
آلزایمر فقط یک فراموشی ساده نیست؛ بیماریای است که بهتدریج حافظه، تمرکز و حتی هویت فرد را تحتتأثیر قرار میدهد و زندگی بیمار و خانواده را دگرگون میکند. با وجود محدودیتهای درمان دارویی، علم نوروساینس راهکارهای نوینی را معرفی کرده که امید تازهای برای بیماران ایجاد کردهاند. یکی از مؤثرترین و پیشرفتهترین این روشها، تحریک مغناطیسی مغز با جریان تکرارشونده (rTMS) است.
در سالهای اخیر، rTMS بهعنوان یک درمان غیرتهاجمی و بدون درد توانسته با هدفگیری دقیق نواحی درگیر در حافظه و شناخت، عملکرد مغز بیماران مبتلا به آلزایمر را بهبود دهد و روند افت شناختی را کندتر کند. در این مقاله بررسی میکنیم rTMS چگونه عمل میکند، چه تأثیری بر مغز دارد و آیا میتواند امیدی واقعی برای درمان یا کنترل آلزایمر باشد.
rTMS چیست و چگونه روی مغز اثر میگذارد؟
تحریک مغناطیسی مغز با جریان تکرارشونده (rTMS) یک روش درمانی نوین در حوزه نوروساینس است که بهصورت غیرتهاجمی و بدون نیاز به جراحی یا بیهوشی بر عملکرد مغز اثر میگذارد. در این روش، یک کویل مغناطیسی روی نواحی مشخصی از سر قرار میگیرد و با ارسال پالسهای مغناطیسی کنترلشده، فعالیت نورونهای مغزی را تحریک یا تعدیل میکند. این پالسها از جمجمه عبور کرده و بدون ایجاد درد، مستقیما بر شبکههای عصبی هدف اثر میگذارند.
مبنای عملکرد rTMS بر انعطافپذیری عصبی مغز (Neuroplasticity) است؛ یعنی توانایی مغز برای بازسازی ارتباطات عصبی و ایجاد مسیرهای جدید. در بیماریهایی مانند آلزایمر که برخی نواحی مغزی دچار کاهش فعالیت یا اختلال در ارتباطات عصبی میشوند، rTMS میتواند با افزایش یا تنظیم فعالیت الکتریکی نورونها به بهبود عملکرد شناختی کمک کند. فرکانس و شدت پالسها بر اساس هدف درمانی تنظیم میشود؛ بهطوری که فرکانسهای خاص باعث تحریک و فعالسازی نواحی کمفعال مغز میشوند.
در درمان آلزایمر، rTMS معمولا روی نواحی مرتبط با حافظه، توجه، تصمیمگیری و عملکردهای اجرایی مانند قشر پیشپیشانی (Prefrontal Cortex) اعمال میشود. مطالعات نشان دادهاند که این تحریک هدفمند میتواند باعث بهبود جریان خون مغزی، تقویت ارتباطات نورونی و افزایش کارایی شبکههای شناختی شود. به همین دلیل، rTMS نهتنها به کاهش سرعت افت شناختی کمک میکند، بلکه در برخی بیماران منجر به بهبود نسبی حافظه و تمرکز نیز میشود.
از آنجا که rTMS روشی ایمن، قابل تکرار و بدون عوارض دارویی است، بهعنوان یک گزینه مکمل یا جایگزین در کنار درمانهای دارویی آلزایمر مورد توجه قرار گرفته و امروزه در مراکز تخصصی مغز و اعصاب و نوروساینس بهطور گسترده استفاده میشود.
آلزایمر چگونه عملکرد مغز را مختل میکند؟
بیماری آلزایمر با ایجاد تغییرات تدریجی اما عمیق در ساختار و عملکرد مغز باعث اختلال در حافظه، تفکر و رفتار میشود. در این بیماری، تجمع غیرطبیعی پروتئینهای بتاآمیلوئید در فضای بین سلولهای عصبی و تشکیل کلافههای پروتئینی تاو در داخل نورونها، ارتباط طبیعی بین سلولهای مغزی را مختل میکند. این فرآیندها بهمرور موجب کاهش انتقال پیامهای عصبی و مرگ نورونها میشوند.
یکی از نخستین نواحی درگیر در آلزایمر، هیپوکامپ است؛ بخشی از مغز که نقش کلیدی در شکلگیری حافظه و یادگیری دارد. به همین دلیل، فراموشی رویدادهای اخیر و کاهش توانایی یادگیری اطلاعات جدید از اولین نشانههای بیماری محسوب میشود. با پیشرفت آلزایمر، آسیب به نواحی دیگر مغز گسترش مییابد و عملکردهایی مانند تمرکز، قضاوت، تصمیمگیری، زبان و جهتیابی مکانی نیز دچار اختلال میشوند.
علاوه بر این، آلزایمر باعث کاهش فعالیت الکتریکی مغز و تضعیف شبکههای عصبی میشود که نتیجه آن افت سرعت پردازش اطلاعات و کاهش هماهنگی بین بخشهای مختلف مغز است. این تغییرات عملکردی نهتنها تواناییهای شناختی فرد را کاهش میدهد، بلکه میتواند به تغییرات رفتاری، نوسانات خلقی و کاهش استقلال فرد در انجام فعالیتهای روزمره منجر شود. به همین دلیل، شناسایی زودهنگام و استفاده از روشهای درمانی نوین مانند rTMS برای کند کردن این روند اهمیت ویژهای دارد.
نقش rTMS در بهبود علائم آلزایمر
روش rTMS با هدفگیری مستقیم نواحی درگیر در حافظه و شناخت، نقش مهمی در کاهش شدت علائم آلزایمر و کند کردن روند پیشرفت بیماری ایفا میکند. در این روش، تحریک مغناطیسی تکرارشونده باعث فعالسازی نواحی کمفعال مغز میشود؛ نواحیای که در اثر آلزایمر دچار افت فعالیت الکتریکی و کاهش ارتباطات عصبی شدهاند. این تحریک هدفمند میتواند عملکرد شبکههای شناختی مغز را بهبود ببخشد.
مطالعات نشان دادهاند که rTMS بهویژه در مراحل خفیف تا متوسط آلزایمر، میتواند به بهبود حافظه کوتاهمدت، تمرکز، سرعت پردازش اطلاعات و عملکردهای اجرایی کمک کند. با افزایش انعطافپذیری عصبی، مغز توانایی بیشتری برای ایجاد مسیرهای ارتباطی جدید پیدا میکند و بخشی از اختلالات ناشی از تخریب نورونی جبران میشود. این موضوع باعث میشود بیماران در انجام فعالیتهای روزمره استقلال بیشتری داشته باشند.
علاوه بر اثرات شناختی، rTMS میتواند بر علائم روانی و رفتاری آلزایمر مانند افسردگی، اضطراب و بیانگیزگی نیز تأثیر مثبت بگذارد. از آنجا که این روش غیرتهاجمی و بدون عوارض دارویی است، اغلب بهعنوان درمان مکمل در کنار دارودرمانی و توانبخشی شناختی توصیه میشود. به همین دلیل، rTMS بهعنوان یکی از امیدبخشترین روشهای نوین در بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر شناخته میشود.
آیا rTMS درمان قطعی آلزایمر است یا کنترل علائم؟
rTMS در حال حاضر درمان قطعی آلزایمر محسوب نمیشود، اما یک روش علمی و مؤثر برای کنترل علائم و کند کردن روند پیشرفت بیماری است. این روش میتواند حافظه، تمرکز و عملکرد شناختی را بهبود دهد و کیفیت زندگی بیمار را افزایش دهد، بهویژه در مراحل خفیف تا متوسط آلزایمر. بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که rTMS بهصورت منظم و در کنار درمان دارویی و توانبخشی شناختی استفاده شود.
کدام بیماران آلزایمری کاندید مناسب rTMS هستند؟
بیماران آلزایمری که در مراحل خفیف تا متوسط بیماری قرار دارند، معمولا بهترین کاندیدهای rTMS محسوب میشوند؛ زیرا در این مراحل هنوز بخش قابلتوجهی از شبکههای عصبی فعال بوده و امکان تقویت انعطافپذیری مغز وجود دارد. افرادی که دچار افت حافظه، کاهش تمرکز، کندی پردازش ذهنی یا اختلالات خفیف رفتاری هستند، اغلب پاسخ بهتری به این درمان نشان میدهند.
همچنین بیمارانی که تحمل داروهای آلزایمر را ندارند یا به دارودرمانی پاسخ محدودی دادهاند، میتوانند از rTMS بهعنوان یک روش مکمل و ایمن بهره ببرند. داشتن وضعیت عمومی پایدار، نبود تشنج فعال یا ایمپلنتهای فلزی در ناحیه سر و امکان همکاری در جلسات درمانی، از شرایط مهم انتخاب بیمار است. بهطور کلی، تصمیم نهایی باید پس از ارزیابی تخصصی توسط پزشک مغز و اعصاب یا تیم نوروساینس انجام شود.
تعداد جلسات rTMS برای آلزایمر چقدر است؟
تعداد جلسات rTMS برای بیماران مبتلا به آلزایمر بسته به شدت علائم و پاسخ فرد به درمان متفاوت است، اما معمولا بین ۲۰ تا ۳۰ جلسه در نظر گرفته میشود. این جلسات اغلب بهصورت 3تا 5 جلسه در هفته و طی 6 تا 10 هفته انجام میشوند. در بسیاری از بیماران، پس از پایان دوره اولیه، جلسات تثبیت کننده (جلسات فالوو) دورهای برای حفظ اثرات درمان توصیه میشود.
مزایای rTMS نسبت به دارودرمانی آلزایمر
روش rTMS در مقایسه با دارودرمانی آلزایمر، مزایای قابلتوجهی دارد که آن را به یک گزینه درمانی مکمل و در برخی موارد جایگزین مناسب تبدیل کرده است. نخستین مزیت rTMS غیرتهاجمی و بدون دارو بودن آن است؛ به این معنا که بیمار بدون مصرف مواد شیمیایی و بدون ایجاد فشار بر کبد، کلیه یا دستگاه گوارش، از مزایای درمان بهرهمند میشود. این ویژگی بهویژه برای سالمندانی که همزمان چند دارو مصرف میکنند اهمیت زیادی دارد.
از سوی دیگر، rTMS با هدفگیری مستقیم نواحی درگیر مغز عمل میکند و برخلاف داروها که اثر سیستمیک دارند، بهطور اختصاصی شبکههای عصبی مرتبط با حافظه و شناخت را تحریک میکند. این موضوع باعث میشود در برخی بیماران، بهبود تمرکز، حافظه و عملکردهای اجرایی سریعتر و ملموستر مشاهده شود. علاوه بر این، rTMS میتواند به کاهش علائم روانی همراه آلزایمر مانند افسردگی و بیانگیزگی نیز کمک کند؛ علائمی که اغلب با دارودرمانی بهطور کامل کنترل نمیشوند.
نکته مهم دیگر، عوارض جانبی بسیار محدود rTMS در مقایسه با داروهای آلزایمر است. دارودرمانی ممکن است با عوارضی مانند تهوع، سرگیجه، اختلالات خواب یا کاهش اشتها همراه باشد، در حالی که rTMS معمولاً فقط عوارض خفیف و گذرا مانند احساس ضربان یا فشار خفیف در محل تحریک ایجاد میکند. به همین دلیل، بسیاری از متخصصان استفاده از rTMS را بهعنوان درمان مکمل در کنار دارودرمانی توصیه میکنند تا اثربخشی درمان افزایش یافته و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر بهبود یابد.
عوارض احتمالی rTMS در بیماران سالمند
روش rTMS بهطور کلی یکی از ایمنترین درمانهای غیرتهاجمی مغز محسوب میشود و در اغلب بیماران سالمند بهخوبی قابلتحمل است. با این حال، مانند هر روش درمانی، ممکن است عوارض خفیف و موقتی در برخی افراد مشاهده شود. شایعترین عارضه، احساس فشار، ضربان یا ناراحتی خفیف در ناحیه سر هنگام تحریک است که معمولاً پس از چند جلسه کاهش مییابد.
برخی سالمندان ممکن است سردرد خفیف یا احساس خستگی گذرا پس از جلسه درمانی را تجربه کنند که اغلب با استراحت کوتاه یا مصرف مایعات برطرف میشود. در موارد نادر، سرگیجه یا حساسیت پوستی در محل قرارگیری کویل گزارش شده است. این عوارض معمولا کوتاهمدت بوده و نیاز به قطع درمان ندارند.
عارضه جدی مانند تشنج بسیار نادر است و بیشتر در افرادی دیده میشود که سابقه تشنج فعال یا بیماریهای خاص عصبی دارند. به همین دلیل، قبل از شروع rTMS، ارزیابی دقیق پزشکی و نورولوژیک انجام میشود تا ایمنی درمان تضمین گردد. در مجموع، با انتخاب صحیح بیمار و انجام درمان در مراکز تخصصی، rTMS یک روش کمخطر و مطمئن برای سالمندان مبتلا به آلزایمر به شمار میرود.
ترکیب rTMS با توانبخشی شناختی و دارو
برای دستیابی به بهترین نتیجه درمانی در بیماران مبتلا به آلزایمر، اغلب از ترکیب rTMS با توانبخشی شناختی و دارودرمانی استفاده میشود. در این رویکرد، rTMS با تحریک مستقیم نواحی مغز مرتبط با حافظه و تمرکز، آمادگی عصبی لازم را ایجاد میکند و توانبخشی شناختی میتواند مهارتهای شناختی، حافظه و تمرکز را تقویت کرده و مسیرهای عصبی جدید را تثبیت کند. این همافزایی باعث میشود اثرات درمانی سریعتر و پایدارتر باشند.
از طرف دیگر، داروهای آلزایمر با هدف تنظیم انتقالدهندههای عصبی و کاهش تخریب سلولی فعالیت میکنند. وقتی rTMS و توانبخشی شناختی در کنار دارو انجام میشوند، مغز فرصت بهینه برای بازیابی عملکردهای شناختی پیدا میکند و کاهش علائم رفتاری و شناختی قابل توجهتر و طولانیتر خواهد بود. مطالعات نشان دادهاند که بیمارانی که از این ترکیب استفاده میکنند، پاسخ به درمان سریعتر، کیفیت زندگی بهتر و استقلال بیشتری در فعالیتهای روزمره دارند.
بهطور خلاصه، ترکیب rTMS، توانبخشی شناختی و دارودرمانی یک رویکرد چندجانبه و علمی برای مدیریت آلزایمر است که اثرات هر روش را تقویت کرده و روند پیشرفت بیماری را کند میکند. این استراتژی، به ویژه در مراحل خفیف تا متوسط آلزایمر بیشترین فایده را برای بیماران دارد.
آیا rTMS برای آلزایمر شدید هم موثر است؟
روش rTMS در مراحل شدید آلزایمر اثر محدودی دارد و معمولاً نتایج قابلتوجه در بهبود حافظه و تمرکز مشاهده نمیشود. در این مرحله، بخش وسیعی از شبکههای عصبی مغز دچار تخریب شده و انعطافپذیری عصبی کاهش یافته است. با این حال، برخی مطالعات نشان میدهند که rTMS ممکن است علائم رفتاری مانند افسردگی، اضطراب یا بیانگیزگی را تا حدی کاهش دهد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد، ولی تأثیر بر بازیابی عملکرد شناختی محدود است. بنابراین، rTMS در آلزایمر شدید بیشتر بهعنوان درمان کمکی برای بهبود علائم رفتاری و حفظ کیفیت زندگی کاربرد دارد.
نتایج واقعی درمان آلزایمر با rTMS
تحریک مغناطیسی تکرارشونده مغز (rTMS) در مطالعات بالینی متعدد نشان داده که میتواند بهبود قابلتوجهی در عملکرد شناختی بیماران مبتلا به آلزایمر داشته باشد. در تحلیلهای ترکیبی از چندین مطالعه، rTMS توانسته نمرات آزمونهای شناختی استاندارد مانند MMSE و ADAS‑Cog را به شکل معنیداری بهتر کند، بهویژه وقتی بیش از ۲۰ جلسه درمان با فرکانس بالا (مثلا ۲۰ Hz ) و هدفگیری دقیق نواحی پیشپیشانی انجام شده است .
برخی از نتایج تحقیق نشان دادهاند که بهبود شناختی بیماران ممکن است تا چند هفته پس از پایان دوره درمان پایدار بماند و حتی در ارزیابیهای بلندمدت نیز اثرات مثبت بر حافظه، توجه و تواناییهای اجرایی مغز مشاهده شده است . علاوه بر این، ردیف دیگر مطالعات نشان میدهد که همراه کردن rTMS با تمرینات شناختی یا آموزشهای ذهنی میتواند اثرات کاهشی بیشتری بر افت عملکرد نسبت به استفاده صرف از هر یک به تنهایی داشته باشد .
در مجموع، شواهد موجود نشان میدهند که rTMS بهعنوان یک روش ایمن، قابل تحمل و مؤثر در بهبود علائم شناختی آلزایمر قابلیت استفاده بهعنوان درمان تکمیلی یا مکمل دارد، بهویژه در مراحل خفیف تا متوسط بیماری.
- مطالعات اثر rTMS بر بهبود عملکرد شناختی در آلزایمر
Beynel, L., Powers, J. P., & Appelbaum, L. G. (2022). Effects of repetitive transcranial magnetic stimulation on cognitive function in Alzheimer’s disease: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Aging Neuroscience, 14, 874512.
https://doi.org/10.3389/fnagi.2022.874512
- پایداری اثرات شناختی بعد از درمان و ترکیب با تمرینات شناختی
Xia, Y., He, W., & Li, J. (2025). Combined cognitive training and rTMS for enhancing cognitive function in mild to moderate Alzheimer’s disease: A randomized controlled trial. European Journal of Medical Research, 30, 45.
https://eurjmedres.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40001-025-02493-8
- ضرورت استانداردسازی پروتکل و اثرات متغیر در مطالعات
Wang, Z., Zhang, X., & Sun, L. (2025). Variability in rTMS outcomes for Alzheimer’s disease: A critical review. Journal of Neurology, 272(4), 1923–1934.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38360452
بهترین کلینیک درمان آلزایمر با rTMS
کلینیک آتیه درخشان ذهن با بهرهگیری از پیشرفتهترین دستگاههای rTMS و تیم متخصص نوروساینس، اولین و مجهزترین مرکز درمان غیرتهاجمی آلزایمر در ایران محسوب میشود. این کلینیک با اجرای پروتکلهای استاندارد، امکان ارائه درمان ایمن، مؤثر و شخصیسازیشده برای بیماران در مراحل خفیف تا متوسط آلزایمر را فراهم میکند.
در آتیه درخشان ذهن، rTMS همراه با توانبخشی شناختی و مشاوره تخصصی ارائه میشود تا بهبود حافظه، تمرکز و کیفیت زندگی بیماران حداکثر شود. همچنین، پیگیری و جلسات نگهدارنده باعث تثبیت اثرات درمان و کاهش پیشرفت بیماری میشود.
در این مرکز، یک طبقه ویژه میانسالان و سالمندان گرامی تخصیص داده شده است؛ تا افراد 55سال به بالا به طور ویژهتری بررسی و درمان شوند و تمام نیازهای این گروه سنی در نظر گرفته شده است.
با انتخاب آتیه درخشان ذهن، خانوادهها میتوانند از روش درمانی مدرن، غیرتهاجمی و علمی بهرهمند شوند و گام مؤثری در حفظ سلامت مغز و بهبود علائم آلزایمر در سالمندان بردارند.
جمع بندی
روش rTMS (تحریک مغناطیسی تکرارشونده مغز) یک درمان غیرتهاجمی و پیشرفته است که با تحریک مستقیم نواحی مغزی مرتبط با حافظه و توجه، میتواند عملکرد شناختی بیماران مبتلا به آلزایمر را بهبود بخشد. مطالعات بالینی نشان دادهاند که این روش به ویژه در مراحل خفیف تا متوسط بیماری مؤثر است و میتواند به افزایش تواناییهای حافظه، تمرکز و مهارتهای اجرایی کمک کند. همچنین، اثرات مثبت rTMS پس از پایان دوره درمان در بسیاری از بیماران چند هفته تا چند ماه پایدار میماند، به ویژه وقتی در کنار توانبخشی شناختی و دارودرمانی انجام شود.
ترکیب rTMS با توانبخشی شناختی و داروهای آلزایمر باعث میشود که مغز فرصت بهینه برای بازیابی و تثبیت عملکردهای شناختی پیدا کند. این رویکرد چندجانبه، اثرات درمانی هر روش را تقویت کرده و کیفیت زندگی، انگیزه و استقلال بیماران را بهبود میبخشد. اگرچه rTMS درمان قطعی آلزایمر نیست، اما میتواند پیشرفت بیماری را کند کرده و علائم رفتاری و شناختی را کنترل کند. در مراحل شدید آلزایمر، rTMS بیشتر به عنوان یک روش کمکی برای بهبود علائم رفتاری کاربرد دارد.
از لحاظ ایمنی، rTMS یک روش کمخطر و قابل تحمل برای سالمندان است و عوارض آن معمولاً خفیف و کوتاهمدت هستند، مانند سردرد گذرا یا ناراحتی در محل تحریک. با انتخاب صحیح بیمار و انجام درمان در مراکز تخصصی و مجهز، ریسک عوارض جدی به حداقل میرسد. در این زمینه، کلینیک آتیه درخشان ذهن با بهرهگیری از تیم متخصص و تجهیزات پیشرفته، اولین و بهترین مرکز درمان آلزایمر با rTMS است و با ارائه پروتکلهای استاندارد و شخصیسازیشده، حداکثر اثربخشی درمانی را برای بیماران فراهم میکند.
در مجموع، rTMS یک راهکار علمی، مدرن و غیرتهاجمی برای مدیریت آلزایمر است که میتواند کیفیت زندگی بیماران و خانوادهها را بهبود داده، روند پیشرفت بیماری را کند کند و تواناییهای شناختی را تقویت نماید. استفاده از این روش در ترکیب با توانبخشی شناختی و داروهای تخصصی، بهویژه در مراحل ابتدایی بیماری، بهترین نتایج را به همراه دارد و میتواند به عنوان یک گزینه درمانی مؤثر و ایمن برای بیماران و خانوادههایشان توصیه شود.
سوالات متداول
rTMS از چه سنی برای بیماران آلزایمری قابل استفاده است؟
rTMS معمولا برای بیماران بالای ۱۸ سال قابل استفاده است و محدودیت سنی خاصی برای سالمندان وجود ندارد، زیرا این روش غیرتهاجمی و کمخطر است. در بیماران آلزایمری، بیشترین اثربخشی در مراحل خفیف تا متوسط بیماری مشاهده میشود و شروع درمان زودهنگام میتواند نتایج بهتری داشته باشد. سن بیمار باید همراه با وضعیت سلامت عمومی و شرایط مغزی سنجیده شود تا درمان ایمن و مؤثر باشد. بنابراین، rTMS میتواند از بزرگسالان جوان تا سالمندان مسن به عنوان یک روش درمانی علمی و ایمن بهرهمند شود.
آیا rTMS باعث کند شدن روند پیشرفت آلزایمر میشود؟
بله، مطالعات نشان میدهند که rTMS میتواند روند پیشرفت آلزایمر را کند کند. این روش با تحریک نواحی پیشپیشانی و شبکههای شناختی مغز باعث تقویت عملکرد نورونها، بهبود حافظه و توجه و کاهش افت شناختی میشود. هرچند rTMS درمان قطعی نیست و بیماری همچنان پیشرفت میکند، اما میتواند کیفیت زندگی و عملکرد روزمره بیماران را بهبود دهد و اثرات درمانی آن در ترکیب با توانبخشی شناختی و داروهای تخصصی بیشتر میشود.
بعد از چند جلسه rTMS بهبود حافظه قابل مشاهده است؟
معمولا نتایج اولیه بهبود حافظه و تمرکز پس از ۱۰ تا ۱۵ جلسه rTMS قابل مشاهده است، البته این موضوع بسته به شدت علائم، سن بیمار و ناحیه تحریک شده متفاوت است. بیشترین اثرات درمانی معمولا پس از پایان ۲۰ تا ۳۰ جلسه درمانی و در کنار توانبخشی شناختی یا دارودرمانی دیده میشود. همچنین، جلسات نگهدارنده پس از دوره اصلی میتوانند تثبیت اثرات و حفظ بهبود عملکرد شناختی را تضمین کنند.
ماندگاری اثر rTMS در درمان آلزایمر چقدر است؟
اثر rTMS در درمان آلزایمر معمولاً چند هفته تا چند ماه پس از پایان دوره درمان اولیه ماندگار است، بهویژه وقتی جلسات نگهدارنده دورهای نیز انجام شود. ترکیب rTMS با توانبخشی شناختی و داروهای تخصصی میتواند این اثرات را طولانیتر کرده و تثبیت کند. با این حال، rTMS یک درمان کنترلکننده و کمککننده به بهبود عملکرد شناختی است و اثر دائمی بر روند بیماری ندارد، اما کیفیت زندگی و حافظه بیماران را به شکل قابل توجهی بهبود میبخشد.



