اختلال اضطراب جدایی

اختلال اضطراب جدایی

اختلال اضطراب جدایی

اختلال اضطراب جدایی

تعریف اختلال

«مشکل از زمانی شروع شد که من و پدرش برای مسافرت یک هفته ای رفتیم شمال. موضوع کاری بود و لازم بود که هر دو حتما حضور داشته باشیم. خواهر بزرگترش همراهش بود و مادر خودمم از اونها مراقبت می کرد. همیشه وقتی سر کار می رفتم، به مادرم می سپردمشون. کنار او آرام بودند و رفتارهای خوبی داشتند. ضمن اینکه مادرم هم به دختر بزرگترم می رسید و در درس ها کمکش می کرد و هم اینکه پسرم رو مهد می برد و می آورد. بعد از ظهرها هم که خودم خونه بودم. با این حال وقتی که یک هفته سفر کاری رفتیم و برگشتیم کاملا تغییر کرده است. الان یک سال است اینجوری شده است. اصلا از من دور نمی شود. هر جا که می رویم سفت به من می چسبد و لباسم را می گیرد. اصلا نمی تواند ببیند که دارم جایی می روم. فورا شروع می کند به قشقرق کردن و گریه کردن. گریه های بد. جوری که نفسش بند می آید. به شدت اضطراب داره و خیلی از مواقع نمی نشیند. همیشه حواسپرتی دارد. انگار توی خودش است. الان جوری شده است که دیگر مهد کودک هم نمی تونم بفرستمش. صبح ها که من نیستم یک تا دو ساعت گریه می کند. خیلی از مواقع مجبورم که از سر کار مرخصی ساعتی بگیرم. آرام که می شود، برمی گردم سر کار. واقعا نمی دانم چه کار کنم. دیگر فکرم به جایی نمی کشد». مواردی که ذکر شد، گفته های یک مادر با کودک اختلال اضطراب جدایی است.

اضطراب جدایی زمانی پیش می آید که مادر و یا مراقب کودک برای مدت مشخصی و در سن خاصی از کودک جدا می ماند. کودکان از زمان تولد و در طول زندگی و حتی در بزرگسالی و پس از ازدواج نیز با مادر و یا مراقب خود ارتباط عاطفی برقرار می کنند که سیستم هیجانی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. گاهی کودک با مادر و مراقبش رابطه خوبی دارد و دارای دلبستگی و عشق ایمنی به مادر و یا مراقبش است. در این حالت معمولا این کودکان به راحتی از مادر خود جدا می شوند و به سمت او نیز باز می گردند. اما در مواردی که رابطه کودک با مادر خوب نیست و دارای مشکلاتی در دلبستگی به او است، رفتارهای مشکل زایی بروز می کند. یکی از این نوع مشکلات، اضطراب جدایی است. اضطراب جدایی یعنی اینکه کودک به دلیل نبود مادر و یا مراقب در مدت مشخص خاصی، با فقدان او روبرو می شود. این موضوع باعث می شود که او احساس ترس  و اضطراب زیادی کند و همزمان بدون مادر، دیگر در محیطش احساس ایمنی نکند. به همین دلیل او مامن و مراقب خود را که قرار بود از او مراقبت کند، از دست می دهد و همین با ترس و اضطراب  احساس ناامنی برای او همراه است.

ترس و اضطراب و احساس ناامنی فقط احساساتی هستند که در کودک بروز پیدا می کنند. در مقابل اینها، رفتارهای کودک هم مهم هستند. پس از آنکه مادر برای مدت مشخصی از کودک دور می شود و نیست تا از او مراقبت کند، در زمان برگشتش کودک به او می چسبد. در این حالت کودک دیگر نمی خواهد تکیه گاهش را از دست بدهد و احساس ترس کند. او یک بار مادرش را از دست داده و دیگر برای نبود او آماد نیست. او قرار بود که همیشه باشد و حالا که این ویژگی را دیگر ندارد، پس نباید اجازه داد که از تو دور شود. درنتیجه کودک شروع می کند به چسبیدن به مادر و زمان هایی هم که نیست شروع می کند به قشقرق کردن و نشان اضطراب از خود. به همین دلیل است که روانشناسان به تکرار تاکید کرده اند که مادران نباید تا سن خاصی کودکان خود را تنها بگذارند. مخصوصا به مدت زمان زیادی. در این حالت کودک دیگر مادر را امن و منبع رفع نیازهایش نمی بیند بلکه او را فردی غیر در دسترس می داند و دلبستگی ناایمنی به او پیدا می کند. لازم است تا والدین و بخصوص مادران حتما به این قضیه توجه ویژه بکنند. آنها باید در زمان و دوره سنی خاصی کودک را از تنها گذاشتن بپرهیزند. این تا زمانی است که دیگر توانایی های ذهنی کودک کمی رشد می کند و در واقع کودک می داند که نبود مادر به معنای ناامنی و یا ترس از خطرهای احتمالی نیست. باید توجه داشت که اگر این مشکل برطرف نشود، به شکل های دیگری در ادامه زندگی کودک، خود را نشان خواهد داد.

علائم

برخی از رایج ترین نشانه های اختلال اضطراب جدایی:
• نگرانی خیالی پایدار و ممتد در مورد اتفاق ناگواری که ممکن است برای خانواده، پرستار و خود کودک رخ بدهد
• نگرانی خیالی پایدار و ممتد در مورد اتفاق ناگواری که در صورت جدایی کودک از خانواده و یا پرستار برای او اتفاق بیفتد
• امتناع از رفتن به مدرسه و در عوض اصرار برای ماندن در خانه
• امتناع از خوابیدن بدون خانواده و یا پرستار
• ترس از تنها بودن
• کابوس در مورد جدایی
• شب ادراری
• شکایت از علائم جسمی مانند سردرد و معده‌درد در روزهای مدرسه
• شکایت، اعتراض و کج‌خلقی‌های ممتد

دلایل

اضطراب جدایی اغلب بعد از یک ضایعه شدید در زندگی کودک مانند گذراندن مدت زمانی در بیمارستان، مرگ یکی از عزیزان یا حیوان خانگی یا تغییر در محیط (مانند رفتن به خانه‌ای دیگر یا تغییر مدرسه ) اتفاق می‌افتد. بچه‌هایی که والدینشان بصورت افراطی مراقب و نگران کودکشان هستند، ممکن است بیشتر در معرض اختلال اضطراب جدایی باشند. در حقیقت، ممکن است لزوما منشأ بیماری کودک نباشد و اضطراب جدایی والدین نیز بر روی کودک اثر بگذارد. پدر و مادر و کودک می‌توانند اضطراب را به یکدیگر منتقل کنند. علاوه بر این، کودکانی که اضطراب جدایی دارند اغلب دارای اعضای خانواده با اضطراب یا اختلالات روانی دیگر هستند، و این بیانگر این است که آسیب‌پذیری در برابر این اختلال ممکن است به ارث برده شود.
اختلال اضطراب جدایی چگونه تشخیص داده می شود؟
همانند بزرگسالان، بیماری روانی در کودکان بر اساس نشانه ها و علائم تشخیص داده می‌شود. اگر علائم ذکر شده در کودک مشاهده شوند، پزشک با انجام یک معاینه روانپزشکی و ارزیابی فیزیکی، وجود اختلال اضطراب جدایی را بررسی خواهد کرد.
اگر چه آزمایشی انحصاری برای تشخیص اختلال اضطراب جدایی وجود ندارد، اما روانپزشکان و روانشناسان می‌توانند از ابزارها و آزمون‌های ویژه‌ای برای ارزیابی اختلالات کودک استفاده کنند. پزشک متخصص تشخیص خود را بر اساس بررسی علائم کودک و نتایج به دست آمده از این آزمون‌ها انجام می‌دهد.
آزمون SRE با قرار دادن کودک در شرایط پراضطراب، اطلاعات مفیدی را در مورد اثرات استرس و اضطراب در اختیار پزشک قرار می‌دهد که در تشخیص و انتخاب رویکرد درمانی برای کودک بسیار مؤثر می‌باشند.
علاوه بر این، ممکن است پزشک از آزمایش‌های مختلف مانند آزمایش خون و سایر آزمایشات آزمایشگاهی استفاده کند تا بیماری های جسمی یا عوارض جانبی داروهای مختلف را که می‌توانند دلیل اختلال اضطراب جدایی باشند، تشخیص دهد.

درمان

اختلال اضطراب جدایی خفیف در بیشتر موارد، به تشخیص پزشک، نیازی به درمان پزشکی ندارند. در موارد شدیدتر، و یا هنگامی که کودک از رفتن به مدرسه سر باز می‌زند ، نیاز به درمان اصولی دارند. اهداف درمان عبارتند از: کاهش اضطراب در کودک، ایجاد حس امنیت در کودک و مراقبین، و آموزش کودک و خانواده/پرستار در مورد نیاز به جدایی منطقی و طبیعی.
گزینه‌های درمان که ممکن است مورد استفاده قرار گیرد عبارتند از:
روان درمانی: روان درمانی، درمان اصلی برای اختلال اضطراب جدایی است. تمرکز درمان بر روی کمک به کودک برای جدایی طبیعی بدون نگرانی و اضطراب از خانواده و پرستار است. یک نوع درمان با نام شناختی-رفتاری وجود دارد، که برای تغییر تفکر (شناخت) کودک به کار می رود تا رفتار کودک بهبود یابد.
دارو: داروهای ضد افسردگی یا دیگر داروهای ضد اضطراب ممکن است برای درمان موارد شدید اختلال اضطراب جدایی استفاده شوند.
چه چیزی در انتظار کودکان مبتلا به اختلال ترس از جدایی است؟
اکثر کودکان مبتلا به اختلال اضطراب جدایی بهبود می‌یابند، گرچه ممکن است علائم آنها برای سالها در کودک ظاهر شود، مخصوصا زمانی که وقایع و موقعیت های اضطراب‌زا رخ بدهد. هنگامی که درمان آغاز می شود اگر خانواده کودک را در طول درمان به گرمی همراهی کنند، شانس بهبودی افزایش می‌یابد و طول دوره درمان کمتر می‌شود.
آیا راهی برای پیشگیری از ابتلا به اختلال اضطراب جدایی وجود دارد؟
هیچ راه برای جلوگیری از اختلال اضطراب جدایی وجود ندارد، اما تشخیص و جدی گرفتن علائم این اختلال به محض ظاهر شدن، می‌تواند منجر به کاهش و جلوگیری از مشکلات آتی و مختل شدن زندگی اجتماعی کودک و رفتن او به مدرسه شود. علاوه بر این، تقویت استقلال و عزت نفس کودک از طریق حمایت و تایید ممکن است به جلوگیری از وقایع اضطرابی آینده کمک کند.

کلینیک مربوطه

کلینیک اضطراب و وسواس

کلینیک اضطراب، وسواس و درد، به درمان اختلالاتی می پردازد که اضطراب ریشه شکل گیری آن‌ها است.

کلینیک اضطراب و وسواس

برای مشاهده توضیحات کلینیک کلیک کنید
ورود به صفحه کلینیک

کلینیک مصاحبه و تشخیص

کلینیک مصاحبه و تشخیص زیر مجموعه کلینیک روانشناسی آتیه است که نقطه ورود تمامی مراجعین جدید به کلینیک روانشناسی آتیه در مرحله اول محسوب می شود.

کلینیک مصاحبه و تشخیص

برای مشاهده توضیحات کلینیک کلیک کنید
ورود به صفحه کلینیک

کلینیک کودک و خانواده

در كلینیك کودک و خانواده، هدف این است كه به كل پازل خانواده و شیوه ای كه این پازل كنار هم چیده می شود، توجه شود؛ نه این كه فقط به یك تكه پازل توجه شود.

کلینیک کودک و خانواده

برای مشاهده توضیحات کلینیک کلیک کنید
ورود به صفحه کلینیک

کادر درمان

ویدئوها

دانستنی ها