روانشناسی چه علمی است؟ روانشناس چه کسی است؟ آیا روانشناس همان روانپزشک است؟

سوالات بالا از سوالات رایجی هستند که توسط مراجعان کلینیک روانشناسی آتیه مطرح می شوند. روانشناسی یک علم است؟ چه چیزی را بررسی می کند؟ تفاوت روانشناس یا روانپزشک چیست؟ آیا بهتر نیست به جای مراجعه به روانشناس تنها به روانپزشک مراجعه کنیم؟ این سوالات هنگامی مطرح می شوند که دید درستی به این اصطلاحات وجود نداشته باشد. در این مطلب سعی داریم تا  مفاهیم روانشناسی، روانشناس و روانپزشک را برای شما توضیح دهیم.

روانشناسی چیست؟

روانشناسی اصطلاحی است که به طور کلی به معنای مطالعه علمی رفتار انسان است. بنابراین هر گونه فعالیتی که هدف آن شناخت رفتار انسان باشد و از روش علمی پذیرفته شده استفاده کند، روانشناسی نامیده می ­شود. منظور از رفتار، هم رفتارهای آشکار یا بیرونی و هم رفتارهای ناآشکار یا درونی است. رفتارهای آشکار ما همان رفتارهایی هستند که به راحتی قابل مشاهده اند، در حالی که رفتارهای ناآشکار یا درونی رفتارهایی هتسند که معولاً نمی توان آن ها را مشاهده کرد. مثال ­هایی از رفتارهای ناآشکار شامل فکر کردن، هیجانات، احساسات و فرآیندهای ذهنی و از این قبیل است. پس بهتر است تعریف روانشناسی را کمی کاملتر کنیم: روا­نشناسی عبارت است از مطالعه علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی زیربنایی آن. البته باید در نظر داشت که روانشناسی صرفاً به معنای رفتارشناسی یا رفتار درمانی نیست.

روانشناس کیست؟

رفتار انسان دارای جنبه ­های متعددی است و تحت تأثیر عوامل چندگانه ­ای قرار دارد. به همین دلیل روانشناسی نیز به زیرشاخه های مختلفی تقسیم شده است تا بهتر بتواند ابعاد مختلف رفتار انسان را مورد بررسی قرار داد. مثلاً رفتار انسان تحت تأثیر اجتماعی قرار دارد که در آن زندگی می­کند، بنابراین برای بررسی این جنبه از رفتار انسان شاخه ­ای به نام روانشناسی اجتماعی به وجود آمده است.

از طرف دیگر رفتار ما تحت تأثیر فیزیولوژی یا فرایندهای جسمی ما قرار دارد، و در نتیجه شاخه دیگری به نام روانشناسی فیزیولوژیک به وجود آمده است.

شاخه دیگری از روانشناسی نیز روانشناسی بالینی است. در روانشناسی بالینی، رفتارهایی بیشتر مورد توجه و بررسی قرار می­ گیرند که به عنوان مشکلات رفتاری، مشکلات روانی یا هیجانی شناخته می ­شوند. منظور از این رفتارها، رفتارهایی هستند که مانع زندگی و فعالیت­ های فرد می شوند و در واقع رفتار بهنجار فرد را مختل می­ کنند. این مشکلات شامل افسردگی، اضطراب و … هستند. بنابراین به طور کلی می­ توان گفت که روانشناسی بالینی با مشکلات یا اختلالات روانی (رفتاری یا هیجانی) سر وکار دارد. البته باید در نظر داشته باشیم که روانشناسی بالینی صرفاً به رفتارهای مخرب و مشکل ساز نمی ­پردازد بلکه گاهی اوقات به منظور افزایش سطح رفاه و بهداشت روانی افراد به بهبود عملکردهای مثبت آن ها نیز می پردازد. آن قسمت از روانشناسی بالینی که به حل مشکلات روانی، رفتاری یا هیجانی افراد می­ پردازد عموماً تحت عنوان “روان درمانی یا مداخله روان ­شناختی” شناخته می­ شود.

روانپزشک کیست؟

روانپزشک کسی است که در رشته پزشکی تحصیل می کند و بعد وارد تخصص روانپزشکی می شود. روانپزشک معتقد است که زیربنای رفتارهای نابهنجار انسان، فرایندهای فیزیولوژیک و جسمی مانند نابهنجاری شیمیایی در مغز است و به همین دلیل با دادن دارو و دارو درمانی سعی در تنظیم این موارد دارد.

تفاوت روانشناس و روانپزشک در چیست؟

به این ترتیب رویکردهای روانشناس و روانپزشک به روانشناسی با هم متفاوت است و این موجب تفاوت در نحوه برخورد آن ها با اختلالات روانی می شود.