images

نوروفیدبک؛ پیشرفته‌ترین ابزار برای تمرین‌های مغزی

images

نوروفیدبک وسیله ای برای آموزش مغز در تغییر امواج مغزی می باشد. نوروفیدبک، در شرایط مختلف مانند بیماری ها و بهبود عملکرد مغز طبق تحقیقات و گزارش اشخاص، بسیار پر فایده و قابل توجه بوده است. در اینجا چند بیماری که تاثیر نوروفیدبک بر روی آن ها تأیید شده و تحقیقات مرتبط، ذکر خواهد شد.

اختلال نقص توجه-بیش فعالی
کودکان مبتلا به ADHD که با نوروفیدبک درمان می شوند، فعالیت در ناحیه قشر سینگولیت جلویی، در آن ها افزایش می یابد. این ناحیه در توجه انتخابی (selective attention) نقش مهمی را ایفا می کند.
در کودکان مبتلا به این بیماری، ۳۰ جلسه درمانی با نوروفیدبک، عملکرد شناختی، توجه و حتی IQ را افزایش داد. این اثرات ۶ ماه بعد از درمان نیز تداوم داشتند.
همچنین در مطالعه ای که از نوروفیدبک (تتا/آلفا) استفاده شد، عملکرد مربوط به موسیقی را در ۳۳ کودک مدرسه ای که ۱۵ نفر از آن ها به ADHD مبتلا بودند، بهبود بخشید.
اما نکته هیجان انگیز در این است که ۲۰ جلسه درمان با نوروفیدبک در درمان کودکان مبتلا به ADHD تاثیری به اندازه داروها می تواند بر روی بهبودی آن ها داشته باشد. این ۲۰ جلسات درمانی، بهبودی توجه و تمرکز این کودکان را به اندازه متیل فنیدات (ریتالین) افزایش داد.

اختلالات یادگیری
در کودکانی که مشکلات یادگیری داشتند، پس از دو ماه درمان با نوروفیدبک، توانایی های شناختی و رفتاری آن ها مانند حافظه و توجه بهبود یافت. کودکان مبتلا به دیسلکسیا، پس از ۲۰ جلسه درمان با نوروفیدبک، بهبودی در توانایی اسپل کلمات مشاهده شد.

اختلالات رشدی
در مطالعه ای درمان کودکان مبتلا به عقب ماندگی ذهنی توسط نوروفیدبک انجام شد. از ۲۳ کودک، ۲۲ نفر بهبودی در رفتار و ۱۹ نفر افزایش نسبی IQ را نشان دادند.

ناهنجاری طیف اوتیسم
یک مقاله مروری، با استفاده از اطلاعات ۱۵۰ بیمار مبتلا به سندروم Asperger، یافته ها نشان داد که نوروفیدبک در بهبود علائم آن ها بسیار مؤثر واقع شده است. همچنین باعث افزایش توجه، بهبود سطح عملکرد آن ها در تحصیل شد. در مطالعات دیگر نیز کودکان مبتلا به اوتیسم، پس از درمان با نوروفیدبک، رفتار، مهارت های اجتماعی و کنترل عملکرد اجرایی بهتری را نشان دادند.

جراحت و ترومای مغز
جراحت و ترومای مغز، اغلب باعث ایجاد مشکلات شناختی در شخص می شود که درمان آن ها با تکنیک های پزشکی و دارویی مشکل است. نوروفیدبک می تواند به این بیماران کمک کند که عملکرد شناختی آن ها پس از آسیب به سر، بهبود یابد.
در مطالعه ای بر روی ۲۷ بیمار که علائم مختلف مرتبط با جراحت ها و ترومای مغز را نشان می داند، درمان با نوروفیدبک باعث شد علائم همه این بیماران کاهش یابد و حتی با جلسات بیشتر درمانی این بهبودی ها بیشتر نمایان می شد.

علائم بعد از سکته
در یک زن ۴۳ ساله که قربانی سکته شده بود، درمان با نوروفیدبک باعث بهبودی علائم شناختی و حالات خلقی او شد. هم چنین در یک زن ۷۱ ساله نیز درمان با نوروفیدبک باعث شد که بتواند توانایی صحبت کردن و حرکت کردن خود را به دست آورد.
در مردی ۵۵ ساله نیز بهبودی علائم شناختی مانند صحبت کردن، تعادل، هماهنگی و توجه و تمرکز در او مشاهده شد. هم چنین علائم افسردگی، اضطراب و وزوز گوش، بهبود یافت.

مدیریت علائم ترومای پس از حادثه PTSD
در مقاله ای مروری، پنج مطالعه در خصوص تأثیر نوروفیدبک بر روی PTSD مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که نوروفیدبک پتانسیل یک درمان مناسب برای PTSD را دارد.
هم چنین در مطالعه ای بر روی ۵۲ بیمار نوروفیدبک هم بر پایه fMRI و هم بر پایه نوار مغزی، بهبودی علائم را دربیماران نشان داد.

سندروم خستگی مزمن
در بیماری که مبتلا به سندروم خستگی مزمن بود، نوروفیدبک امواج تتا را که افزایش یافته بودند، کاهش داد و این اثر، خود باعث کاهش خستگی و افزایش چابکی شد.
در تحقیقی مشابه نیز، نوروفیدبک منجر به بهبود توانایی شناختی، سطح مهارت های عملکردی و کیفیت زندگی در بیمار مبتلا به این ناهنجاری شد.

سردرد و میگرن
نوروفیدبک می تواند روش مؤثری برای تسکین سردرد و میگرن باشد. یک مقاله مروری گزارش کرده که درمان با نوروفیدبک می تواند تعداد سردرد ها را به ۵۰% کاهش دهد. اگرچه کودکانی که دچار سردردهای تنشی می شوند لزوما باید هر ۶-۱۲ ماه یکبار برای حفظ و تداوم تاثیر، این درمان را تکرار کنند.

کاهش درد
درمان درد مزمن اغلب بسیار مشکل است. درمان های دارویی گاهی ضررهایی مانند اعتیاد به مسکن های درد را دارند. اگرچه درمان با نوروفیدبک می تواند راهی بسیار قوی و موثرترین درمان جایزین مسکن ها برای کاهش و از بین بردن درد باشند. ۱۰ بیمار که از درد مزمن زنج می بردند، پس از درمان با نوروفیدبک، تسکین سریع درد را تجربه کردند. همچنین تا ۳ ماه اثرات آن باقی ماند.

همانطور که مشاهد کردیم، مطالعات زیادی در خصوص تاثیر نوروفیدبک در درمان بسیاری از بیماری ها که به بعضی از آن ها در اینجا اشاره ای نشده، انجام گرفته است. در اکثر این مطالعات نتایج قابل توجه و چشمگیر بوده. در نتیجه، نوروفیدبک می تواند به عنوان درمانی جایگزین و بدون عوارض برای خیلی از بیماری ها استفاده شود.

 
51

تاثیر آموزش ذهن آگاهی بر مهارت ها و سازگاری اجتماعی کودکان با اختلال یادگیری

51

اختلال یادگیری اختلالی با مشکل در توانایی یادگیری کودک است. این مشکل خود را در سه حوزه اصلی تحصیل کودک نشان می دهد. این مشکلات به صورت مستقیم جنبه های زندگی کودک از قبیل فردی، بین فردی، تحصیلی، خانوادگی، اجتماعی و رفتاری را تحت تاصیر قرار می دهد. مشکلات خواندن یا نارساخوانی، مشکلات نوشتن یا نارسانویسی و مشکلات ریاضی یا نارسایی در حساب سه نوع از اختلال یادگیری هستند که هر کدام می توانند به تنهایی یا همزمان در کودک وجود داشته باشند. این مشکلات امکان دارد که در مواردی که شدت علائم اختلال حاد و زیاد نیستند، در ساله های اول تحصیل خود را نشان ندهد و کودک بتواند مراحل پایه را رد کند. اما با پیشرفت در مقاطع بالاتر و پیچیده شدن مطالب درسی، به مشکل بر می خورد و علائم امکان دارد که خود را بیشتر نشان دهد. در برخی از موارد نیز که علائم شدید است کودک از همان سال اول علائم خود را نشان می دهد و گاهی مجبورند در پایه های اول و یا دوم، دو سال تحصیل کنند. این اختلال به گونه ای است که در صورت درمان نشدن می تواند به بزرگسالی هم به شکل خاص خودش منتقل شود.

علائم و مشکلاتی که این اختلال برای کودک به وجود می آورد او را با این مساله روبرو می کند که او فردی لایق و توانمند در زندگی نیست. او به دلیل نقایص و ناتوانی هایی که دارد، امکان دارد که برداشت مثبت و خوبی از خود نداشته باشد و به عزت نفس او آسیب برسد. در همین حال عملکرد ضعیف او در مدرسه می تواند فضای مدرسه و خانه را تحت تاثیر قرار دهد و با واکنش های منفی از جانب همکلاسی ها، معلم، والدین و برادر-خواهرها مواجه شود. درنتیجه رابطه بین فردی و اجتماعی کودک نیز بصورت مستقیم از این شرایط تاثیر می پذیرد و سازگاری اجتماعی کودک پایین می آید. برچسب های خاصی که این کودکان در مدرسه مانند تنبل می گیرند و صحبت هایی که معلمان و والدین ممکن است در مورد آنها به صورت منفی بیان کنند، با احساسات منفی در آنها همراه است. احساساتی مانند غمگینی، اضطراب، استرس و افسردگی را تجربه کنند. اعتماد به نفس و عزت نفس پایین در کودک به همراه این مشکلات خود می تواند باعث رفتارهای انزواطلبی و گوشه گیری در کودک و یا در مواقعی پرخاشگری و درگیری با دیگران شود. به مین دلیل لازم است تا برای کاهش و کنترل این مشکلات درمان های لازم تدارک دیده شود.

ذهن آگاهی یا آگاهی از هیجانات و احساسات از روش های درمانی در سال های اخیر است که توجه زیادی را به خود جلب کرده است. در این درمان افراد در گروه های مختلف قرار می گیرند و تمرینات ذهن آگاهانه خاصی را تمرین می کنند. به عنوان مثال در بزرگسالان با مشکلات مختلف روانشناختی این روش به کرّات بررسی شده است و با نتایج مثبتی نیز همراه بوده است. در رابطه با کودکان نیز محققان این روش را به کار گرفته اند. در این روش کودکان به صورت گروه هایی با تعداد مشخص در می آیند و از طریق مدیتیشن و تمرکز بر احساسات و هیجانات خود، بصورتی که راهنما برای آنها توضیح می دهد، تمرینات را انجام می دهند. از این طریق آنها می توانند آگاهانه تر با احساسات خود را تشخیص دهند و با فراگیری توصیه های درمانی به صورت کارآمدتر با آنها برخورد کنند. این مساله بصورت علمی نیز مورد بررسی قرار گرفته است. محققان ایرانی با بکارگیری این روش در دانش آموزان با اختلال یادگیری ریاضی مشاهده کردند که این روش باعث بهبود در هیجانات منفی این کودکان شد. آنها از این طریق نیز توانستند نشان دهند که می توان سازگاری اجتماعی این کودکان را نیز بهبود داد. در واقع این روش به دلیل اثرگذاری مثبتی که روی هیجانات و احساسات کودک دارد باعث می شود تا آنها کمتر این احساسات را تجربه کنند و بصورت آسانتری شروع کننده روابط و توانمندتر در حل مسائل اجتماعی خود باشند. به همین دلیل است که محققان پیشنهاد می کنند تا در کنار درمان های رایج در دانش آموزان با اختلال یادگیری مانند آموزش مستقیم یا بازتوانی شناختی، بهتر است تا از این درمان ها برای بهبود شرایط و رفتارهای اجتماعی کودک نیز بهره برد.

منبع: اکبری و همکاران (۱۳۹۵).اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر سزگاری اجتماعی-عاطفی دانش آموزان با اختلال در یادگیری حساب. فصلنامه توانمندسازی کودکان استثنایی.شماره ۱۹.

 

 
2245793_300

تاثیر توانبخشی شناختی بر توانایی‌های ذهنی کودکان با اختلال یادگیری

 

 
winter

ارتباط افسردگی پس از زایمان با وضع حمل در زمستان

 

 
studio shot of angry woman pointing at camera. picture over dark background; Shutterstock ID 127729037; PO: today.com TPT

۲۱ نشانه مهم که بدانید در یک رابطه عاشقانه مورد تجاوز قرار گرفته‌اید!

 

 
st-johns-wort-treating-depression

تاثیر درمانی مخمر سنت جونز در افسردگی

 

 
636046224486062459

آیا نحوه رفتار در شبکه های اجتماعی با ADHD رابطه‌ای دارد؟