مشاوره قبل از ازدواج

تعریف

مشاوره قبل از ازدواج چیست؟

مشاوره قبل ازدواج، پایه و اساس پیشرفت رابطه زوج ها است. بهره مندی از خدمات مشاوره قبل از ازدواج، باعث می شود تا زن و مرد با آگاهی هر چه بیشتر و مجهز به دانش کافی در ارتباط خود با همسر آینده شان، به این دوره پویا و شکوفا در زندگی با آرامش بیشتری گام نهند.

مشاوره قبل از ازدواج (Premarital Counseling)، نوعی درمان است که به زوج کمک می کند تا برای ازدواج آماده شوند.

مشاوره قبل از ازدواج می تواند به شما کمک کند تا مطمئن شوید که از رابطه ای محکم و سالم برخوردارید و فرصتی را برای شما فراهم می کند تا به ازدواجی رضایت بخش و پایدار دست پیدا کنید. این فرایند به شما کمک می کند تا رابطه تان را قبل از ازدواج، بهبود و ارتقاء بخشید. مشاوره قبل از ازدواج به زوج کمک می کند تا توانایی برقراری ارتباط را بهبود بخشند، انتظارات واقع بینانه ای از ازدواج به دست بیاورند و مهارت های حل اختلاف را بیاموزند.

به علاوه، مشاوره قبل از ازدواج می تواند به زوج ها کمک کند تا نگرش شان را نسبت به کمک گرفتن در مواقعی که در زندگی با مشکلات روبرو می شوند، تغییر دهند. این مرحله، مهم ترین مرحله‌ مشاوره ازدواج است؛ زیرا جنبه‌ پیشگیری دارد و در صورت هدایت صحیح، موجب تأمین بهداشت روانی خانواده می‌شود.

به خاطر داشته باشید که شما با ارزش ها، عقاید و تاریخچه ای از گذشته خود وارد رابطه می شوید که ممکن است با شریک شما هماهنگ نباشد. به علاوه، بسیاری از افراد در شرف ازدواج، اعتقاد دارند که ازدواج قرار است نیازهای اجتماعی، اقتصادی، جنسی و هیجانی آن ها را ارضا کند؛ اما همیشه به این صورت نیست. شما و شریک تان می توانید در زمان ازدواج، با صحبت کردن در مورد تفاوت ها و انتظارات، درک و حمایت بهتری از یکدیگر داشته باشید. مداخله زودهنگام مهم است؛ زیرا احتمال طلاق در اوایل ازدواج در بالاترین سطح خود قرار دارد.

دلایل

چرا مشاوره قبل از ازدواج لازم است؟

ازدواج پیمان مقدسی است میان زن و مرد، که تحت شرایط و مراسم قانونی، شرعی و عرفی برگزار می‌شود. آن ها پیمان می ‌بندند که یار و غمخوار یکدیگر باشند، یکدیگر را بهتر بشناسند، یکدیگر را بپذیرند، به هم عشق بورزند، و در فضایی متعهدانه، نیازهای جسمی، روانی، اجتماعی یکدیگر را تامین کرده، و به رشد و خوشبختی یکدیگر کمک نمایند.

امروزه متخصصان دلایل اساسی افراد برای ازدواج را در سه مقوله جای داده ‌اند: “نیاز به عشق” یا تجربه‌ عشق و علاقه و احساسات مثبتی که زن و مرد در کنار یکدیگر تجربه می ‌کنند مانند مراقبت، صمیمیت، ارتباط مطلوب و رابطه‌ جنسی سالم؛ “نیاز به مصاحب”، یعنی کسی که می‌توانیم تجربیاتمان را با او در میان بگذاریم؛ و “تامین انتظارات”، یعنی آن چه انتظار داریم از زندگی زناشویی و از همسر نصیبمان شود.

عشق، رابطه و انتظارات، اصلی‌ ترین مفاهیمی هستند که در ازدواج مطرح می‌ شوند. برای این که بتوانید یار و همراهی مناسب پیدا کنید، تا در قالب رابطه ‌ای سالم و عاشقانه، انتظارات و نیازهای روانی، جسمی، اجتماعی خود و همسرتان را تامین کنید و در کنار یکدیگر به رشد و پختگی بیش از پیش برسید، به کسب دانش و مهارت نیاز دارید. ازدواج بدون مشاوره قبل از ازدواج، شناخت کافی و کسب مهارت‌ های لازم، مانند سفر رفتن بدون نقشه و لوازم ضروری است. سفری هیجان انگیز که می ‌تواند به یک دردسر بزرگ تبدیل شود.

به طور سنتی اکثر افراد ازدواج را یک تصمیم می ‌دانند، اما متخصصان خانواده معتقدند که ازدواج یک فرایند است که طی مراحلی گام به گام اتفاق می ‌افتد و تصمیم ‌گیری در مورد ازدواج نیز در چند مرحله به صورت تدریجی اتفاق می ‌افتد. فردی که ازدواج را یک تصمیم می‌ داند خود را ملزم می‌ داند که با هر میزان اطلاعات، هر چند محدود، تصمیم‌گیری کند. اما فردی که ازدواج را فرایند می ‌داند، خود را ملزم می ‌داند که فرایند را طی کند تا به تدریج تصمیم درست مشخص شود.

ازدواج به عنوان یک فرایند از سه مرحله آشنایی اولیه، نامزدی، و عقد تشکیل می ‌شود که هرکدام از این مراحل کارکردهای خاص خود را دارند. حذف کردن هرکدام از این مراحل می ‌تواند افراد را از دستیابی به شناخت کافی در حوزه‌های خاص محروم کند. مرحله‌ آشنایی اولیه ممکن است قبل از خواستگاری یا بعد از خواستگاری به وجود بیاید. در این مرحله افراد با توجه به ملاک‌ های خاصی تصمیم می‌گیرند که آیا تمایل به افزایش آشنایی و ورود به مرحله‌ نامزدی را دارند یا خیر.

در مرحله نامزدی افراد معمولاً کلیات مربوط به ظاهر، وضعیت اجتماعی، اقتصادی، تحصیلی، خانوادگی، فرهنگی و قومی طرف مقابل را در نظر می ‌گیرند و شناخت کلی در مورد ویژگی ‌های فردی و شخصیتی یکدیگر به دست می‌ آورند. کارکرد این مرحله تصمیم‌ گیری در مورد آشنایی بیشتر یا قطع ارتباط است. در همین دوران افراد می‌ توانند با ارزیابی‌های شخصیتی، و مشاوره قبل از ازدواج در مورد مشکلات شخصیتی یا روانی، و مشکلات جسمی و بیماری ­های احتمالی یکدیگر آشنا شوند. همچنین با تحقیق در مورد یکدیگر به شناخت از خانواده‌ های یکدیگر دست پیدا کنند.

موضوعات مشاوره قبل از ازدواج

در مشاوره قبل از ازدواج به چه مواردی پرداخته می شود؟

عواملی که در مشاوره پیش از ازدواج به آنها پرداخته می شود و زوجین باید قبل از ازدواج به آن توجه کنند را می ‌توان به سه دسته‌ اصلی تقسیم کرد:

  1. عوامل مربوط به تاریخچه‎‌ هر یک از زوجین: در مشاوره قبل از ازدواج به تاریخچه هر دو طرف، از جمله نوع ارتباطات در خانواده ‌ای که در آن بزرگ شده‌ اند، میزان رضایت والدین آن ها از ازدواج، نوع رابطه ‌ای که با پدر و مادر خود دارند، رابطه با سایر افراد خانواده، عوامل فشارآور خانوادگی مانند مشکلات و استرس ‌ها، شیوه ‌های حل مسئله در خانواده، عوامل اجتماعی و فرهنگی مانند میزان تحصیلات، قومیت، نژاد، میزان حمایتی که هرکدام از خانواده و اطرافیان دریافت می‌ کنند، پرداخته می شود.
  2. صفات و ویژگی ‌های شخصیتی و فردی: اعتماد به نفس، مهارت ‌های ارتباطی، سلامت جسمانی و عاطفی و اجتماعی نیز از جمله مواردی هستند که در مشاوره قبل از ازدواج به آن پرداخته می شود.
  3. فرایندهای ارتباطی بین زوجین:یکی دیگر از عواملی که در مشاوره قبل از ازدواج به آن پرداخته می شود فرایندهای ارتباطی زوجین از جمله شباهت ‌ها، تفاوت ‌ها، سبک ‌های ارتباطی، سبک‌ های حل مسئله‌، سبک‌ های عشق‌ ورزی که در ارتباط با یکدیگر الگوی خاصی را شکل می‌ دهد، است.

ملاک های انتخاب همسر

ملاک های انتخاب همسر

اگر تاکنون ازدواج نکرده ‌اید، حتماً با این سوال مواجه شده ‌اید که “برای انتخاب همسر آینده ‌ام باید به دنبال چه ملاک ها و معیارهایی باشم؟” هنگامی که در جلسات مشاوره پیش از ازدواج یا در زندگی روزمره از بسیاری از زوج­ ها در مورد علت انتخاب همسرشان سؤال می کنیم، مشاهده می ­کنیم که تنها بر اساس یک یا دو ویژگی و نادیده گرفتن سایر ویژگی ‌ها دست به انتخاب همسر زده ‌اند. در اینجا هشت ویژگی اساسی شخصیتی که در خودتان و نیز در همسر آینده‌ تان باید جستجو کنید را توضیح داده ‌ایم. این ویژگی ‌ها اساس یک شخصیت سالم را شکل می ‌دهند؛ بنابراین آن ها را نادیده نگیرید!

  1. خود بودن.

    • شما تا چه اندازه می ‌خواهید همسرتان خودش باشد؟ تا چه اندازه اجازه می ‌دهید آزادی عمل داشته باشد؟ به خصوص که این آزادی فکر و عقیده می ‌تواند باعث عدم توافق و اختلاف نظر بین شما شود. در یک ازدواج خوب زن و شوهر باید به ثبات عاطفی و عقلانی رسیده باشند، خودشان را بشناسند یعنی نیازها، توانمندی ها و نقاط ضعف، اهداف و مسئولیت ‌هایشان را شناخته باشند و بدانند در زندگی به کدام سمت حرکت می ‌کنند.
  2. اعتماد به نفس.

    • تنها فردی که اعتماد به نفس داشته باشد، خودش را با تمام توانمندی ‌ها و ضعف‌ هایش بشناسد و دوست بدارد، می ‌تواند در حضور دیگران خود و توانمندی ‌هایش را بدون ترس و تردید بروز دهد. فردی که اعتماد به نفس واقعی دارد باید بتواند در عمل اثبات کند از آن چه اکنون هست راضی باشد و در عین حال برای رسیدن به اهداف خود تلاش کند. افراد دارای اعتماد به نفس واقعی، نه تنها به خود بلکه به دیگران در هر موقعیت اجتماعی و اقتصادی و شغلی احترام می ‌گذارند و برای همه انسان‌ ها ارزش قائلند و خود را برتر از دیگران نمی ‌دانند.
  3. صداقت.

    • صداقت از جمله ویژگی‌ هایی است که همگان در شریک زندگی خود خواهان آن هستند. اما صداقت چیست؟ در تلاش برای کشف صداقت، بسیاری از افراد از طرف مقابل می ‌خواهند که با جزئیات در مورد گذشته و روابطی که داشته صحبت کند، یا همیشه و در هر موقعیتی در مورد افکار و احساساتش صحبت کند. اگر شما نیز جزء این دسته هستید باید بدانید صداقت ربطی به جواب این سؤالات ندارد.
    • جزئیات زندگی گذشته‌ افراد و همچنین افکار و احساساتشان بخشی از زندگی شخصی آن هاست که در مورد حفظ یا ابراز آن مختار هستند.برای این­که بدانید طرفتان صادق است یا خیر از خودتان بپرسید: آیا رفتارش با گفتارش هماهنگ است؟ آیا با دیگران صادقانه رفتار و برخورد می‌کند؟ آیا در مورد مسائل مهمی مانند وضعیت اجتماعی، اقتصادی، تحصیلی، خانوادگی، صادقانه برخورد کرده است؟ اطرافیان در مورد او چه نظری دارند؟ آیا برای جلب توجه شما بخشی از حقایق را پنهان کرده یا چیزی را گفته که شما ترجیح می‌دادید بشنوید؟ آیا برای رسیدن به اهدافش به دروغگویی متوسل می‌شود؟
  4. احترام به خود.

    • آیا این فرد از آن چه هست راضی است؟ آیا برای خودش و اهدافی که دنبال می ‌کند ارزش قائل است و به آن افتخار می کند؟ رفتار او با خودش چگونه است؟ آیا به خوبی مراقب سلامت جسم و روان خود هست؟ آیا به تغذیه، بهداشت شخصی، سلامت جسمی خود اهمیت می‌ دهد؟ این­ ها مواردی است که نشان می ‌دهد فردی برای خودش احترام قائل است. اگر کسی با خودش درست رفتار نکند، خود را دوست نداشته باشد یا لایق دوست داشته شدن نداند، با شما نیز همان گونه برخورد خواهد کرد.
  5. پختگی و مسئولیت‌ پذیری.

    • پختگی به معنای رشد متناسب فرد در ابعاد مختلف جسمی، عقلی، عاطفی، اجتماعی و اخلاقی است. رشد جسمانی و نیاز جنسی به تنهایی نمی ‌تواند ملاک کافی برای انتخاب همسر و ازدواج باشد. رشد عقلانی به معنای توانایی تشخیص درست از غلط، توانایی حل مسئله و تصمیم‌گیری و شناخت دیدگاه‌ ها، افکار و نگرش ‌های خود است. رشد عاطفی به معنای توانایی شناخت و کنترل احساسات مثبت و منفی است. فردی که از لحاظ عاطفی رشد کرده است می ‌تواند احساسات شدید مانند خشم و نفرت را بدون صدمه زدن به دیگران و خود، به طور سازنده و کارآمد کنترل و ابراز کند، و احساسات مثبتی چون عشق، شادی و محبت را نیز می‌ تواند به طور مناسب ابراز کند.
    • رشد اخلاقی سطوح مختلفی دارد. در درجه‌ اول به معنای احترام گذاشتن به حقوق خود و دیگران، احترام به طبیعت و حیوانات و در درجات بالاتر عدالت‌ جویی، و نوعدوستی است. آن چه در زندگی زناشویی اهمیت دارد این است که اصول اخلاق زناشویی مانند احترام به یکدیگر، ملایمت در سخن گفتن، گذشت، اغماض، همدلی و مشارکت رعایت گردد. رشد اجتماعی یعنی توانایی ایجاد روابط اجتماعی، احترام به دیگران، شناختن نقش و وظایف خود در برابر قراردادها و مناسبات اجتماعی، و انجام این مسئولیت ‌ها به نحو مطلوب.
  6. توانایی سهیم شدن در احساسات.

    • ازدواج و ارتباط صمیمی فقط به معنای سهیم شدن در خانه، ماشین، و امکاناتی مانند این نیست؛ بلکه باید بتوانید در احساسات یکدیگر نیز شریک شوید. فردی این توانایی را دارد که بتواند احساس خود را بشناسد، تمایل داشته باشد آن را با دیگری در میان بگذارد، و بداند که چگونه باید احساسش را ابراز کند. این توانایی یکی از نشانه ‌های بلوغ عاطفی و احساسی است و می ‌تواند همدلی و صمیمیت زوجین را تقویت کند. بخش دیگری از این ویژگی سخاوت احساسی است، یعنی شما و فرد مقابلتان باید بتوانید بدون ترس و محدودیت به یکدیگر عشق و محبت بدهید.
  7. تعهد به رشد و بهبود شخصیتی و ارتباطی.

    • بسیاری از مشکلات در ارتباطات به این دلیل ادامه می‌ یابد که یکی یا هر دو طرف تمایلی برای شناسایی و کار کردن بر روی مشکلات را ندارند و یا دیگری را مقصر می ‌دانند. بروز مشکل و اختلاف در روابط صمیمی، اجتناب ناپذیر است. اما آن چه مهم است این است که در مواجهه با مشکلات، به جای نادیده گرفتن، تحمل کردن، یا تلاش برای مقصر شمردن و سرزنش دیگری، بتوانید در مورد مشکلات با یکدیگر گفتگو کنید و راه‌حل‌ هایی پیدا کنید که برای هر دو نفر شما مفید است، و در صورتی که نمی‌ توانید به توافق برسید از یک مشاور خوب یا دکتر روانشناس کمک بگیرید.
  8. داشتن نگرش مثبت نسبت به زندگی.

    • نگرش ما نسبت به زندگی تعیین‌ کننده‌ اهداف ما، و رفتارهایی است که در زندگی انتخاب می‌ کنیم. نگرش مثبت سبب می ‌شود همواره امیدی واقع‌ بینانه نسبت به آینده داشته باشیم، برای حل مشکلات به راه‌حل‌ های مختلف فکر کنیم و تمرکزمان بر پیدا کردن راه حل باشد.اگر تاکنون ازدواج نکرده ‌اید، حتماً با این سوال مواجه شده ‌اید که “برای انتخاب همسر آینده ‌ام باید به دنبال چه ملاک ها و معیارهایی باشم؟” هنگامی که از بسیاری از زوج­ ها در مورد علت انتخاب همسرشان سؤال می ‌شود، مشاهده می ­کنیم که تنها بر اساس یک یا دو ویژگی و نادیده گرفتن سایر ویژگی ‌ها دست به انتخاب همسر زده ‌اند. در اینجا هشت ویژگی اساسی شخصیتی که در خودتان و نیز در همسر آینده‌ تان باید جستجو کنید را توضیح داده ‌ایم. این ویژگی ‌ها اساس یک شخصیت سالم را شکل می ‌دهند؛ بنابراین آن ها را نادیده نگیرید!

فرایند مشاوره

فرایند مشاوره قبل از ازدواج در کلینیک خانواده آتیه

آموزش ها و مشاوره قبل از ازدواج به شما کمک می ‌کند که بفهمید در کجای نردبان عشق قرار دارید. در پایان جلسات مشاوره قبل از ازدواج چنانچه با خودتان صادق باشید متوجه خواهید شد که در کجای یک رابطه‌ی بالنده، شاد و کمال‌یافته قرار دارید. دوره‌ آماده‌ سازی مشاوره قبل از ازدواج به زوجین کمک می ‌کند که هم انتخاب صحیح ‌تری متناسب با نیازها و انتظارات واقع ‌بینانه‌ خود انجام دهند و هم مهارت ‌های لازم را برای انطباق و سازگاری بهتر با چالش ‌های اولیه زندگی مشترک کسب کنند.

مهمترین کاری که زوجین قبل از تصمیم برای ازدواج باید انجام دهند این است که فرایند متفکرانه و جدی آماده ‌سازی برای زندگی مشترک را طی کنند. این آماده ‌سازی در ظرف یک یا دو روز صورت نمی ‌گیرد. مشاوره قبل از ازدواج و دوره آماده سازی به کسانی که قصد ازدواج دارند این فرصت را می ‌دهد که با یکدیگر درباره اهداف، نگرش ‌ها، خانواده‌، مسایل مالی، آرزوها و خواسته ‌ها، مسائل جنسی و نقش ‌شان در زندگی مشترک و جامعه بحث کنند.

زوج در مرحله آشنایی اولیه (که می تواند شامل جلسات رسمی خواستگاری نیز باشد) می توانند از خدمات مشاوره قبل از ازدواج بهره بگیرند. مشاوره قبل از ازدواج، یک فرایند منظم، گام به گام و برنامه ریزی شده است. زوج پس از ورود به کلینیک خانواده و شرکت در کمیسیون تخصصی کلینیک خانواده، به جلسات مشاوره قبل از ازدواج ارجاع داده می شوند.

فرایند مشاوره قبل از ازدواج، به صورت برگزاری جلسات مشاوره با حضور زوج و نیز شرکت در کارگاه های آموزشی همگانی است.

جلسات مشاوره قبل از ازدواج مستلزم حضور زن و مرد می باشد که این جلسات به صورت اختصاصی برای ایشان برگزار می شود و مشاور قبل از ازدواج در جلسات، به صورت انفرادی و نیز زوجی با ایشان مصاحبه خواهد داشت. در این جلسات، زوج ها تشویق می شوند تا درباره موضوعاتی که مرتبط با ازدواج است، صحبت کنند؛ از قبیل مسائل اقتصادی، ارتباطات، اعتقادات و ارزش ها ، نقش ها، عافطه و رابطه جنسی، کودکان و فرزندپروری، روابط خانوادگی، تصمیم گیری و غیره.

آزمون های پکیج مشاوره قبل از ازدواج نیز همزمان با جلسات مشاوره برای زوج اجرا می گردد. این آزمون ها به ارزیابی ویژگی های شخصیتی، سبک دلبستگی، طرحواره های افراد و سطح نیازهای اساسی آنان می پردازد. هدف از اجرای این آزمون ها این است که زوج به تفاوت ها و شباهت های ویژگی های شخصیتی خود و دیگر زیرساخت های اساسی شخصیت آگاه شوند و با چالش های احتمالی ناشی از این تفاوت ها آشنا شوند.

مشاور قبل از ازدواج، پس از اجرای این تست ها و تفسیر آن ها، نتایج را به منظور مقایسه زوج با یکدیگر بر روی نمودار نشان می دهد. کارگاه­ های آموزشی پیش از ازدواج نیز به موازات گذراندن جلسات مشاوره پیش از ازدواج می ‌تواند زوجین را در امتداد این مسیر یاری کند. مشاور قبل از ازدواج، پس از برگزاری جلسات مشاوره به صورت زوجی و انفرادی و نیز اجرا و تفسیر تست ­ها و آزمون­ های تکمیلی، جلسات خصوصی جمع ­بندی را برای زوج برگزار می ­کند و تلاش می ­کند در قالب این جلسات با ارائه چشم­انداز، توجه طرفین را به نقاط قوت این ازدواج و نقاط ضعف و مشکلات احتمالی آن جلب کند و راهکارها و راه ­حل ­های پیشنهادی را با آنان بررسی ­کند.

همان­طور که مشاهده فرمودید فرایند مشاوره پیش از ازدواج، امری فراتر از پاسخ ساده به این سؤال است که آیا ما برای ازدواج با هم مناسب هستیم یا خیر. این فرایند ممکن است طی جلسات متعددی انجام پذیرد و در نهایت، تصمیم ­گیرنده اصلی خود طرفین هستند که می ­توانند با دید وسیعتری به فراروی خود بنگرند و آمادگی پیدا کنند که با آگاهی و شناخت بیشتر و تردید و نگرانی کمتر، در مورد مهم ­ترین انتخاب زندگیشان تصمیم بگیرند.

کلینیک مربوطه

کادر درمانی مربوطه

دیگر اختلالات

فهرست