نوروفیدبک روشی نوین برای فلج مغزی، اختلالات یادگیری، بیش فعالی نقص توجه (ADHD)

برای پویا، پسر بچه ۸ ساله، زمانی که به آرامی در یک اتاق تاریک می نشیند و با اشتیاق به صفحه نمایشگر کامپیوتری خیره می شود که در آن یک شکلک زرد رنگ با سرعت نقطه ها را می بلعد و بر روی یک پس زمینه آبی روشن پیش می رود، بقیه جهان ناپدید می گردد. یک صدای بوق ممتد ملایم تنها صدایی است که به گوش می رسد. پویا برای کنترل این شخصیت کارتونی زرد رنگ هیچ گونه دسته فرمان یا صفحه کلیدی در اختیار ندارد، در عوض یک سیم نازک با یک وسیله کوچک به اندازه یک سکه با استفاده از چسب رسانا به پوست سر او متصل است. این حس گر، امواج مغزی پویا را می گیرد و زمانی که او از طریق آرمیدگی یا تنفس عمیق یا توجه بیشتر امواج مغزی خود را تغییر می دهد، سرعت شکلک زرد رنگ را نیز کنترل می کند.

چرا پویا از نوروفیدبک استفاده می کند؟

این کار برای پویا چیزی بیشتر از یک بازی است. تولد پویا بسیار بحرانی بود و مشکلات زیادی بعد از تولد داشت. او زنده ماند اما با آسیب های جدی در مغز. شدیدترین نشانه ها در سن ۴ سالگی خود را نشان دادند. او یک روز غروب دچار تشنج شدیدی شد و بیهوش روی زمین افتاد. از آن پس تشنج ها به طور مکرر و معمولاً شب هنگام یعنی زمانی که او در خواب بود، اتفاق می افتادند. داروهای ضد تشنج از شدت تشنج ها کاسته بودند اما نمی توانستند مانع از شروع آن ها شوند. همچنین او حواس پرتی ها یا تشنج های کوچک را در طول روز تجربه می کرد. او مبتلا به مشکلات گفتاری و فلج مغزی که موجب تضعیف مهارت های حرکتی ظریف و درشت در وی شده بود، تشخیص داده شد. حتی در سن ۷ سالگی زمانی که من وی را ملاقات کردم او هنوز بستن بند کفش ها، بالا کشیدن زیپ یا بستن دکمه پیراهنش را یاد نگرفته بود. ناتوانی های یادگیری او پر تعداد و شامل اختلال بیش فعالی نقص توجه (ADHD) بودند. او از مشکلات گفتاری رنج می برد و پیوسته دندان هایش را به هم می سایید. در زمینه خواب نیز مشکل داشت و غالباً در طول یک شب ۱۰ یا ۱۱ بار از خواب بیدار می شد. علیرغم این فهرست بلند بالا از مشکلات، یک پسر کوچولوی سرزنده و باهوش با یک حس شوخ طبعی شگفت انگیز و گاهی عجیب در درون پویا وجود داشت.

والدین پویا به طور اتفاقی در اینترنت با تکنولوژی نوروفیدبک آشنا شدند. بعد از جستجوهای بیشتر و مشاوره با چند متخصص، تصمیم گرفتند که این درمان را هم امتحان کنند. قرار بر این شد که پویا روزی دو بار برای جلسات یک ساعته “آموزش مغزی” در یک برنامه نوروفیدبک به یک مرکز درمانی مراجعه کند.

نوروفیدبک چگونه به پویا کمک می کند؟

در مغز پویا نقاطی وجود دارد که فعالیت الکتریکی از ثبات لازم برخوردار نیست. تحقیقات نشان می دهد که سیگنال های الکتریکی مغز قابل تغییر هستند و افراد می توانند برای تغییر آن ها آموزش ببینند. تمام کاری که نوروفیدبک انجام می دهد کمک به هدایت مراجع به سمت یک دامنه فرکانس خاص و کمک به وی برای باقی ماندن در آن دامنه است. مغز بقیه کارها را انجام می دهد. یک فرد متخصص، کامپیوتری را که پویا با آن به انجام بازی شکلک و نقطه می پردازد به گونه ای تنظیم کرده است که وقتی پویا به این فرکانس های مطلوب (که به سختی محقق می شوند) دست پیدا می کند، شکلک زرد رنگ با سرعت هرچه تمامتر نقطه ها را یکی پس از دیگری می بلعد و دیوانه وار بوق می زند. اما زمانی که پویا از آن فرکانس ها فاصله می گیرد، شکلک زرد رنگ نیز از خوردن نقطه ها باز می ایستد و سیاه می شود. پویا هیچ اطلاعاتی در مورد امواج مغزی (EEG) خود ندارد. او فقط این را می داند که وقتی شکلک زرد رنگ نقطه ها را می خورد و بوق می زند او در حال برنده شدن است و همچنین او یاد گرفته است که چگونه امواج مغزی اش را به نحوی تنظیم کند که شکلک پیوسته به خوردن نقطه ها ادامه دارد. این کار آسان بود و او تنها در یک جلسه آن را آموخت. هر اندازه که او زمان بیشتری را در آن فرکانس هایی که مغز وی در تولید آن ها مشکل دارد صرف کند، مغز او بیش از پیش یاد می گیرد که به طور مستقل در آن فرکانس ها کارایی داشته باشد. این تمرین موجب ثبات بیشتر مغز می شود.

علایم پویا بعد از نوروفیدبک چه تغییری پیدا کرد؟

آشکار شدن تغییرات در پویا چندان طول نکشید. با تداوم جلسات او آرامتر شد و تمرکزش افزایش یافت دوستان و بستگان که هیچ اطلاعاتی از اتفاقات اخیر نداشتند اشاره می کردند که پویا آرامتر و متمرکزتر به نظر می رسد. بعدها زمانی که والدین پویا آن پروتکل را در طی یک هفته دیگر تکرار کردند، باز هم بستگان متوجه پیشرفت های چشمگیر شدند. پویا به پزشک خود که متخصص اعصاب کودکان بوده و علیرغم تکمیل درمان نسبت به پیشرفت وی بدبین بود، مراجعه کرد. او پسرک را به مدت ۲۰ دقیقه به تنهایی مورد معاینه قرار داد و پس از آن گفت که درمان واقعاً مؤثر بوده است.

اگر پویا ۲۰ سال قبل به دنیا می آمد او مجبور بود با مشکلاتش زندگی کند، اما در دهه گذشته این درمان جدید (که به نام های مختلفی مانند نوروفیدبک، نوروتراپی یا بیوفیدبک EEG شناخته می شود) به طور چشمگیری پیش آگهی پویا و هزاران انسان شبیه او را دگرگون ساخته است. نوروفیدبک نه تنها برای درمان صرع و ناتوانایی های یادگیری بلکه در مورد فهرستی طولانی از سایر مشکلات مقاوم به درمان های سنتی مورد استفاده قرار گرفته است که از آن جمله می توان به اعتیاد به کوکائین، الکل و سایر اعتیادها، حالات نباتی، صدمات جدی و خفیف وارده به سر، اوتیسم، سندرم الکل جنینی، مشکلات ناشی از یائسگی و سندروم پیش از قاعدگی، درد مزمن، نشانه های ام اس و بیماری پارکینسون، سکته مغزی، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، بیش فعالی شدید، سندروم توره، افسردگی، فلج مغزی و بسیاری از مشکلات دیگر اشاره کرد.