اختلال بی خوابی

اختلال بی خوابی

اختلال بی خوابی

اختلال بی خوابی

تعریف اختلال

خواب به وسیله چند سازوکار پایه تنظیم می شود و وقتی که این سیستم ها دچار مشکل می شوند اختلالات خواب بروز می کند. علاقه به اختلالات خواب ابتدا در میان متخصصان اعصاب و روان، متخصصان مغز و اعصاب و روانشناسان رواج داشت. در سه دهه گذشته کشفیاتی اتفاق افتاده است که توجه متخصصان دیگر را هم به خود جلب کرده است. ویراست پنجم تشخیصی و آماری اختلالات روانی انجمن روانپزشکی آمریکا ۱۰ اختلال یا گروهی از از اختلالات را به عنوان اختلالات خواب و بیداری مشخص کرده است. این اختلالات چارچوبی برای ارزیابی بالینی فراهم می کنند. طبقه بندی فعلی اختلالات خواب و بیداری براساس DSM-5 شامل موارد زیر است:

اختلال بی خوابی؛ اختلال پرخوابی؛ حمله خواب و اختلالات مرتبط با خواب که خود به موارد: کمبود وقفه تنفسی انسداد خواب و وقفه تنفسی مرکزی خواب تقسیم می شود. وقفه تنفسی مرکزی خواب نیز خود به انواع وقفه تنفسی مرکزی ایدئوپاتیک خواب، تنفس شین استوکس؛ وقفه تنفسی مرکزی خواب همراه با مصرف مواد افیونی و کمبود تهویه مرتبط با خواب تقسیم می شود. نوع دیگری از مشکلات خواب اختلالات ریتم شبانه روزی خواب و بیداری است که به انواع ذیل تقسم می شود: نوع تاخیر مرحله خواب، نوع جلو افتادن مرحله خواب، نوع نامنظم خواب و بیداری، نوع خواب و بیداری غیر ۲۴ ساعته، نوع نوبت کاری و نوع نامعین. بدخوابی ها نیز از انواع دیگر این اختلالات هستند. اختلالات برانگیختگی خواب که شامل نوع خوابگردی و نوع وحشت شبانه می شود. اختلال کابوس، اختلال رفتاری خواب REM، سندروم پای بی قرار و اختلالات ناشی از مواد یا دارو انواع دیگر این اختلالات هستند.

علائم

بی خوابی یا Insomnia عبارت است از اشکال در شروع یا دوام خواب. بی خوابی در بین شکایات خواب، شایعترین نوع شکایت خواب است. این اختلال می تواند بصورت مداوم و یا دوره های گذرا در افراد بروز کند. طبق تعریف DSM این اختلال عبارت است نارضایتی از کیفیت یا مقدار خواب همراه با یک چند مورد از این علائم: اشکال در شروع خواب، اشکال در تداوم خواب همراه با بیدار شدن های مکرر یا اشکال در بازگشت به خواب و سحرخیزی همراه با ناتوانی فرد برای به خواب رفتن. ملاک های تشخیصی DSM-5 برای اختلال بی خوابی شامل موارد زیر است:

شکایت اصلی مبنی بر نارضایتی از مقدار یا کیفیت خواب، همراه با یک یا چند مورد از علائم زیر:

  1. اشکال در شروع خواب (در کودکان این موضوع ممکن است به صورت دشواری شروع خواب بدون دخالت مراقبت تظاهر کند).
  2. اشکال در حفظ خواب که با بیداری های مکرر یا مشکلات بازگشت به خواب پس از بیداری مشخص می شود (در کودکان، این موضوع ممکن است به صورت دشواری بازکشت به خواب بدون مداخله مراقب تظاهر کند).
  3. بیدار شدن صبح زود همراه با ناتوانی در بازگشت به خواب

این آشفتگی خواب باعث ناراحتی چشمگیر بالینی یا افت عملکردهای اجتماعی، شغلی، آموزشی، تحصیلی، رفتاری یا دیگر حوزه رفتار و عملکرد فرد شود.

مشکل خواب دست کم سه شب در هفته روی می دهد.

این مشکلات دست کم برای سه ماه وجود داشته باشد.

مشکل خواب در شرایطی رخ می دهد که زمان کافی برای خواب فرد وجود دارد.

بی خوابی با دیگر اختلالات خواب و بیداری بهتر توجبح نمی شود و منحصرا در طول اختلال مزبور روی نمی دهد.

این بی خوابی مربوط به تاثیرات فیزیولوژیکی یک ماده نیست.

اختلالات روانی و بیماری های طبی همراه، توضیح کافی برای شکایت اصلی بی خوابی را فراهم نمی کند.

دلایل

علل احتمالی این مشکل عبارتند از: عدم تعادل عصبی و شیمیایی در ساختارهای خاص مغزی به نام تشکیلات مشبک در قسمت پشتی گردن در ساقه مغز، اختلال تنظیم مولدها و شروع کننده های خواب در ساقه مغز ماننند سلول های عصبی به نام هسته های رافه و لوکوس سرولئوس و یا کارکرد نامناسب ساختار های قاعده ای مغز.

در موارد بسیاری مشکل بی خوابی زمانی است که مشکلات روانشناختی و اضطراب های روانی افزایش پیدا می کند. مشکلات مالی و رابطه ای در زندگی، اضطراب و افسردگی، اختلالات روانی محتلف مانند استرس پس از سانحه و دیگر مشکلات روانشناختی می توانند در ایجاد انواع مشکلات خواب بر اساس ژنتیک فرد تاثیر گذار باشند.

عوامل خطرساز

  • ژنتیک
  • مشکلات زیستی و پزشکی خاص
  • مشکلات روانشناختی

عوارض

براساس پژوهش ها تقریبا یک سوم جمعیت امکان دارد که دوره هایی از این مشکل را تجربه کنند. اما در ۹ درصد جمعیت عمومی بی خوابی اختلالی مزمن محسوب می شود. احتمال بروز تصادف وسایل نقلیه در افراد دچار بی خوابی مزمن ۲ برابر جمعیت عمومی است. فقط ۵ درصد افراد دچار بی خوابی مزمن به دلیل بی خوابی به یک ارائه دهنده مراقبت های ویژه بهداشتی مراجعه می کنند. با این همه دست کم ۴۰ درصد افراد دچار بی خوابی مزمن با داروهای بدون نسخه، الکل یا هر دوی آنها اقدام به خود درمانی می کنند. بی خوابی کوتاه مدت معمولا همراه با اضطراب است و یا عارضه ای از یک تجربه اضطراب انگیز را یا انتظار یک تجربه اضطراب انگیز است. در برخی این سبک از بی خوابی که دارای شرایط گذرایی است، ممکن است با واکنش سوگ، فقدان عزیزان یا تقریبا هر تغییر یا استرس زندگی همراه باشد. عارضه احتمالا جدی نیست ولی با این حال در ماقعی در صورت شدید بودن بی خوابی می تواند با دوره های روانپریشی یا افسردگی شدید همراه باشد.این حالت نیازی به درمان ندارد و در مواردی که نیاز باشد هم پزشک معالج استفاده از داورهای خواب آور را تجویز می کند. اما لازم است که بیمار بداند که درمان دارویی کوتاه مدت خواهد بود و علائمی هر چند کوتاه مدت عود خواهند داشت.

مشکلات دیگری که این اختلال می تواند در زندگی عادی ایجاد کند، قابل توجه است. مشکل در روابط بین فردی، کنترل رفتار، تشدید ادراک اضطراب و تنش در طول روز و در روابط، خطرات موقع رانندگی، افزایش اشتباهات کاری و ناشی از توجه و تمرکز، مشکلات حافظه در صورت طولانی مدت بودن، مشکلات کنترل هیجان.

آمادگی برای اولین مراجعه

در صورتی که فرد علائم بی خوابی و یا انواعی از اختلالات خواب را داشته باشد لازم است تا ابتدا به یک متخصص اعصاب و روان مراجعه کرده تا ارزیابی های بالینی و جامع جسمی و روانشناختی انجام شود. در مواردی لازم است تا فرد برای رفع مشکل خود در کنار دارو درمانی و یا بدون دارو، حتما مشاوره روانشناختی و رواندرمانی دریافت کند که نیاز همکاری یک روانپزشک و روانشناس است.

آزمون ها و تشخیص

زمان نهفتگی خواب: دوره زمانی از هنگام خاموش کردن چراغ تا ظاهر شدن مرحله دوم خواب

سحرخیزی: زمان بیداری کشیدن مستمر از آخرین مرحله خواب تا پایان ثبت خواب (معمولا ۷ صبح)

بازدهی خواب: کل زمان خواب ضربدر کل زمان ثبت خواب ضربدر ۱۰۰

شاخص وقفه تنفسی: تعداد وقفه های تنفسی طولانی تر از ۱۰ ثانیه در هر ساعت خواب

شاخص میوکلونوس شبانه: تعداد حرکات دوره ای پا در هر ساعت

زمان نهفتگی خواب REM: دوره زمانی از شروع خواب تا نخستین دوره REM شبانه

دوره REM شروع خواب: خواب REM ظرف ۱۰ دقیقه اول خواب

درمان

  • بنزودیازپین ها، زولپیدم، اس زوپیکلون، زالپلون و سایر دارو های خواب آور. لازم به یادآوری جدی است که داروهای خواب آور را باید کاملا تحت نظر پزشک متخصص و برنامه خاصی دارویی مصرف کرد. مصرف خودسرانه این داروها می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشد. برای سال های متمادی بنزودیازپین ها داروهای مورد استفاده در این حوزه بودند. با این حال داروهای آگونیست گیرنده بنزودیازپین از محبوبیت بهتری برای این اختلال نسبت به خود بنزودیازپین ها برخوردار است. داروهای خواب طولانی اثری مانند فلورازپام و کوازپام، برای بی خوابی اواسط شب مناسب هستند. داروای کوتاه اثری مانند زولپیدم و تریازولام برای افرادی مناسب هستند که در به خواب رفتن مشکل دارند. راملتئون که یک آگونیست گیرنده ملاتونین است نیز داروی مفیدی می تواند باشد. در مواقعی و به تشخیص پزشک، امکان داروهای ضدافسردگی رخوت زایی مانند ترازودون تجویز شوند تا مشکل بی خوابی را برطرف کنند.

 

  • داروهای بدون نسخه و خواب آور نیز وجود دارند که می توان آنها را استفاده کرد. با این حال این کار نیز باید با مشورت داروساز یا پزشک معالج باشد و مصرف خودسرانه آن می تواند با عوارض دارویی و عواقب نامناسب همراه باشد. انواع این دارو ها شامل: آنتی هیستامین های رخوت زا، پیش سازهای پروتئین و سایر مواد. ال-تریپتوفان داروی محبوبی است که دسترسی به آن نیز راحت و آسان است. با این حال وجود موادی در آن می تواند عواقب دارویی ایجاد کند. قرص ملاتونین یک داروی قابل دسترس و بدون نسخه است که در داروخانه ها بفروش می رسد. این قرص می تواند در شروع خواب و ادامه آن مفید باشد. با این حال مصرف آن باید طبق دستور داروساز یا پزکش معالج باشد.

 

  • درمان روانشناختی شناختی رفتاری: این روش یک روش در رواندرمانی است که روی افکار و عقاید منفی و بهبود هیجان ها و رفتار از طریق تغییر عقاید متمرکز است. در رابطه با مشکلات بی خوابی برای غلبه بر رفتارهای مشکل زای خواب، سوء برداشت ها وعقاید اشتباه در مورد خواب از ترکیبی از فنون خاص درمانی خود استفاده می کند. مواردی از این روش ها شامل مواردی مانند درمان کنترل محرک و محدودیت خواب، درمن های ریلکسیشن یا آرام سازی و بایوفیدبک یا پسخوراند زیستی است. مزایای کوتاه مدت این روش شبیه داروها است. اما باید بیان کرد که روش درمان شناختی رفتاری معمولا حتی ۳۶ ماه پس از درمان فواید درمان را حفظ می کند. این در حالی است که با قطع دارو بی خوابی اغلب باز می گردد.

 

  • بهداشت خواب همگانی: یک یافته در این رابطه این است که سبک زندگی فرد منجر به آشفتگی خواب می شود. این مساله بصورت بهداشت نامناسب و ناکافی خواب فرد تعریف می شود. روش هایی مانند ساعات خواب معمولی، اجتناب از مصرف کافئین، نخوردن غذای سنگین پیش از خواب و ورزش کردن مناسب و کافی در هفته در این درمان به کار می روند. لازم به یادآوری است تا خواننده بداند که بسیاری از رفتارهای ما انسان ها می توانند با افزایش برانگیختگی و فعالیت سیستم عصبی در زمان های خواب همراه باشد که این خود ایجاد مشکل در به خواب رفتن می کند. یا در زمان هایی باعث به هم خوردن ریتم شبانه روزی خواب می شود.

 

  • درمان کنترل محرک: هدف از این درمان شکستن چرخه معیوبی است که در به خواب رفتن مشکل ایجاد می کنند. این درمان با تمرکز بر شرایط شرطی شده قبل از خواب و حالت های به خواب رفتن باعث رفع مشکل بی خوابی می شوند. در عوض سرنخ ها و شرایطی را که با شروع خواب و به خواب رفتن رابطه دارند، تقویت می کند.

 

  • درمان محدودیت خواب: این راهبرد به منظور بهبود در بازدهی خواب استفاده می شود. در این روش بهبود بازدهی خواب از طریق کاهش زمان صرف شده در بیداری داخل رختخواب طراحی می شود. این درمان مختص بیمارانی است که در رختخواب دراز می کشند و این در حالی است که نمی توانند به خواب روند. محدودیت زمان حضور در رختخواب می تواند به تحکیم خواب کمک کند. این روش باید زیر نظر متخصص رواندرمانی انجام شود.

 

  • درمان آرام سازی و پسخوراند زیستی یا بایوفیدبک: در این روش سعی می شود تا با آرام سازی و استفاده از روش های ریلکسیشن تنش های روانی برطرف شوند. آرام سازی مخصوصا برای کسانی که اضطراب دارند و تنش عضلانی در آنها شایع است استفاده می شود. در روش بایوفیدبک هم از طریق اتصال دستگاه به بدن در تنظیم تنفس، ضربان قلب، کاهش استرس و اضطراب روانی به فرد کم می شود.

 

  • آموزش شناختی: در این روش بیشتر بر جنبه شناختی و فکری اختلال بی خوابی تمرکز می شود. جنبه شناختی درمان شناختی پاسخ هیجانی منفی به ارزیابی فرد از موقعیت مرتبط با خواب را بررسی و هدف قرار می دهد. در این روش اعتقاد بر این است که واکنش هیجانی منفی با برانگیختگی هیجانی همراه است و این نیز خود موجب تداوم و بروز بی خوابی می شود.

 

  • قصد متناقض نما: در این روش به فرد گفته می شود تا برای رفع بی خوابی خود تلاشی نکند و اتفاقا سعی کند تا در رختخواب برود و نخوابد. این درمان کاربردهای مختلفی را در درمان دیگر اختلالات نیز داشته است. با این حال نتایج پژوهشی در مورد آن کامل و یکدست نیست.

سازگاری و حمایت

جهت سازگاری بهتر با شرایط بی خوابی و بهبود مشکل لازم است تا در نظر بگیرید که یکی از مهمترین عناصر تاثرگذار سبک زندگی است. در بسیاری موارد با بهود ای عنصر کلیدی می توان مشکلات خواب را بهتر کرد. از مصرف بی رویه و خودسرانه داروهای خواب آور و آرامبخش بسیار بپرهیزید. این داروها تنها زمانی باید استفاده شوند که تحت نظر و دستور پزشک باشد. ورزش کردن، تنظیم منظم ساعات غذا، استرس و اضطراب های روزانه مواردی از بهبود در سازگاری فرد هستند.

اطلاعات بیشتر

لازم است بدانید که مشکلات خواب دو حالت می تواند داشته باشد. یا خود یک مشکل اصلی هستند و یا اینکه مشکل ثانویه ای ناشی از یک بیماری جسمی و یا اختلال روانشناختی هستند. گاهی مصرف دارو و مواد خاصی است که باعث این مشکل می شود. به همین دلیل است که توصیه می شود تا حتما در صورت مشاهده یک مشکل به متخصص مراجعه شود. ذکر یک مثال خالی از فایده نیست.

فرض کنید فردی هر شب الکل مصرف می کند. او لازم است تا قبل از خواب و برای بخواب رفتن حتما مقداری خاص الکل را مصرف کند. با این حال این مصرف از سر تفریح نیست. پر واضح است که فرد برای خوابیدن آن را مصرف می کند. مصرف الکل در این فرد نیز به زمانی بر می گردد که او با یک ورشکستگی مالی مواجه شد و او برای کاهش استرس و اضطرابش رو به الکل آورده است. کم کم متوجه می شود که اضطراب و استرس نمی گذارد که شبها بخوابد و مدام هم کابوس می بیند. با این حال به توصیه یکی از دوستان شروع به مصرف می کند. همانطور که می بینید مشکل بی خوابی این فرد کاملا واکنشی به استرس و اضطراب او و مصرف الکل است. حال در نظر بگیرید که فردی نه سوء مصرف مواد دارد و نه داروی خاصی را مصرف می کند. او فقط عادت دارد که شبها ساعت ۱۱ یک فنجان قهوه بخورد. چیزی هم در مورد اثر قهوه بر سیستم عصبی و بی خوابی نمی داند. حال این فرد شکایت دارد که نمی داند چرا ساعت یازده و نیم که می شود انگار تازه شارژ شده است و نمی تواند بخوابد. حال تصور کنید که مشکل این دو فرد، هر دو، یکی است: بی خوابی. با این حال ریشه مشکل در هر دو متفاوت است و به همین دلیل نیز می باشد که توصیه می شود تا به متخصص روانپزشک، نورولوژیست یا روانشناس مراجعه شود.

پیشگیری

تمرکز بهداشت همگانی خواب بر مولفه های قایل تعدیل سبک زندگی و محیط (مواردی که می توانند در مشکلات خواب و بخصوص بی خوابی اثرگذار باشند) و همچنین روی رفتارهای است که ممکن است سبب بهبودی شود. در ادامه مواردی را ذکر خواهیم کرد:

بایدها

  1. هر روز در ساعت معینی بخوابید و ساعت معینی را برای بیدار شدن تعیین کنید. این کار باعث می شود که ساعت زیستی درون بدن شما شرایط خواب و بیداری خاصی را در خود درونی کند و براساس آن دیگر فعالیت های اندام های خاص را تنظیم کند.
  2. در صورت گرسنگی پیش از خواب میان وعده بخورید. در نظر داشته باشید که معده پر می تواند مشکلاتی را در رابطه با خواب و وزن شما به همراه داشته باشد. با این حال خوابیدن در شرایط گرسنگی نیز می تواند با مشکل همراه باشد. به همین دلیل بهتر است که از میان وعده های سالم و مناسب استفاده کنید. معده خالی خود می تواند با احساس گرسنگی شدید و تنش و عصبانیت همراه باشد. در ماقعی امکان دارد که باعث برانگیختگی سیستم عصبی و بی خوابی شود. به همین دلیل لازم است تا میان وعده ساده ای مصرف شود.
  3. برنامه ورزشی منظم: یکی از مهمترین مواردی که می توان رعایت کرد، ورزش کردن منظم و طبق برنامه است. ورزش کردن در کنار اینکه به تنظیم سوخت و ساز منظم بدن و تعادل شیمیایی در بدن کمک می کند، باعث می شود تا مواد مختلفی در بدن در حین ورزش تولید شود که مدیریت و تحمل اضطراب و تنش های روزمره را امکان پذیرتر کند. در همین راستا خواب را نیز بهبود می دهد و بصورت غیرمستقیم و از طریق بهبود عملکرد جسمی و روانی، کیفیت و کمیت خواب را نیز بهتر می کند.
  4. قبل از رفتن به رختخواب سعی کنید از خواندن و یا شنیدن خبرهای اضطراب آور پرهیز کنید. در دهه اخیر، رشد شبکه های اجتماعی مجازی باعث شده است تا این شبکه ها جزوی جدایی ناپذیر از زندگی ما شوند. این مساله به گونه ای است که حتی در مواردی استفاده زیاده از حد از این گوشی و این شبکه ها باعث مشکلات روانشناختی و بین فردی شده است. در مواردی اعتیاد به اینترنت مطرح می شود و در مواردی با مشکلات در روابط بین فردی و زوجی. گاهی پیش می آید که فرد در حین خوابیدن خبرها و اتفاقات را از طریق این رسانه ها و درست قبل از خواب بررسی می کند. این کار نه تنها باعث می شود تا شما زمان به خواب رفتن خوبی نداشته باشید بلکه زمانی که یک خبر نگران کننده را هم که می خوایند، برانگیختگی منفی هیجانی می تواند بروز کند و درنتیجه بیخوابی پس از آن کاملا یک مساله قابل پیش بینی است. به همین دلیل توصیه می شود تا عادات نامناسب قبل از به رختخواب رفتن کاملا جدی گرفته شود.
  5. اگر در زمان خواب از پیزی نگران هستید و یا اینکه در مورد موضوعی اشتغال خاطر دارید، سعی کنید با روش سازگارانه ای آن را برطرف کنید. به عنوان مثال می توانید با همسر یا فرزند و یا دوستتان در این مورد صحبت کنید. گاهی موضوع مورد نظر به گونه ای نیست که بتوانید آن را بیان کنید. بهتر است در چنین مواقعی هیجانات و افکار خود را به همراه راه های مختلف حل مشکل مورد نظر در یک برگه یا دفترچه بنویسید. می توانید صدای خود را با گوشی ضبط و مجدد گوش دهی. محدودیت خاصی وجود ندارد. شما می توانید از هر روشی استفاده کنید. با این حال استفاده از هر روشی به معنای این نیست که فرد از روش های ناسازگارانه مانند مصرف الکل یا مصرف خودسرانه و بی رویه داروهای آرامبخش یا خواب آور استفاده کند. مقصود روش ها و راه های سازگارانه و کم خطر است.
  6. سعی کنید در اتاق خواب فضای مناسبی را از نظر دمای اتاق، نور اتاق و مواردی که می تواند در براساس ویژگی های شخصی شما تاثیرگذار باشد، طراحی کنید.
  7. از نظر سر و صدا و شلوغی نیز باید اتاق را به شیوه مناسبی آرام و بی سر و صدا کنید.

نبایدها

  1. چرت زدن روزانه. این روش می تواند زمان خوابیدن آخر شب را به تاخیر بیندازد.
  2. به ساعت نگاه کنید تا بدانید که بی خوابی شما تا چه اندازه شدید و مشکل زا است.
  3. دقیقا تا قبل از خوابیدن سعی کنید ورزش کنید که خسته شوید و بتوانید بخوابید. این روش برای خواب مناسب سازگارانه نمی باشد.
  4. در زمان بی خوابی شروع به استفاده از موبایل، تلویزیون و یا تماشای فیلم کنید.
  5. غذای سنگین و پرخوری کردن دقیقا قبل از خواب. این یک سم به معنای واقعی است.در مواردی افراد گزارش می دهند که به دلیل مصرف چنین غذاهایی دچار کابوس شده اند.
  6. نوشیدن قهوه و یا داروهای هشیاری آور در عصر و یا شب.
  7. مصرف و کشیدن سیگار به دلیل ناتوانی در به خواب رفتن.
  8. مصرف الکل برای خوابیدن
  9. مطالعه در زمانی که نمی توانید بخوابید.
  • غذا خوردن در رختخواب
  • ورزش کردن در رختخواب. این یکی از مواردی است که باید از آن واقعا دوری کرد. چرا که می تواند باعث ایجاد عادت های نامناسب شود.
  • صحبت کردن با تلفن
  • هر کدام از موارد ذکر شده در بخش «نبایدها» لازم است تا کاملا مورد توجه قرار گیرند. این روش ها می توانند عادت های قبل از خوابیدن را بصورت مستقیم تحت تاثیر قرار دهند و مشکل را جدی تر کنند.

خلاصه

بی خوابی یکی از مشکلات شایع در افراد است که با مشکل در به خواب رفتن همراه است. این اختلال می تواند علت های مختلف جسمی و روانی داشته باشد و لازم است تا فرد برای ارزیابی به متخصصان اعصاب و روان، مغز و اعصاب و یا روانپزشک مراجعه کنند. راه های درمانی دارویی و روانشناختی مختلفی برای حل این مشکل وجود دارد که توسط متخصصان انجام می شود. با این حال سبک زندگی منظم، تغذیه، ورزش، استرس و اضطراب روزانه، مسائل روزمره، چرت زدن در طول روز (ناسازگارانه)، مصرف غذا یا مواد خاصی در شب و موارد دیگر می توانند در به خواب رفتن اثربخشی مثبت و یا منفی داشته باشند. توصیه می شود تا برای پرهیز از این مشکل سبک زندگی تنظیم و توجه ویژه ای به آن شود.

منابع

اختلال خواب؛ شناخت اختلالات خواب و آشنایی با بهداشت خواب. نوشته نرجس شمس‌علیزاده. نشر قطره

خلاصه روانپزشکی کاپلان و سادوک. ترجمه فرزین رضاعی. جلد دوم. نشر ارجمند.

اختلالات و مشکلات خواب کودکان. ترجمه پیمان ولدبیگی و سالار فرامرزی. نشر آموخته

درسنامه خواب کاپلان و سادوک. ترجمه حبیب الله خزایی، فرنوش امامیان و پیمان ولدبیگی. نشر پایگان

مبانی نروروسایکولوژی. داود معظمی. نشر سمت

روانشناسی فیزیولوژیک. محمدکریم خداپناهی. نشر سمت

کلینیک مربوطه

کلینیک مصاحبه و تشخیص

کلینیک مصاحبه و تشخیص زیر مجموعه کلینیک روانشناسی آتیه است که نقطه ورود تمامی مراجعین جدید به کلینیک روانشناسی آتیه در مرحله اول محسوب می شود.

کلینیک مصاحبه و تشخیص

برای مشاهده توضیحات کلینیک کلیک کنید
ورود به صفحه کلینیک

آزمایشگاه روان سنجی و نقشه مغزی

این آزمایشگاه به عنوان نمایندۀ انحصاری مرکز HBimed سوئیس، مجهز به روزآمدترین دستگاه های ثبت (Mitsar, Neuroamp II) و نرم افزارهای تحلیل (Neuroguide, HBimed) است.

آزمایشگاه روان سنجی و نقشه مغزی

برای مشاهده توضیحات کلینیک کلیک کنید
ورود به صفحه کلینیک

کادر درمان

ویدئوها

دانستنی ها

عکس مربوط به آموزش و ارتقا سلامت

دمانس و فعالیت اجتماعی

دمانس چیست؟ مغز انسان ارگانی است که تمام اطلاعات ضروری را ذخیره، یادآوری و پردازش می کند. مغزی که به وسیله بیماری دمانس تخریب شده