سردرد تنشی

سردرد

تعریف اختلال

سردرد تنشی چیست؟

سردرد تنشی(Tension Headache)، درد ناشی از استرس یا تنش است که منجر به احساس گرفتگی و انقباض در ناحیه گردن و سر می ­شود. این نوع سردرد یکی از شایع ­ترین انواع سردرد است و زنان بیشتر مستعد ابتلا به این بیماری هستند. افرادی که در محیط ­های پر تنش کار می ­کنند نیز بیشتر در معرض این سردردهای تنشی قرار دارند.

سردرد تنشی، معمولا درد ناگهانی با شدت خفیف تا متوسط در سر شما است که اغلب مانند احساس نواری سفت، محکم و تنگ در پیرامون سر شما توصیف می ­شود. سردردهای تنشي شايع­ترين نوع سردرد است که علل آن به خوبي مشخص نشده است.

انواع سردرد تنشی

سردردهای تنشی به دو دسته اصلی تقسیم می­ شود: اپیزودیک (چندبخشی و بریده بریده) و مزمن.

  • سردردهای تنشی اپیزودیک: سردردهای تنشی اپیزودیک معمولا با یک رویداد استرس­زا همراه است و می ­تواند از ۳۰ دقیقه تا یک هفته طول بکشد. این سردردهای مکرر اغلب کمتر از ۱۵ روز در ماه و در بازه زمانی حداقل ۳ ماه بروز می یابد. سردردهای تنشی اپیزودیک اغلب ممکن است مزمن باشد.
  • سردرد تنشی مزمن: سردرد تنشی مزمن اغلب به صورت روزانه تکرار می ­شود و با عضلات گردن و پوست سر مرتبط است. این نوع سردرد طولانی مدت است و ممکن است مداوم باشد. اگر سردردهای شما در مدت ۳ ماه حداقل ۱۵ بار یا بیشتر در ماه اتفاق می ­افتد، مزمن است.

علائم

علایم سردرد تنشی

  • درد دو­طرفه در سر
  • سردرد خفیف و دردناک
  • احساس انقباض یا فشار در پیشانی و یا در اطراف و پشت سر
  • احساس درد و التهاب در پوست سر، گردن و ماهیچه ­های شانه
  • درد شدید معمولا در طول روز. در برخی موارد، سردردهای تنشی ممکن است بین ساعت ­ها تا چندین روز طول بکشند.
  • اختلالات خواب
  • از دست دادن اشتها

تفاوت سردرد تنشی با میگرن:

سردرد تنشی معمولا خفیف یا متوسط است، اما می ­تواند شدید هم باشد. در این موارد، ممکن است سردرد تنشی را با سردرد میگرنی اشتباه بگیرید؛ که نوعی سردرد است که موجب درد در یک یا هر دو طرف سر می ­شود. با این حال، سردرد تنشی موجب ایجاد نشانه ­های سردردهای میگرنی مانند تهوع و استفراغ نمی­ شود. در موارد نادر، سردرد تنشی می ­تواند حساسیت به نور و صدای بلند، شبیه به میگرن را ایجاد کند.

دلایل

دلایل سردرد تنشی

علت سردرد تنشی شناخته شده نیست. کارشناسان تصور می­کنند که علت درد، انقباض عضلانی در ناحیه صورت، گردن و پوست سر است، که شاید در نتیجه احساسات و هیجانات شدید، تنش و استرس باشد. انواع غذاها، فعالیت­ ها و عوامل استرس­ زا می ­تواند این نوع انقباضات را ایجاد کند. البته تحقیقات نشان می ­دهد که انقباض عضلانی علت سردرد تنشی نیست. عده ­ای نیز معتقدند که اضطراب ناشی از روابط عاطفی و احساسی، احساس افسردگی یا نگرانی، عامل­ هایی هستند که می­ توانند به ایجاد این وضعیت منجر شوند. همچنین تحقیق شده که فشار اعمال شده بر فک ­ها بر اثر استرس، موجب ایجاد فشار در عضلات و در نهایت منجر به سردردهای تنشی می ­شود. سردرد تنشی می ­تواند به طور بالقوه به خاطر استفاده از عینک­ های نادرست نیز رخ دهد.

انقباض عضلانی شدت ­یافته نشانه­ ای متداول از سردرد تنشی است که ممکن است به واسطه سیستم حسی درد ایجاد شود. بعضی افراد سردردهای تنشی را پس از خیره ماندن طولانی­ مدت به صفحه کامپیوتر مشاهده می کنند. دمای سرد نیز ممکن است باعث سردرد تنشی شود.

سایر عوامل برای سردرد تنشی عبارتند از:

  • مصرف الکل
  • خستگی چشم
  • چشم ­های خشک
  • خستگی
  • سیگار کشیدن
  • سرماخوردگی یا آنفولانزا
  • عفونت سینوسی
  • کافئین
  • وضعیت بد نشستن و ایستادن
  • استرس عاطفی

عوامل خطرساز

عوامل خطرساز در ابتلا به سردرد تنشی

  • عوامل قوی: تنش روانی، فشار، وعده­ های غذایی صرف ­نشده، خستگی
  • عوامل ضعیف: مسائل و مشکلات مربوط به وضعبت جسمانی، جنسیت زن، محدوده سنی ۳۰_۲۹، وضعیت اقتصادی اجتماعی پایین، مصرف بیش از حد داروی مسکن.
  • جنسیت: زنان در معرض خطر بیشتری نسبت به مردان هستند. در افراد افسرده، افرادی که دائما نگران و ناراحت هستند نیز احتمال ابتلا به سردرد تنشی بالاست. به صورت کلی هرگونه شرایط استرس­ زا در زندگی می ­تواند باعث سردرد تنشی شود.

مهم است توجه داشته باشیم که داشتن یک عامل خطر به این معنی نیست که فرد شرایط ابتلا را داشته باشد. یک عامل خطر باعث افزایش احتمال ابتلا به یک بیماری در مقایسه با فرد بدون فاکتورهای خطر می ­شود. برخی از عوامل خطر مهمتر از بقیه عوامل است. همچنین عدم داشتن یک عامل خطر، به این معنا نیست که فردی دچار این سردردها نشود.

عوارض

عوارض سردرد های تنشی

از آن جایی که سردرد تنشی بسیار رایج است، تأثیر آن بر بهره­ وری شغلی و کیفیت کلی زندگی به ویژه اگر مزمن باشد، قابل توجه است. سردردهای تنشی مکرر می ­تواند شما را مجبور کند که شرکت در فعالیت ­ها را رها کنید. ممکن است لازم باشد که کارتان را رها کرده و در خانه بمانید و در صورت رفتن به محل کار توانایی شما برای عملکرد ناچیز باشد.

همچنین به دلیل مصرف مسکن­های متعدد، ممکن است دچار مشکلات مربوط به معده نیز شوید.

آماده سازی برای اولین مراجعه

شروع درمان سردرد تنشی

اگر سردرد تنشی زندگی شما را مختل کرده و یا مصرف دارو برای بیش از دو بار در هفته برایتان ضروری است، به پزشک مراجعه کنید. حتی اگر سابقه سردرد دارید، یا اگر مدل سردردتان تغییر کرده و یا سردردتان ناگهان متفاوت شده، سردردتان با انقباض عضلات گردن، تب، حالت تهوع، استفراغ و سردرگمی همراه است، به سرتان ضربه خورده است، با ضعف، بی حسی، گیجی همراه است، پزشک خود را ببینید. گاهی سردردها ممکن است یک بیماری جدی پزشکی مانند تومور مغزی یا پارگی رگهای خونی (آنوریسم) را نشان دهند.

همچنین اگر هر کدام از این علایم یا نشانه ­ها را دارید، به اورژانس مراجعه کنید:

درد ناگهانی و شدید، سردرد همراه با تب، گردن سفت شده، پریشانی روانی، تشنج، دو بینی، ضعف و سرگیجه، بی ­حسی یا مشکلات زبان، سردرد پس از آسیب سر، به ویژه اگر سردرد بدتر شده است.

آزمون ها و تشخیص

تشخیص سردرد تنشی

تشخیص بر اساس پیشینه و معاینه فیزیکی فرد صورت می ­گیرد. ممکن است پزشک شما آزمایشات فیزیکی و عصبی را انجام دهد و سپس با استفاده از آن ها، نوع و علت سردرد تنشی شما را مشخص کند. پزشک می ­تواند با استفاده از توصیفات ­تان درباره دردهایتان چیزهای زیادی درباره سردردتان دریابد: آیا سردردتان با ضربان همراه است؟ آیا ثابت است؟ شدید است یا حالت تیر کشیدن دارد؟

میزان درد شاخص خوبی برای تعیین میزان عملکرد شما در حین داشتن سردرد است. آیا شما قادر به کار هستید؟ آیا سردرد، شما را از خواب بیدار می­کند یا مانع خوابتان می­شود؟ آیا در تمام اطراف سرتان احساس درد می­کنید یا فقط در یک طرف سر، یا در پیشانی و یا پشت چشمتان آن را احساس می­کنید؟

آزمایشات تصویربرداری

اگر سردرد غیرمعمول یا پیچیده ای دارید، پزشک ممکن است آزمایش ­هایی را برای یافتن علل جدی سردردهایتان مانند تومور انجام دهد. دو آزمایش معمول برای تصویر مغز وجود دارد:

  • تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI): یک اسکن MRI ترکیبی از یک میدان مغناطیسی، امواج رادیویی و فناوری کامپیوتری برای ارائه تصاویر واضح است.
  • توموگرافی کامپیوتری (CT): سی تی اسکن یک روش تصویربرداری تشخیصی است که با استفاده از مجموعه اشعه­ های ایکس کامپیوتری جهت ارائه دید جامع از مغز شما انجام می­ شود.

درمان

درمان سردرد تنشی

برخی از افراد مبتلا به سردردهای تنشی به پزشک مراجعه نمی ­کنند و سعی می ­کنند درد را به تنهایی درمان کنند. استفاده پی­ در ­پی از داروهای بدون نسخه می­ تواند نوع دیگری از سردرد (سردرد تنشی مزمن) را ایجاد کند.

  • دارو درمانی: انواع داروها برای کاهش سردرد تنشی در دسترس هستند، از جمله مسکن ها. داروهای بدون نسخه ساده، معمولا خط مقدم درمان برای کاهش درد هستند. این داروها شامل داروهای آسپیرین، ایبوپروفن و ناپروکسن هستند.

داروهای تجویزی شامل ناپروکسن، اندومتاسین و کتورولاک هستند. داروهای ترکیبی شامل آسپیرین یا استامینوفن یا هر دو آن ها اغلب با یک کافئین یا یک دارو آرام­بخش ترکیب می­ شوند. داروهای ترکیبی ممکن است موثرتر از داروهای ضددرد باشند.

ممکن است پزشک­تان داروهایی را برای کاهش شدت حملات تجویز کند، به خصوص اگر سردردهای مکرر یا مزمن دارید که از طریق داروهای ضد­درد و سایر درمان­ها تسکین پیدا نکند. داروهایی چون داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، از جمله آمی­تریپتییلین و پرو­تریپتییلین. عوارض جانبی این داروها ممکن است شامل یبوست، خواب­آلودگی و خشکی دهان باشد. داروها همراه با درمان­های رفتاری ممکن است موثر باشد.

داروهای پیشگیرانه ممکن است چندین هفته یا بیشتر طول بکشد تا با سیستم بدن شما سازگار شود و اثر بگذارد.

  • طب سوزنی نیز ممکن است باعث کاهش موقت سردرد تنشی مزمن شود. متخصصین طب سوزنی شما را با استفاده از سوزن­های بسیار نازک و یک­بار مصرف که معمولا باعث درد و یا ناراحتی کمی می­شود، درمان می کنند.
  • درمان ­های جایگزین با هدف کاهش استرس ممکن است در درمان سردرد تنشی کمک کند. درمان­ هایی چون:مراقبه، فعالیت ­های آرامش ­بخش، ماساژ و روش­ های درمانی به واسطه گرما.
  • درمان شناختی رفتاری
  • بیوفیدبک 

سبک زندگی و درمان خانگی

سبک زندگی و درمان خانگی در سردرد تنشی

  • ماساژ می­تواند به کاهش استرس و کاهش تنش کمک کند؛ مخصوصا برای بهبود ماهیچه ­هایی که دچار انقباض شده ­اند. ازجمله ماهیچه ­های پشت سر، گردن و شانه ­ها.
  • مدیریت سطح استرس، یک راه برای کمک به کاهش استرس و سازماندهی روز شماست.
  • استفاده از پد گرم و یا یخ برای پنج تا ۱۰ دقیقه چند بار در روز.
  • گرفتن دوش آب داغ برای استراحت عضلات.
  • در هنگام استفاده از کامپیوتر چندین نوبت به خودتان استراحت دهید.

حالت نشستن یا ایستادنتان را اصلاح کنید. این کار می ­تواند به حفظ سلامت عضلات­ تان کمک کند

سازگاری و حمایت

سازگاری و حمایت در سردرد تنشی

تقریبا همه افراد با سردرد تنشی آشنا هستند. اما، این بدان معنا نیست که وقتی درد به سراغتان می­ آید، جهان متوقف می ­شود. داروهای بدون نسخه یا تجویزی می­توانند به شما کمک کنند، اما به سادگی با مراقبت خوب از خود نیز می ­توانید به جلوگیری از سردردهای تنشی کمک کنید. انتخاب یک شیوه زندگی سالم می ­تواند سلامت کلی را  ارتقا بخشد و منجر به جلوگیری از سردرد تنشی شود.

  • خوردن غذاهای سالم به ویژه صبحانه و نوشیدن هر روزه مقدار زیادی آب، جزء اصول اولیه ­ای هستند که در کاهش سردردهای تنشی موثرند.
  • ورزش کنید. ورزش مواد شیمیایی موجود در بدن را آزاد می­ کند. این مواد مانع ارتباط سیگنال ­های درد به مغز می ­شود و در نتیجه باعث کاهش سردردهای تنشی می شوند. با اجازه دکترتان هر ورزشی که دوست دارید را انتخاب کنید، راه رفتن، شنا کردن و یا دوچرخه سواری.
  • به اندازه کافی بخوابید. هر روز در زمانی مشخص به رختخواب بروید و بیدار شوید، حتی آخر هفته ها. قبل از رفتن به رختخواب آرام باشید. اگر طی ۱۵ دقیقه به خواب نرفتید، بلند شوید و تا زمانی که خواب ­آلود شوید چیزی بخوانید یا کاری انجام دهید.
  • از خوردن داروهای حاوی کافئین و سایر محرک­ ها که می ­توانند بر خوابتان تاثیرگذار باشند، اجتناب کنید.

اطلاعات بیشتر

برای کسب اطلاعات بیشتر به کتاب­ غلبه بر سردرد، ترجمه دکتر هانیا ذکایی مراجعه کنید.

پیشگیری

پیشگیری از سردرد تنشی

  • از مصرف افراطی و بیش از اندازه کافئین بپرهیزید. در حالی که کافئین می ­تواند به کاهش سردرد کمک کند، مصرف بیش از حد کافئین در روز – بیش از ۲۰۰ میلی­ گرم کافئین در روز (حدود دو فنجان قهوه معمولی) –  می ­تواند باعث سردرد و تحریک­ پذیری شود.
  • سیگارتان را ترک کنید. نیکوتین موجود در دود سیگار موجب کاهش جریان خون در مغز و ایجاد واکنشی در اعصاب پشت گلو می ­شود که ممکن است منجر به سردردهای تنشی شود.
  • استرس­تان را تحت کنترل نگه دارید. استرس و سردرد تنشی اغلب دست در دست یکدیگر دارند. برای کاهش استرس، این نکات ساده را امتحان کنید: زندگی را ساده بگیرید. به دنبال راه­هایی برای فشار بیشتر یا کارهای بیشتر روزمره نباشید. هنگامی که احساس می ­کنید سطح استرس شما افزایش یافته است، چندین نفس عمیق بکشید و تا عدد ۱۰ بشمارید. مثبت فکر کنید. فکر نکنید چیزی غیرممکن است. به خودتان بگویید که به جنگ و مبارزه مشکلات می ­روید و آن­ ها را به چالش می ­کشید.

خلاصه

سردرد تنشی

کلیدواژه ها: سردرد، تنش، انقباض

خلاصه کوتاه: سردرد تنشی درد ناشی از استرس یا تنش است که منجر به احساس گرفتگی و انقباض در ناحیه گردن و سر می ­شود. سردرد تنشی معمولا درد ناگهانی با شدت خفیف تا متوسط در سر شما است که اغلب مانند احساس نواری سفت، محکم و تنگ در پیرامون سر شما توصیف می ­شود.  سردرد تنشی به دو دسته اصلی تقسیم می­ شود: اپیزودیک (چندبخشی و بریده بریده) و مزمن. علت سردرد تنشی شناخته شده نیست. مهار و کنترل اغلب به واسطه برقراری تعادل و توازنی میان عادات سالم غذایی، یافتن درمان­های غیر دارویی موثر و استفاده مناسب از داروها صورت می­ پذیرد.

متن: سردرد تنشی درد ناشی از استرس یا تنش است، که منجر به احساس گرفتگی و انقباض در ناحیه گردن و سر می ­شود. این نوع سردرد یکی از شایع ­ترین انواع سردرد است که متخصصان به نتایج مشخصی در رابطه با دلایل ایجاد این نوع سردرد نرسیده ­اند. سردردهای تنشی به دو دسته اپیزودیک و مزمن تقسیم می ­شوند، که تفاوت اصلی این دو دسته در شدت و مدت زمان درد است. باید توجه داشته باشیم که سردردهای تنشی با میگرن اشتباه گرفته نشود.

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست