
  • آیا شما الکل یا داروهای تفریحی مصرف می کنید؟ اگر پاسخ بله است، هر چند وقت یک بار؟
  • دوران کودکی خود، از قبیل ارتباط با والدین و مراقبین را چطور توصیف می کنید؟
  • آیا زمانی که کودک بوده اید، از لحاظ جسمی یا جنسی مود سوءاستفاده قرار گرفته اید؟ یا مورد بی توجهی و غفلت واقع شده اید؟
  • آیا از بستگان نزدیک یا مراقبین شما کسی مبتلا به اختلال روانی، از قبیل اختلال شخصیت تشخیص داده شده است؟
  • آیا برای مشکل روانی دیگری درمان شده اید؟ اگر پاسخ بله است، چه تشخیصی دریافت کردید و چه درمانی برای شما بهترین بود؟
  • آیا هم اکنون به دلیل بیماری طبی تحت درمان هستید؟

آزمون ها و تشخیص

تشخیص اختلال شخصیت مرزی

اختلالات شخصیت از قبیل اختلال شخصیت مرزی بر اساس موارد زیر تشخیص داده می شود:

  • مصاحبه دقیق با متخصص
  • ارزیابی روانشناختی که ممکن است شامل اجرای پرسشنامه شود.
  • تاریخچه طبی و آزمایش
  • بررسی علایم و نشانه ها

تشخیص اختلال شخصیت مرزی معمولاً در بزرگسالان داده می شود، نه در کودکان و نوجوانان.

درمان

درمان اختلال شخصیت مرزی

اختلال شخصیت مرزی عمدتاً با استفاده از روان درمانی درمان می شود، اما گاهی ممکن است از دارو استفاده شود. همچنین اگر امنیت شما در خطر باشد، ممکن است دکتر پیشنهاد کند که بستری شوید.

درمان می تواند به شما کمک کند تا مهارت های جدید برای مدیریت و سازگاری با موقعیت خود را یاد بگیرید. با درمان، می توانید احساس بهتری درباره خودتان داشته باشید، باثبات تر زندگی کنید و زندگی با ارزشی داشته باشید.

روان درمانی یک رویکرد درمانی اساسی برای اختلال شخصیت مرزی است. درمانگر ممکن است نوع درمان را با شما منطبق کند تا به بهترین وجه نیازهای شما را برآورده کند. اهداف روان درمانی شامل کمک به این موارد می شود:

  1. تمرکز بر توانایی های شما برای عمل کردن .
  2. یادگیری مدیریت هیجان در زمانی که احساس ناراحتی می کنید.
  3. کاهش تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) با استفاده از مشاهده احساسات به جای بروز .
  4. کار بر روی بهبود روابط با استفاده از آگاهی از احساسات شما و دیگران.
  5. یاد گرفتن درباره اختلال شخصیت مرزی.

انواع روان درمانی که مشخص شده است برای درمان اختلال شخصیت مرزی سودمند است، شامل این موارد می شود:

  1. رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT). رفتار درمانی دیالکتیکی می تواند شامل درمان گروهی یا فردی شود که به طور خاص برای درمان اختلال شخصیت مرزی طراحی شده است. روان درمانی دیالکتیکی از یک رویکرد مهارت محور برای آموزش این که چگونه هیجانات خود را کنترل کنید، نگرانی را تحمل کنید و روابط را بهبود ببخشید، استفاده می کند.
  2. رویکرد طرحواره محور. درمان طرحواره محور می تواند به صورتی فردی یا گروهی اجرا شود. این رویکرد می تواند به شما کمک کند تا نیازهای برآورده نشده را که منجر به الگوهای زندگی منفی شده است، شناسایی کنید. این الگوهای منفی گاهی اوقات ممکن است برای زنده ماندن سودمند بوده باشد، اما در بزرگسالی ممکن است برای بسیاری از حوزه های زندگی آسیب رسان باشد. درمان به برآورده کردن نیازهای شما به شیوه ای سالم برای ارتقا الگوهای زندگی مثبت کمک می کند.
  3. درمان مبتنی بر ذهنی سازی (MBT). درمان مبتنی بر ذهنی سازی نوعی از روان درمانی است که به شما کمک می کند تا افکار و احساسات خود را در هر لحظه بشناسید و یک رویکرد جایگزین در آن موقعیت ایجاد کنید. درمان مبتنی بر ذهنی سازی بر تفکر قبل از واکنش تأکید می کند.
  4. درمان انتقال محور (TFP). این درمان که روان درمانی پویشی هم نامیده می شود، هدفش کمک به شما برای درک هیجانات و مشکلات بین فردی از طریق گسترش روابط بین شما و درمانگرتان است. سپس شما می توانید این بینش ها را به زندگی روزمره انتقال بدهید.

اگرچه هیچ دارویی توسط سازمان غذا و دارو به طور اختصاصی برای درمان اختلال شخصیت مرزی تأیید نشده است، بعضی از داروها ممکن است کمک کند که علائم و مشکلات همراه از قبیل افسردگی، تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن)، پرخاشگری یا اضطراب کاهش پیدا کند. داروها ممکن است شامل داروهای ضدافسردگی، داروهای آنتی سایکوتیک یا داروهای تثبیت کننده خلق باشد.

سازگاری و حمایت

سازگاری و حمایت از فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی

علایم مرتبط با اختلال شخصیت مرزی می تواند برای شما و افرادی که اطراف شما هستند، استرس آور و چالش انگیز باشد. ممکن است آگاه باشید که هیجانات، افکار و رفتارها به خودتان آسیب وارد می کند، با این که احساس می کنید که نمی توانید آن ها را مدیریت کنید.

علاوه بر دریافت درمان حرفه ای، می توانید به مدیریت و سازگاری با شرایط خود کمک کنید، اگر شما:

  • درباره اختلال چیزهایی یاد بگیرید به گونه ای که دلایل و درمان های آن را بشناسید.
  • یاد بگیرید که چه چیزهایی ممکن است طغیان های خشم یا رفتار تکانه ای (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) شما را تحریک کند.
  • درمان حرفه ای دریافت کنید و آن را پیگیری کنید؛ در جلسات درمانی به صورت منظم شرکت کنید و اگر دارویی تجویز شده است، آن را به صورت منظم مصرف کنید.
  • با متخصص خود همکاری کنید تا یک طرحی را پیاده کنید تا مشخص شود اگر بحران بعدی رخ داد، برای مدیریت آن بحران چه کاری انجام دهید.
  • برای مشکلات مرتبط، مثل سوءمصرف مواد درمان دریافت کنید.
  • با تمرین مهارت های سازگاری از قبیل استفاده از فنون تنفسی و مراقبه بهوشیاری، هیجانات شدید را مدیریت کنید.
  • با یادگیری نحوه بروز هیجانات به طور مناسب و به شیوه ای که دیگران را از شما دور نکند یا طرد یا ناپایداری را در آنها تحریک نکند، برای خودتان و دیگران محدودیت ها و مرزهایی تعیین کنید.
  • در مورد این که دیگران در مورد شما چه احساسات و افکاری دارند، فرض تعیین نکنید.
  • با افرادی که مشکلاتی مشابه شما دارند، صمیمی شوید تا بینش ها و تجربیات خود را در میان بگذارید.
  • یک سیستم حمایتی از افرادی که می توانند شما را درک و حمایت کنند، بسازید.
  • یک سبک زندگی سالم را از قبیل رژیم غذایی سالم، فعالیت جسمی و درگیر شدن در فعالیت های اجتماعی حفظ کنید.
  • خودتان را به دلیل بیماری سرزنش نکنید، اما مسئولیت خود را برای دریافت درمان قبول کنید.

اطلاعات بیشتر

کسب اطلاعات بیشتر درباره اختلال شخصیت مرزی

به منظور کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با اختلال شخصیت مرزی به کتاب راهنمای اجرای رفتار درمانی دیالکتیکی اختلال شخصیت مرزی رجوع کنید.

خلاصه

اختلال شخصیت مرزی

کلیدواژه: اختلال شخصیت بردرلاین

متن: اختلال شخصیت مرزی یک اختلال روانی است که بر روی نحوه فکر کردن و احساس کردن درباره خودتان و دیگران اثر می گذارد و منجر به مشکل در زندگی روزمره می شود. این اختلال منجر به الگویی از روابط بی ثبات، تصور تحریف شده از خود، هیجانات و تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) شدید می شود.

علایم این اختلال شامل برخی از این موارد می شود: تلاشی سراسیمه برای اجتناب از رهاشدگی خیالی یا واقعی؛ الگویی از روابط بین فردی بی ثبات و پرشور و هیجان که مشخصه­اش تناوب بین دو قطب افراطی آرمانی سازی و بی ارزش نمایی است؛ اختلال هویتی: بی ثبات بودن دایم و بارز خودانگاره یا احساس فرد در مورد خودش؛ تکانشگری (ناگهانی و بدون فکر عمل کردن) حداقل در دو حوزه بالقوه آسیب زا (مانند ولخرجی، رابطه جنسی، سوءمصرف مواد، رانندگی بی احتیاط، پرخوری)؛ اقدام، ژست یا تهدید به خودکشی و یا خودزنی مکرر؛ بی ثباتی عاطفی ناشی از واکنش پذیری شدید خلقی؛ احساس مزمن پوچی؛ خشم شدید و نامتناسب یا دشواری در کنترل خشم؛ افکار پارانوئید یا علائم شدید تجزیه ای گذرا در مواقع استرس. درمان این اختلال شامل روان درمانی و دارودرمانی می شود.

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست