مقياس درجه‌بندی کانرز (برای والدين)

برخی علائم بیش فعالی (ADHD) در سطح رفتار کودک کاملاً قابل مشاهده است. مقیاس درجه‌بندی کانرز با استفاده از این نشانه‌ها، ابزار مناسبی را برای غربالگری فراهم می‌آورد. منظور از غربالگری، مطابقت نشانه‌های اصلی یک مشکل رفتاری با معیارهای تشخیص یک اختلال است. از این راه می‌توان افرادی را که احتمال دارد با یک اختلال مواجه باشند، به راحتی از افرادی که احتمال پایین‌تری دارند، جدا کرد. روانشناس‌هایی که ارزیابی روانی را برعهده دارند، مقیاس درجه‌بندی کانرز را به عنوان معیاری جهت بررسی شدت علائم کودکان دارای اختلال نقص توجه – بیش فعالی یا همان ADHD پذیرفته‌اند.

والدین می‌توانند این مقیاس غربالگری را بر اساس رفتارهای قابل مشاهده‌ی فرزند خود، تکمیل کنند. آزمون کانرز احتمال تشخیص بیش فعالی (ADHD) در کودکان ۴ ساله تا نوجوانان ۱۸ ساله را می‌سنجد. پژوهش‌هایی که با استفاده از مقیاس کانرز انجام گرفته‌اند، اعتبار این آزمون را هفتاد تا نود درصد تخمین زده‌اند. نسخه‌ی تکمیلی این آزمون که به صورت پرسشنامه ارائه می‌شود چندین عامل مهم در تشخیص مشکلات و اختلال‌های کودکان و نوجوانان را بررسی می‌کند. مقیاس کانرز، بیش فعالی و بی توجهی، مشکلات بدنی ناشی از فشارهای روانی، تکانشگری، اختلال یادگیری، اختلال سلوک، رفتارهای پرخاشگرانه و انواع واکنش‌های اضطرابی را در قالب یک پرسشنامه در اختیار والدین قرار می‌دهد.

سيمای آتيه

«آیا راهی برای ارتقای توانایی‌های مغز انسان وجود دارد؟» این پرسش، بی‌شک یکی از شگفت انگیزترین سؤالاتی است که ذهن پژوهشگران را به خود مشغول کرده است. دهه‌ها فعالیت روان‌شناسان، روان‌پزشکان و متخصصان علوم اعصاب در مطالعه و اجرای آزمایش‌های دقیق علمی، تنها برای شناخت بهتر مغز و روان، افزایش توانمندی‌ها و برطرف کردن اختلال‌های روانی، صورت گرفته است.

مولانا می‌گوید: «تن ز جان و جان ز تن مستور نیست، لیک کس را دید جان دستور نیست». او پیشتر از اختراع و ابداع راهکارهایی برای شناخت علمی مغز، در قالب اشعار دلنشین خود، به درهم‌تنیدگی جان و روان اشاره کرده بود. دقیقاً همان ایده‌ای که قرن‌ها بعد، محققان را بر آن داشت تا به تأثیرگذاری شیوه‌های جدید بر ارتقای مهارت‌های ذهنی و از سوی دیگر درمان اختلال‌های روانی بپردازند.

فارغ از توانایی این شیوه‌های نوین در افزایش عملکردهای مغزی انسان مانند حافظه، توجه، تمرکز و حل مسئله، ابزارهای تکنولوژیک، قدرت خود را در درمان مشکلات شناختی و رفتاری اثبات کرده‌اند. ارائه‌ی تشخیص تکمیلی دقیق و معتبر، درمان غیر تهاجمی و بدون عوارض، ارمغان این شیوه‌های جدید بوده است. امروزه نقشه‌ی مغزی یا qEEG «دیدِ جان» را امکان‌پذیر ساخته است. در ثبت نقشه‌ی مغزی (qEEG)، قرار دادن حسگرهای ظریف بر روی سطح جمجمه —که به آن‌ها الکترود گفته می‌شود—، با ضبط فعالیت مغز همراه شده و کمی‌سازی اطلاعات به دست آمده از فعالیت سلول‌های عصبی، به شناسایی نقاط قوت و ضعف مغز منجر می‌شود. در گام دیگر، متخصصان گروه آتیه درخشان ذهن الگوهای موجود در اختلال‌های روانی را با گزارش نقشه‌ی مغزی (qEEG) مراجعان تطبیق داده و با ارائه‌ی تحلیلی دقیق، توصیه‌های ارتقایی و درمانی متناسب با آن را تجویز می‌کنند.

افسردگی، اضطراب، وسواس، بیش‌فعالی، مشکلات ارتباطی، اختلال یادگیری و ده‌ها مورد دیگر، چالش‌های انسان در زندگی روزمره‌ی کنونی را به همان موج‌های تیز دریاهای روحی تبدیل کرده‌اند که مولانا به توصیف آن پرداخته بود: «موج‌های تیز دریاهای روح، هست صد چندان که طوفان‌های نوح». تحریک الکتریکی و مغناطیسی مغز، بیوفیدبک و نوروفیدبک ابزارهای متخصصان گروه آتیه درخشان ذهن برای مقابله با آن «موج‌های تیز» است. این شیوه‌ها اغلب بر اساس تحلیل نقشه‌ی مغزی (qEEG) در کنار ارزیابی روان‌شناسان و روان‌پزشکان آتیه، توصیه و تجویز می‌شوند.

ده سال تجربه‌ی بالینی گروه آتیه درخشان ذهن در به کارگیری ثمره‌ی مطالعات حوزه‌ی علوم اعصاب، درمان بیش از ۷۰ هزار مراجع را در کارنامه‌ی خود داشته است. اکنون فرصت پیش آمده در بستر سیمای خانواده آن را به سیمای آتیه تبدیل می‌کند. پنجره‌ای که بتوان از طریق آن بار دیگر خدمات و توانمندی‌های آتیه را به گوشِ جان شما رساند و سؤالات شما را به صورت هفتگی و در قالب گفتگویی چند دقیقه‌ای پاسخ داد.

دکتر رضا رستمی، روان‌پزشک، استاد تمام دانشگاه تهران و مدیر و مؤسس گروه آتیه درخشان ذهن در طی جلسات هفتگی خود، به بیان علمی و دقیق شیوه‌های تکنولوژیک و کارآمدی‌های هر یک خواهند پرداخت. در جلسات ابتدایی موضوع تشخیص، بیشتر از سایر موارد در محوریت گفتگوهای ایشان قرار می‌گیرد و رفته رفته موضوعات مرتبط با اختلال‌های روانی، علائم مشکلات شناختی و رفتاری، تعیین پروتکل‌های درمانی، مدت زمان توصیه شده و عوارض احتمالی هر یک را مورد بررسی قرار خواهند داد. شما می‌توانید «دیدِ جان»ـتان را با ما همراه کنید. کافی است در وب سایت آتیه به نشانی www.atiehclinic.com و شبکه‌های اجتماعی با شناسه‌ی @atiehclinic ما را دنبال کنید تا از جریان آخرین مقالات، پژوهش‌ها، یافته‌ها و جزئیات ابزارهای تکنولوژیک آتیه قرار گیرید.

.

مي‌توانيد برای شناخت بهتر نقشه‌ی مغزی (qEEG) و چگونگی تفسير آن به صفحه‌ی اين ابزار مکمل تشخيص در بخش خدمات وب سايت آتيه مراجعه فرماييد.

اختلال نقص توجه – بيش فعالی (ADHD)

برخی اوقات عدم توانایی کودک و نوجوان در تمرکز، یادگیری کُند و فعالیت بدنی غیر معمول مورد توجه والدین قرار می‌گیرد. در واقع همان کودکان و نوجوانانی که در مدرسه با مسائل چالش برانگیزی مواجهند: نمرات درسی آنان معمولاً بسیار افت می‌کند و و تکالیفشان را فراموش می‌کنند. کتاب‌ها و یا وسایلشان را جا می‌گذارند وخیلی زود از کارهای روزمره خسته می‌شوند.

رفتارهایی که به آن اشاره شد، از علائم اختلال بیش فعالی یا همان ADHD معروف هستند. اگر رشد و حرکت به سوی نوجوانی و بزرگسالی همراه با ADHD باشد، مشکلات خاص خودش را به دنبال خواهد داشت. اگرچه برخی از افراد تصور می‌کنند ADHD مختص دوره کودکی است، اما مطالعات اخیر حاکی از واقعیت دیگری است. نوجوانی، پلی میان کودکی و بزرگسالی است. از این رو مسئله‌ای که آغاز آن در کودکی بوده و هنوز حل نشده، دوره‌ی نوجوانی را نیز تحت تأثیر می‌گذارد. نقص توجه – بیش فعالی (ADHD)، شایع‌ترین اختلالی است که در کودکان و نوجوانان در سنین مدرسه دیده می‌شود. تشخیص نقص توجه – بیش فعالی (ADHD) عمدتاً در کودکی امکان پذیر است. با این وجود، تفاوت قائل نشدن میان بازیگوشی و ADHD می‌تواند تشخیص آن را به نوجوانی موکول کند. به خصوص آن‌که در دوران نوجوانی، به علت تغییرات هورمونی، ممکن است نشانه‌های ADHD تشدید شود

مي‌توانيد برای بررسی علائم دقيق نقص توجه – بيش فعالی (ADHD)، به صفحه‌ی ويژه‌ی اين اختلال در بخش اختلالات وب سايت آتيه مراجعه فرماييد.

کارگاه‌های SOS: فرزندپروری کودکان بيش فعال

نقص توجه – بیش فعالی (ADHD) در پسران بیشتر از دختران بروز می‌کند. نکته‌ی مهم درباره‌ی بیش فعالی، تفاوت بروز رفتارهای این اختلال در دختران و پسران است. برای مثال، پسران ممکن است بیشتر بیش فعال باشند و دختران ممکن است بیشتر بی توجه باشند.

نقص توجه – بیش فعالی (ADHD) در کودکان می‌تواند به اعتماد به نفس پایین، روابط آسیب‌دیده و عملکرد ضعیف در مدرسه منجر شود. گاهی اوقات علائم بیش فعالی (ADHD) با افزایش سن کاهش پیدا می‌کند. با این حال، در بعضی از افراد علائم نقص توجه – بیش فعالی (ADHD) هرگزر به طور کامل از بین نمی­رود. این افراد می­توانند راهبردهایی یاد بگیرند تا از مسیر موفقیت خارج نشوند. راهکارهای درمانی می‌توانند کمک بزرگی در کنترل علائم نقص توجه – بیش فعالی (ADHD) ایفاء کنند؛ خصوصاً این‌که تشخیص و درمان زودهنگام بیش فعالی (ADHD)، می‌تواند نتایج درمانی بهتری به دنبال داشته باشد.

مسائلی که به آن اشاره کردیم، نیازمند آموزش ویژه‌ی والدین است. به همین منظور در کلاس‌هایی که با عنوان «کارگاه‌های SOS» در آتیه برگزار می‌شود، سرفصل‌های زیر را با والدین مرور می‌کنیم.

  • اصول و نکات کلیدی و طلایی فرزندپروری با تاکید بر کودکان دارای نقص توجه – بیش فعالی (ADHD)
  • تکنیک توجه کردن و تکنیک نادیده گرفتن
  • تکنیک قانون­گذاری برای کودکان
  • تکنیک­های بهبود ارتباط والد و کودک
  • تکنیک­های تشویق کودکان
  • تمایز احساس و فکر و آشنا ساختن فرزندان با چگونگی بیان احساس­ها
  • روش‌هایی که کودکان از والدین باج می‌گیرند
  • شایع­ترین اشتباهات تربیتی والدین
  • عادت­های مخرب والدین
  • علت­های ایجاد مشکلات رفتاری در کودکان از جمله لجبازی و پرخاشگری
  • فنون مقابله با بدرفتاری کودکان
  • میزان درک دستورالعمل در کودکان و نوجوانان و ارائه راهکار در این زمینه
  • نحوه انتقال مهارت­های زندگی به کودکان و نوجوانان مانند مهارت‌های خودآگاهی، تفکر خلاق، تفکر نقّاد، دوست­یابی، مهارت نه گفتن

نیازهای هیجانی پنج گانه: نیاز به دلبستگی ایمن، نیاز به محدودیت‌های واقع‌بینانه (خویشتن‌داری)، نیاز به خودانگیختگی و تفریح، نیاز به خودمدیریتی هیجان­ها، و نیاز به آزادی در بیان سالم هیجان­ها

مي‌توانيد براي دريافت جزئيات کارگاه‌های SOS والدين به صفحه‌ی ثبت‌نام کارگاه‌ آموزش والدين در وب سايت آتيه مراجعه فرماييد.

نمونه موفق

پارسا پسری ۱۰ ساله (کلاس چهارم) به با نشانه های اختلال بیش فعالی نقص توجه به همراه مادرش به کلینیک روانشناسی آتیه مراجعه کردند. شرح حال مراجع با اختلال بیش فعالی نقص توجه از زبان مادر ایشان

من یک پسر ۱۰ ساله (کلاس چهارمی) دارم. از وقتی که یادم می‌آید، همه از پسرم به عنوان یک بچه باهوش یاد می‌کردند. اما بعد از این که وارد مدرسه شد، خیلی چیزها عوض شد. باورم نمی­شد که کارهای ساده‌ای مثل تکلیف نوشتن و تمرکز کردن برای او سخت‌‌تر و زمانبرتر از بقیه باشد. از ظهر که به خانه می‌‌رسید باید کنارش می‌‌نشستم و گاهی تا دیر وقت بیدار بودیم. اوایل فکر می‌کردم چون همیشه بچۀ پرتحرکی بوده این مشکلات طبیعی است و بعد از مدتی رفع می‌شود.

بعد از چند هفته معلم من را مدرسه خواست و گفت پارسا توی کلاس مرتب حرف می‌زند و وقتی معلم درس می‌دهد، حواسش به همه چیز هست جز درس. معلم گفت ناظم مدرسه نیز از او گلایه دارد که در حیاط می‌‌دود و نسبت به بچه‌‌های پیش دبستانی بی‌‌احتیاط رفتار می‌کند. آن جا به نظرم آمد که معلم پارسا آدم بی‌‌حوصله‌‌ای است که شیطنت‌های طبیعی یک کودک را بزرگ می‌کند.

شکایت‌های معلم تمامی نداشت، پارسا در انجام تکالیف کند بود و نمی‌‌توانست یک تکلیف را تمام کند چون به بهانه‌های مختلف از جایش بلند می‌‌شد؛ یا گرسنه و تشنه بود، یا حوصله‌‌اش سر می‌رفت، یا خوابش می‌آمد یا …. در دیکته‌‌ها نقطه، سرکش‌ها و دندانۀ حروف را نمی‌گذاشت. سوالات را کامل نمی خواند، راه حل را کامل نمی‌نوشت یا به علامت‌‌ها دقت نمی‌‌کرد. دست خطش هم نوسان داشت، یک روز با حوصله می‌نوشت و خوش خط، در حالی که روز دیگر با عجله و بدخط. مشکلات به قدری به من فشار می آورد که گاهی شب‌‌ها با همسرم بحث می‌‌کردیم و از او می‌‌خواستم به برخی تکالیف پارسا رسیدگی کند ولی او معتقد بود پارسا مثل کودکی خودش است و هیچ مشکلی ندارد. گاهی هم از عصبانیت تنبیه های شدیدی برای پارسا در نظر می‌گرفتم.

برای خواندن اين پرونده‌ی درمانی به صفحه‌ي داستان پارسا در وب سايت آتيه مراجعه فرماييد.