سردرد میگرنی

سردرد

تعریف اختلال

سردرد میگرنی چیست؟

میگرن (Migrain) یک اختلال سر­درد اولیه است که مشخصه آن سر­درد­های مکرر است. این سر­درد­ها می توانند متوسط تا شدید باشند. معمولا ­درد، یک طرف سر را درگیر می ­کند و بین ۲ تا ۷۲ ساعت طول می ­کشد. حملات میگرنی می تواند موجب درد شدید چشمگیر در عرض چند ساعت تا چند روز شود و می تواند بسیار شدید باشد تا حدی که ناتوان کننده شود. در طی میگرن، افراد بسیار حساس به نور و صدا هستند و ممکن است دچار حالت تهوع و استفراغ ایجاد شوند.

میگرن در زنان سه برابر بیشتر از مردان است. بعضی افراد می­توانند زمانی را که میگرن در حال شروع شدن است تعیین کنند، زیرا علایمی نظیر دیدن خطوط به صورت زیگزاگ و همچنین کاهش بینایی را قبل از آن تجربه می ­کنند.

علائم

علایم سردرد میگرنی

میگرن اغلب در دوران کودکی، نوجوانی یا زود هنگام آغاز می شود. علایم میگرن ممکن است در چهار مرحله بروز کند: علائم اولیه بیماری، اورا، سردرد و پس از حمله، هر چند ممکن است تمام مراحل را تجربه نکنید.

  • علائم اولیه بیماری (پرودروم)

یک یا دو روز قبل از میگرن، ممکن است متوجه تغییراتی ظریف در مورد پیش آگهی شروع میگرن شوید، از جمله: یبوست، تغيير خلق از افسردگي به خلق نرمال، هوس های غذایی، سفتی گردن، افزایش تشنگی، تکرر ادرار و خمیازه کشیدن­های مکرر.

  • اورا

اورا ممکن است قبل یا در طی میگرن رخ دهد. اغلب مردم مبتلا به میگرن بدون اورا هستند. اورا علایم سیستم عصبی هستند. آن ها معمولا اختلالات بینایی، مانند چشمک های نور و دید زیگزاگی هستند. گاهی اوقات نیز می توانند اختلالات حسی، حرکتی و یا اختلال گفتاری باشند. عضلات شما ضعیف می­شوند یا ممکن است احساس کنید کسی در حال لمس کردن شماست. هر یک از این علایم معمولا به تدریج شروع می­ شود و به مدت ۲۰ تا ۶۰ دقیقه ادامه می­ یابد. نمونه ­هایی از اورا میگرن عبارتند از: پدیده های بصری مانند دیدن اشکال مختلف، نقاط روشن و یا چشمک زدن نور، از دست دادن بینایی، احساس سوزن در یک دست یا پا، ضعف یا بی­حسی در صورت یا یک طرف بدن، دشواری صحبت کردن، صداهای شنیداری یا موسیقی و حرکات غیر قابل کنترل یا حرکات دیگر.

  • حمله میگرنی

میگرن اگر درمان نشده باشد، معمولا از ۴ تا ۷۲ ساعت طول می ­کشد. فراوانی رخداد سر­درد، از فردی به فرد دیگر متفاوت است. حمله میگرنی ممکن است نادر باشد و یا ماهی چند بار رخ دهد. در طول حمله میگرنی، ممکن است این علایم را تجربه کنید: درد در یک طرف یا هر دو طرف سرتان، درد همراه با ضربان، حساسیت به نور، صدا و گاهی اوقات بو و لمس، تهوع و استفراغ، تاری دید و سرگیجه.

  • پس از حمله میگرنی

پس از یک حمله میگرنی، شما ممکن است احساس تخلیه و از کار افتادن کنید، در حالی که بعضی از افراد احساس آرامش می­کنند. در حدود ۲۴ ساعت نیز ممکن است علایم زیر را تجربه کنید: گیجی، نوسان خلق، سر­گیجه، ضعف و حساسیت به نور و صدا.

دلایل

علت سردرد میگرنی

علت میگرن به صورت دقیق ناشناخته است، هرچند که به نظر می ­رسد نتیجه تغییرات موقت در مواد شیمیایی، اعصاب و رگ­ های خونی مغز است. اگر چه علت میگرن تشخیص داده نمی ­شود، اما ژنتیک و عوامل محیطی نقش مهمی ایفا می ­کنند.

پزشکان معتقدند که علت میگرن با افتادن و تنگ شدن عروق خونی در سر مرتبط است. در حال حاضر آن ها معتقدند علت میگرن مربوط به ژن­ هایی است که فعالیت برخی از سلول ­های مغزی را کنترل می ­کنند.

عدم تعادل در مواد شیمیایی مغز – از جمله سروتونین، که به تنظیم درد در سیستم عصبی کمک می کند – نیز ممکن است نقش داشته باشد. محققان هنوز در حال مطالعه نقش سروتونین در میگرن هستند. میزان سروتونین در طی حمله میگرنی کاهش می ­یابد. این باعث می ­شود که عصب سه­گانه شما، نوروپپتید­هایی را آزاد کند که به پوشش بیرونی مغز راه پیدا می کنند. نتیجه آن، سردرد میگرنی است. دیگر انتقال دهنده­های عصبی که نقش مهمی در درد میگرن دارند، پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین، است.

عواملی موجب بروز میگرن می­شوند که عبارتند از:

  • اضطراب
  • استرس و فشار
  • تغییرات در الگوی خواب بیداری: کمبود خواب یا خواب بیش از حد و همچنین تاخیر جت، ممکن است در بعضی افراد باعث میگرن شود.
  • محرک های حسی: چراغ­ های روشن و خورشید می­تواند باعث ایجاد میگرن شود، همان­طور که صدای بلند می تواند. بوی قوی از جمله عطر، رنگ و دود می ­تواند در بعضی افراد باعث میگرن شود.
  • غذاها و نوشیدنی­های خاص: غذاهای شور و غذاهای فرآوری شده ممکن است باعث میگرن شوند. عدم مصرف غذا و یا روزه نیز می­تواند حملات را برانگیزد.
  • افزودنی های مواد غذایی: آسپارتام، شیرین کننده ای که در بسیاری از غذاها یافت می شود، ممکن است باعث شروع میگرن شود.
  • تغییرات هورمونی (در زنان): به نظر می­رسد نوسانات استروژن باعث ایجاد سردرد در بسیاری از زنان ­شود. زنان با سابقه میگرن اغلب سردردها را بلافاصله قبل یا در طول دوره­ هایشان، زمانی که کاهش زیادی در استروژن دارند، گزارش می ­دهند. در برخی دیگر، حملات میگرن در بارداری و یا یائسگی بیشتر می­ شود.
  • عوامل فیزیکی: اعمال شدید جسمانی، از جمله فعالیت جنسی، ممکن است باعث میگرن شود.
  • تغییرات در محیط زیست: تغییر آب و هوا یا فشار هوا می ­تواند باعث ایجاد میگرن شود.
  • داروها: داروی پیشگیری از بارداری، نیتروگلیسیرین و… می­ تواند میگرن را تشدید کند.

عوامل خطرساز

عوامل خطرساز در ابتلا میگرن

  • سابقه خانوادگی: اگر یک عضو خانواده شما دارای میگرن است، احتمال بروز آن در شما نیز وجود دارد.
  • سن: میگرن می­تواند در هر سنی آغاز شود، هر چند اغلب اولین بار در دوران نوجوانی رخ می ­دهد. میگرن در طول ۳۰ سالگی اوج می­ گیرد و در دهه های بعد به تدریج کمتر و شدیدتر می شود.
  • جنسیت: زنان سه برابر بیشتر از مردان احتمال ابتلا به میگرن دارند. میگرن در طی دوران کودکی بیش از دختران، پسرها را تحت تاثیر قرار می­دهد، اما در زمان بلوغ و فراتر از آن، دختران بیشتر تحت تأثیر قرار می ­گیرند.
  • تغییرات هورمونی: اگر شما یک زن مبتلا به میگرن هستید، ممکن است متوجه شوید که سردرد شما درست قبل یا بعد از شروع قاعدگی شروع می ­شود. برخی از زنان گزارش می­ دهند که حملات میگرنی آن ­ها در دوران بارداری شروع یا تشدید می­شود. برای بسیاری، حملات در طول مراحل بعدی حاملگی بهبود یافته و یا رخ نمی دهند. میگرن اغلب در طول دوره پس از زایمان باز می ­گردد.

عوارض

عوارض سردرد میگرنی

میگرن می تواند به شدت بر کیفیت زندگی شما تأثیر بگذارد و فعالیت ­های روزمره طبیعی شما را متوقف کند. بعضی از مردم به سبب حمله میگرنی روز­ها در رخت خواب هستند.

گاهی اوقات تلاش ­های شما برای کنترل سردرد میگرن باعث مشکلاتی می­ شود، مانند:

  • مشکلات معدوی: برخی از داروهای ضد درد، ممکن است درد شکمی، خونریزی، زخم و سایر عوارض را به وجود بیاورند، به خصوص اگر در دوزهای زیاد یا طولانی مدت مصرف شوند.
  • سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو: مصرف داروهای ضد درد و تجویز بیش از ۱۰ روز در ماه به مدت سه ماه یا در دوزهای بالا ممكن است باعث جدی شدن سرد­رد میگرنی و تشدید بیش از حد آن شود.
  • سندرم سروتونین: سندروم سروتونین یک بیماری نادر و بالقوه تهدید کننده زندگی است، که وقتی شما بیش از حد از مواد شیمیایی عصبی به نام سروتونین استفاده می ­کنید، رخ می ­دهد.

درد مزمن: اگر درد شما ۱۵ بار یا بیشتر در ماه اتفاق می افتد و به مدت سه ماه به این صورت است، دارای سردرد مزمن هستید.

میگرن ­های شدید: افراد مبتلا به این عارضه حملات شدید میگرنی دارند که هر کدام بیش از سه روز طول می ­کشد.

میگرن های شدیدی که ممکن است موجب خون ­ریزی و یا سکته شود و نیازمند درمان جدی است.

آماده سازی برای اولین مراجعه

شروع درمان میگرن

افراد دارای میگرن، بیماری شان اغلب تشخیص داده نشده است و درمان نشده­اند. اگر به طور منظم علائم و نشانه ­های میگرن را تجربه کرده ­اید، گزارشی از حمله میگرنی خود و نحوه بروز آن ثبت کنید. سپس به پزشک خود مراجعه کنید تا در مورد سردرد میگرنی خود صحبت کنید.

حتی اگر سابقه سردرد دارید، اگر الگوی سردردتان تغییر کرده یا سردرد شما ناگهان متفاوت شده است، به پزشک مراجعه کنید.

در صورت وجود علائم زیر فورا به پزشک خود مراجعه کرده و یا به اورژانس مراجعه کنید؛ زیرا که ممکن است خطرات بیشتری داشته باشند:

  • یک سردرد ناگهانی و شدید مانند یک رعد و برق.
  • سردرد همراه با تب، سفتی گردن، سردرگمی روانی، تشنج، ضعف بینایی، بی حسی یا مشکل صحبت کردن.
  • سردرد پس از آسیب سر، به ویژه اگر سردرد بدتر می شود.
  • سردرد مزمن که پس از سرفه، اعمال فشار و یا حرکت ناگهانی بدتر می شود.
  • سر­درد جدید، اگر که بیش از ۵۰ سال سن دارید.

آزمون ها و تشخیص

تشخیص میگرن

تشخیص میگرن، دشوار است و هیچ آزمایش خاصی برای تایید تشخیص آن وجود ندارد. انجمن بین المللی سردرد ، پنج معیار برای تشخیص میگرن بدون اورا توصیه می ­کند.

  • ۵ حمله یا بیشتر.
  • مدت ۴ ساعت تا ۳ روز
  • حداقل ۲ بار یکطرفه، کیفیت ضربان­دار، درد متوسط تا شدید، تشدید شدن با فعالیت یا اجتناب از فعالیت بدنی معمول.
  • حداقل یک علامت اضافی مانند حالت تهوع، استفراغ، حساسیت به نور یا حساسیت به صدا.

برای کمک به تشخیص میگرن، ثبت روزانه اطلاعات، می تواند مفید باشد. ثبت علائم، زمان شروع، هر گونه تحریک کننده، طول مدت سردرد، هر گونه عارضه قبلی یا حاد، علائم دیگر و اورا. اطلاعات را باید حداقل به مدت ۸ هفته تکمیل کرد و شامل اطلاعات زیر باشد:

  • فرکانس، مدت زمان و شدت سردرد.
  • هر نشانه مرتبط با آن.
  • تمام داروهای تجویز نشده و بدون نسخه که برای از بین بردن سردرد و تأثیر آن مصرف شده است.
  • عوامل احتمالی
  • رابطه سردرد با قاعدگی

همچنین به منظور تعیین شدت درد و میزان نوسان در طول زمان می توان از پرسشنامه های استاندارد، استفاده کرد.

درمان

درمان میگرن

در صورتی­که مدام و مکرراً حملات میگرنی شدید (یش از ۵ بار در ماه)، را تجربه می­کنید، می بایست به پزشک مراجعه کنید.

روش کاملی برای درمان میگرن وجود ندارد، اما به منظور کنترل و کاهش علایم میگرن یکسری درمان­ها وجود دارد. شامل:

  • دارودرمانی
  • داروهای مسکن: داروهای ساده ای مانند پاراستامول یا ایبوپروفن می توانند برای درمان میگرن موثر باشند. با این حال، مراقب باشید که داروهای زیادی مصرف نکنید زیرا ممکن است در طول زمان درمان سر­درد را سخت تر کنند.
  • تریپتان­ها: داروهایی هستند که می توانند تغییرات مغز را که باعث میگرن می ­شوند، کاهش دهند.
  • داروهای ضد التهاب: داروهایی که اغلب برای کاهش تهوع و استفراغ استفاده می­ شوند.
  • ارگوت­ها یکی دیگر از روش­ های درمان هستند، که معمولا در اولین نشانه های میگرن تجویز می شوند.

در طول حمله، بسیاری از مردم می­دانند که خوابیدن یا دراز کشیدن در اتاق تاریک، نیز می­تواند کمک کند.

  • تحریک عصب زیر جلدی (تنس): این دستگاه شبیه به یک سوزن قرمز با الکترودهای متصل، اخیرا توسط اداره غذا و دارو به عنوان یک درمان پیشگیرانه برای میگرن تصویب شد. در تحقیق، کسانی که از دستگاه استفاده می­کردند، میگرن کمتری را تجربه کردند.

تحقیقات اخیر نشان می دهد که استراتژی به نام یادگیری مقابله با درد ممکن است به جلوگیری از میگرن کمک کند. در این تمرین، شما به تدریج در معرض راه انداز­های سردرد قرار می­ گیرید تا به عدم حساسیت شما کمک كند. همچنین این استراتژی می ­تواند با درمان رفتاری شناختی ترکیب شود.

  • روان درمانی (مدیریت و کاهش استرس)
  • بیوفیدبک
  • TMS
  • نوروفیدبک ((scp: نوعی از نوروفیدبک است که در کاهش شدت سردرد و رخداد حملات میگرنی می ­تواند موثر واقع شود.

سبک زندگی و درمان خانگی

سبک زندگی و درمان خانگی برای میگرن

برخی از تغییرات شیوه زندگی ممکن است به کاهش فراوانی میگرن کمک کنند، از جمله:

  • خواب کافی
  • کاهش استرس
  • نوشیدن مقدار زیادی آب
  • اجتناب از غذاهای خاص
  • ورزش منظم: به طور منظم ورزش کنید. تمرین هوازی منظم تنش را کاهش می­ دهد و می ­تواند به جلوگیری از میگرن کمک کند. اگر پزشک شما موافقت کند، هر گونه ورزش هوازی که از آن لذت می ­برید را انتخاب کنید، از جمله پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری. به آرامی ورزش کنید، زیرا ورزش ناگهانی و شدید می­ تواند باعث سردرد شود. ورزش منظم همچنین می ­تواند به شما در از دست دادن وزن یا حفظ وزن بدن کمک کند زیرا چاقی نیز به عنوان یک عامل میگرن مطرح است.
  • رژیم­های غذایی خاص، مانند غذاهای بدون گلوتن، نیز می­ تواند در پیشگیری از میگرن کمک کننده باشد.

سازگاری و حمایت

سازگاری و حمایت از فرد مبتلا به میگرن

  • برنامه درمان میگرن خود را دنبال کنید. داروهایی را که پزشک تجویز نکرده است، مصرف نکنید.
  • رفع استرس هیجانی. از موقعیت های استرس زا دور شوید. مهارت هایی را که می­ تواند شما را آرام کند مانند تنفس عمیق و آرامش عضلانی پیشرفته یاد بگیرید.
  • کاهش استرس فیزیکی. استراحت مناسب و خواب، کمک خواهد کرد که شما رآرام شده و با یک روز جدید مواجه شوید. اگر برای طولانی مدت، نشسته اید، پاهای خود را بالا بگیرید و حرکت کنید. فک، گردن، و شانه های خود را آرام کنید.
  • یک روال ثابت را نگه دارید. خوردن وعده های غذایی و تنقلات در حدود یک بار در طول روز. بر اساس یک برنامه ثابت به رختخواب بروید و بیدار شوید.

اطلاعات بیشتر

اطلاعات بیشتر درباره سردردهای میگرنی

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره سردردهای میگرنی به کتاب­های زیر مراجعه بفرمایید:

  • کتاب میگرن و انواع سر دردها، نویسنده: مارسیا ویلکینسون،فرهاد همت خواه
  • کتاب سردرد و میگرن (روشهای پیشگیری ودرمان)، نویسنده: محسن احمدی
  • کتاب آسودگی از سردرد، نویسنده: فرهاد فروغمند

پیشگیری

پیشگیری از میگرن

اگر مشکوک به یک راه انداز خاص هستید که می تواند موجب شروع میگرن در شما شود، مانند استرس یا نوع خاصی از غذا، جتناب از آن ممکن است به کاهش خطر ابتلا به میگرن کمک کند.

همچنین، حفظ یک شیوه زندگی سالم، از جمله ورزش منظم، خواب و وعده­های غذایی،  مصرف مقدار کافی آب و محدود کردن مصرف کافئین و الکل، می ­تواند کمک کننده باشد.

اگر میگرن شما شدید بوده و سعی کرده اید از عوامل محرک جلوگیری کنید اما هنوز هم علایم را تجربه می کنید، پزشک ممکن است دارویی برای کمک به جلوگیری از حملات بیشتر تجویز کند. داروها می ­توانند به پیشگیری از میگرن کمک کنند و یا در صورت بروز علایم حملات، کمک کننده باشند. برای بسیاری از افراد، درمان کاهش استرس نیز می تواند کمک کننده باشد.

داروهای مورد استفاده برای پیشگیری از میگرن، شامل داروهای ضد تشنج نظیر توپیرامات و داروهایی به نام پروپرانولول است، که معمولا برای درمان فشار­خون بالا استفاده می شود. ممکن است چند هفته طول بکشد تا علائم میگرنی شما بهبود یابد.

خلاصه

سردرد میگرنی

کلیدواژه ها: سردرد، میگرن، اورا، استرس، دارودرمانی

خلاصه کوتاه: میگرن یک اختلال سر­درد اولیه است که مشخصه آن سر­درد­های مکرر است. این سر­درد­ها می توانند متوسط تا شدید باشند. معمولا ­درد، یک طرف سر را درگیر می ­کند و بین ۲ تا ۷۲ ساعت طول می کشد.علت دقیق میگرن ناشناخته است. درمان کاملی برای میگرن وجود ندارد، اما به منظور کنترل و کاهش علائم آن یکسری درمان­ها وجود دارد شامل دارودرمانی، روان درمانی و درمان های تکنولوژیک.

متن: میگرن یک اختلال سر­درد اولیه است که مشخصه آن سر­درد­های مکرر است. این سر­درد­ها می توانند متوسط تا شدید باشند. حملات میگرنی می تواند موجب درد شدید چشمگیر در عرض چند ساعت تا چند روز شود و می تواند بسیار شدید باشد که ناتوان کننده باشد. در طی میگرن، افراد بسیار حساس به نور و صدا هستند و ممکن است دچار حالت تهوع و استفراغ ایجاد شوند. علائم هشدار دهنده به نام اورا ممکن است قبل یا همراه با سردرد رخ دهد. اورا می­تواند شامل چشمک زدن نور، نقاط کور، یا سوزش در یک طرف چهره یا در دست یا پای شما باشد.

داروها می توانند به جلوگیری از بعضی از میگرن­ها کمک کنند و یا درد آنها را کمتر کنند. اگر نمیتوانید از درد رهایی پیدا کنید، با پزشک خود درباره گزینه های مختلف درمان میگرن صحبت کنید. داروهای مناسب همراه با درمان های خود مراقبتی و تغییرات شیوه زندگی ممکن است کمک کننده باشند.

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست