نشانه‌های خلاقیت در كودكان

به نظر می ‌رسد بزرگسالان به طور معمول جایگاه خلاقیت کودکان را به خوبی نمی ‌شناسند و نمی ‌دانند در جستجوی چه هستند. چه بسا در بسیاری از مواقع، والدین نشانه‌ های خلاقیت کودک خود را با ناسازگاری و شیطنت كودكانه اشتباه می ‌گیرند. کودک در صورتی خلاق‌ است که: (الف) كاوش كند و بیازماید، (ب) با استفاده از زبان و بازی به جهان خود معنا بخشد، (ج) مدتی طولانی بر روی یك تكلیف تمركز كند، (د) به آشفتگی نظم دهد و با پدیده قدیمی و آشنا كاری تازه انجام دهد، و (ه) با تكرار، چیزی تازه بیاموزد.

برخی نشانه ‌های خلاقیت در کودکان عبارتند از:

۱) کودک خلاق اغلب در رویاهای خویش غرق می ‌شود.

برخورداری از تخیل قوی، علاقه به رویاپردازی، و درگیر افكار خود بودن از نشانه ‌های آشكار كودک خلاق است.

۲) کودک خلاق اشیاء و ایده‌ ها را، به طور تصادفی، در بازی خیالی خود به یکدیگر ربط می ‌دهد.

در حقیقت بیشتر کودکان بازی خیالی را دوست دارند، اما یکی از مهم ‌ترین عوامل بازی ‌های خیالی آن ‌ها این است که آیا در بازی یا داستان خیالی خود اشیاء و ایده ‌ها را به طور تصادفی به یکدیگر ربط می ‌دهند یا خیر. توانایی در ایجاد ارتباطات نامعمول، یک ویژگی اصلی در میان کودکان بسیار خلاق است.

۳) کودک خلاق پرسش ‌های نامعمول بسیاری مطرح می‌كند.

کودکان در برهه ‌ای زمان در آخر هر عبارتی یك «چرا؟» قرار می ‌دهند. بسیاری از پرسش ‌هایی که کودک در این دوران مطرح می‌ کند ایده‌ هایی نو طرح می ‌کنند. چنان ‌چه سؤال كردن به عادت همیشگی آنان تبدیل شود، هرچند که این پرسش‌ ها به نظر والدین بدیهی باشد، نشان آشكار از خلاقیت بالای آنان خواهد بود.

۴) کودک خلاق معمولاً عجیب ‌ترین فرد میان جمع است.

برخی کودکان علاقه‌ مندند با سایرین متفاوت باشند، به عنوان مثال مانند دیگران لباس نمی ‌پوشند و مانند دیگران رفتار نمی ‌كنند. نگاه پر از ریشخند و مذمت دیگران، هرقدر هم سنگین باشد، به حال این کودکان هیچ فرقی نمی ‌كند چرا که آن ‌ها به شیوه‌ ای متفاوت با بقیه می ‌اندیشند و اندیشه ‌ای متفاوت، اندیشه ‌ای اصیل است.

۵) کودک خلاق، از توانایی حل مسئله بالایی برخوردار است.

کودکان خلاق، افرادی مطلع هستند و جزمی نمی ‌اندیشند. ذهن انعطاف ‌پذیر، حلاجی خوب مسایل و مشكلات، طرح راه‌ حل‌ های بالقوه متعدد برای یک مسئله، و کنار آمدن با شرایط مختلف از دیگر نشانه‌ های بارز این کودکان است.

۶) كودک خلاق معمولاً هر دو حالت را دارد، یعنی هم درون ‌گرا است و هم ‌برون‌ گرا.

درحالی‌كه اغلب افراد ممکن است خیلی كم‌ رو بوده و در خود فرو روند و یا خیلی برون ‌گرا باشند و با دیگران به راحتی ارتباط برقرار كنند و به عبارت دیگر تنها یک حالت (درون ‌گرایی و برون ‌گرایی) را بروز دهند. روانشناسان دریافته ‌اند افراد بسیار خلاق، عموماً می‌ توانند بسیار برون‌ گرا و در عین حال بسیار كم ‌رو باشند.

پژوهشگران برخی دیگر از مشخصه‌ های محتمل در كودک خلاق را این‌ گونه توصیف می‌ کنند: کودک خلاق والدین، آموزگاران، و کتاب‌ ها را به پرسش می ‌کشد، علاقه مند است به تنهایی بازی كند و قادر است خود را برای مدتی طولانی سرگرم سازد (این کودکان به طور معمول چنان مجذوب كاری كه در حال انجامش هستند می ‌شوند كه حتی صدای شما را نمی ‌شنوند)، كودک خلاق در بازی ‌های نمایشی شركت می‌ كند، از مهارت تفكر واگرا و تفكر استعاری برخوردار است و بهره می ‌برد، درباره تصمیمات می ‌اندیشد، کنجكاو و ذاتاً با انگیزه است، همواره همرنگ جماعت نمی‌ شود، و آماده پذیرفتن خطر است.