شاید بارها دیده باشید که کودکتان هنگام تماشای تلویزیون، انجام تکالیف، بازی یا حتی وقتی به نظر می‌رسد هیچ مشکلی ندارد، ناخن‌هایش را می‌جود. ممکن است بار اول این رفتار ساده به نظر برسد، اما وقتی تکرار می‌شود و به یک عادت تبدیل می‌شود، والدین را نگران می‌کند؛ به‌خصوص وقتی تذکرها و سرزنش‌ها هم نتیجه‌ای ندارند.

ناخن جویدن در کودکان همیشه نشانه اضطراب یا یک مشکل روان‌شناختی نیست. گاهی این رفتار راهی برای تخلیه تنش، کنار آمدن با احساسات ناخوشایند یا حتی پاسخ به بی‌حوصلگی است و ممکن است به‌تدریج بدون اینکه کودک متوجه باشد، به عادتی خودکار تبدیل شود. به همین دلیل، شناخت علت این رفتار اهمیت زیادی دارد؛ چون برخورد درست با آن، از تنبیه و تذکرهای مکرر مؤثرتر است.

اما چرا بعضی کودکان ناخن می‌جوند؟ چه زمانی این رفتار طبیعی و گذراست و چه وقت باید جدی‌تر گرفته شود؟ در این مقاله، علت‌های ناخن جویدن در کودکان، پیامدهای احتمالی آن و روش‌های مؤثر برای کمک به کودک را بررسی می‌کنیم.

ناخن جویدن در کودکان چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

ناخن جویدن در کودکان رفتاری تکرارشونده است که در آن کودک ناخن‌های خود را با دندان می‌جود یا پوست اطراف ناخن را می‌کند. این رفتار که در روان‌شناسی با اصطلاح «اونیکوفاژی» (Onychophagia) شناخته می‌شود، در دوران کودکی نسبتاً شایع است و ممکن است برای مدتی کوتاه یا به شکل یک عادت مداوم دیده شود.

این رفتار همیشه دلیل مشخص و یکسانی ندارد. بعضی کودکان هنگام نگرانی، فشار روانی یا تجربه احساسات ناخوشایند ناخن می‌جوند؛ درحالی‌که برخی دیگر هنگام تماشای تلویزیون، درس خواندن، بازی یا بی‌حوصلگی این کار را تقریباً ناخودآگاه انجام می‌دهند. گاهی نیز کودک با تکرار این رفتار به آرامش موقت می‌رسد و همین احساس باعث می‌شود ناخن جویدن به‌تدریج به یک عادت تبدیل شود.

از طرف دیگر، عواملی مانند مشاهده این رفتار در اطرافیان، دشواری در مدیریت هیجان‌ها و عادت‌های تکراری دوران رشد نیز می‌توانند در شکل‌گیری یا ادامه آن نقش داشته باشند. بنابراین، صرف ناخن جویدن به این معنا نیست که کودک دچار اضطراب یا اختلال روان‌شناختی است.

علت ناخن جویدن در کودکان چیست؟

ناخن جویدن در کودکان می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه ناشی از یک مشکل روان‌شناختی نیست. برای شناخت علت این رفتار، باید به شرایط زندگی کودک، احساسات او و موقعیت‌هایی که این عادت در آن‌ها تکرار می‌شود توجه کرد. مهم‌ترین علت‌های احتمالی عبارت‌اند از:

• اضطراب و نگرانی: بعضی کودکان هنگام تجربه نگرانی، ترس یا فشار روانی، ناخن می‌جوند تا برای مدت کوتاهی احساس آرامش کنند.
• استرس و تغییرات محیطی: شروع مدرسه، تولد فرزند جدید، جابه‌جایی خانه، تغییر مراقب یا تنش‌های خانوادگی ممکن است این رفتار را تشدید کند.
• بی‌حوصلگی و نداشتن سرگرمی: کودک ممکن است هنگام انتظار، تماشای تلویزیون یا انجام فعالیت‌های یکنواخت، ناخودآگاه ناخن بجود.
• عادت رفتاری و تکرار ناخودآگاه: گاهی ناخن جویدن بدون احساس اضطراب مشخصی شروع می‌شود و با تکرار، به رفتاری خودکار تبدیل می‌شود.
• دشواری در مدیریت هیجان‌ها: کودکانی که هنوز مهارت کافی برای بیان یا تنظیم احساساتی مانند خشم، ناراحتی و ناکامی را یاد نگرفته‌اند، ممکن است به رفتارهای تکراری روی بیاورند.
• تقلید از دیگران: مشاهده ناخن جویدن در والدین، خواهر و برادر یا همسالان می‌تواند در شکل‌گیری این عادت نقش داشته باشد.
• کمال‌گرایی یا ترس از اشتباه: در برخی کودکان، نگرانی از عملکرد تحصیلی، اشتباه کردن یا برآورده نکردن انتظارات ممکن است با افزایش این رفتار همراه باشد.
• همراهی با سایر عادت‌های تکراری: گاهی ناخن جویدن در کنار رفتارهایی مانند کندن پوست اطراف ناخن یا پیچاندن مو دیده می‌شود و اگر شدید و مداوم باشد، بررسی تخصصی می‌تواند مفید باشد.

وجود ناخن جویدن به‌تنهایی نشان‌دهنده اضطراب یا اختلال روان‌شناختی نیست. اگر این رفتار باعث زخم و خونریزی می‌شود، ادامه پیدا می‌کند یا بر زندگی روزمره کودک تأثیر می‌گذارد، بهتر است علت آن با کمک متخصص بررسی شود.

آیا ناخن جویدن کودک نشانه اضطراب و استرس است؟

ناخن جویدن می‌تواند یکی از واکنش‌های کودک به اضطراب و استرس باشد، اما همیشه به معنای وجود این مشکلات نیست. بعضی کودکان هنگام نگرانی، ترس یا قرار گرفتن در موقعیت‌های پراسترس، ناخن می‌جوند تا تنش درونی خود را کاهش دهند. در این شرایط، تکرار این رفتار ممکن است به کودک احساس آرامش موقتی بدهد و باعث شود به‌تدریج آن را به یک راه ناخودآگاه برای کنار آمدن با احساساتش تبدیل کند.

برای مثال، ممکن است کودک پیش از رفتن به مدرسه، هنگام امتحان، در جمع‌های ناآشنا یا پس از تجربه یک تغییر مهم در زندگی، بیشتر ناخن بجود. بااین‌حال، برخی کودکان این رفتار را هنگام تماشای تلویزیون، بازی یا بی‌حوصلگی نیز نشان می‌دهند؛ بدون اینکه لزوماً مضطرب باشند.

چطور بفهمیم ناخن جویدن کودک با اضطراب ارتباط دارد؟

بهتر است والدین به الگوی رفتاری کودک توجه کنند. اگر ناخن جویدن در موقعیت‌های پراسترس بیشتر می‌شود یا همراه با نشانه‌هایی مانند بی‌قراری، نگرانی مداوم، اختلال خواب، دل‌دردهای تکرارشونده بدون علت مشخص یا ترس از جدایی است، بررسی وضعیت هیجانی کودک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی، به‌جای سرزنش کردن کودک یا مجبور کردن او به ترک فوری عادت، بهتر است با آرامش درباره احساساتش صحبت کنید و به او فرصت دهید نگرانی‌هایش را بیان کند. اگر این رفتار شدید، مداوم یا همراه با نشانه‌های دیگر اضطراب است، مشورت با روان‌شناس کودک می‌تواند به شناسایی علت و انتخاب راهکار مناسب کمک کند.

چه عواملی باعث شروع یا تشدید ناخن جویدن در کودکان می‌شوند؟

ناخن جویدن در کودکان ممکن است به‌تدریج شکل بگیرد یا در دوره‌های خاصی از زندگی شدت پیدا کند. گاهی این رفتار از یک عادت ساده شروع می‌شود و گاهی در واکنش به تغییرات محیطی یا فشارهای هیجانی بیشتر تکرار می‌شود. شناخت عواملی که این رفتار را شروع یا تشدید می‌کنند، به والدین کمک می‌کند به‌جای تمرکز صرف بر متوقف کردن آن، راهکار مناسب‌تری برای کودک انتخاب کنند.

مهم‌ترین عوامل مؤثر بر شروع یا تشدید ناخن جویدن کودکان عبارت‌اند از:

• تغییرات مهم در زندگی کودک: شروع مهدکودک یا مدرسه، جابه‌جایی خانه، تولد خواهر یا برادر و تغییر مراقب می‌توانند باعث افزایش نگرانی و تغییر رفتار کودک شوند.
• فشارهای تحصیلی و انتظارات زیاد: تکالیف دشوار، امتحان، ترس از اشتباه کردن یا نگرانی از واکنش والدین به عملکرد تحصیلی ممکن است این عادت را تشدید کند.
• تنش و تعارض در محیط خانواده: مشاجره‌های مکرر، فضای پرتنش خانه یا تغییرات ناگهانی در روابط خانوادگی می‌توانند بر احساس امنیت کودک اثر بگذارند.
• اضطراب و دشواری در مدیریت هیجان‌ها: کودکانی که در شناخت، بیان یا تنظیم احساساتی مانند ترس، خشم و نگرانی مشکل دارند، ممکن است بیشتر به رفتارهای تکراری روی بیاورند.
• بی‌حوصلگی و فعالیت‌های یکنواخت: بعضی کودکان هنگام تماشای تلویزیون، مطالعه یا انتظار کشیدن، بدون توجه آگاهانه ناخن می‌جوند.
• تبدیل شدن رفتار به یک عادت خودکار: تکرار ناخن جویدن در موقعیت‌های مشابه می‌تواند باعث شود کودک حتی بدون وجود استرس مشخص، این رفتار را انجام دهد.
• توجه بیش‌ازحد و واکنش‌های منفی اطرافیان: سرزنش، تهدید یا تذکرهای مکرر ممکن است فشار روانی کودک را بیشتر کند و در بعضی موارد به تداوم رفتار دامن بزند.
• مشاهده و تقلید از دیگران: دیدن ناخن جویدن در والدین، خواهر و برادر یا همسالان ممکن است در شکل‌گیری این عادت نقش داشته باشد.
  

نکته مهم این است که یک عامل مشخص لزوماً علت اصلی ناخن جویدن نیست و ممکن است چند عامل هم‌زمان در ایجاد یا ادامه آن نقش داشته باشند. برای مثال، کودک ممکن است در ابتدا هنگام اضطراب ناخن بجود، اما بعد از مدتی این رفتار هنگام تماشای تلویزیون یا انجام تکالیف نیز به شکل ناخودآگاه تکرار شود.

برای شناسایی محرک‌های این رفتار، والدین می‌توانند بدون حساس کردن کودک، به زمان‌ها و موقعیت‌هایی که ناخن جویدن بیشتر اتفاق می‌افتد توجه کنند. این مشاهده به آن‌ها کمک می‌کند الگوی رفتاری کودک را بهتر بشناسند و در صورت نیاز، از راهنمایی روان‌شناس کودک برای انتخاب روش مناسب کمک بگیرند.

ناخن جویدن چه عوارضی برای کودک دارد؟

ناخن جویدن در کودکان اگر گهگاهی اتفاق بیفتد، معمولاً مشکل جدی ایجاد نمی‌کند؛ اما وقتی این رفتار شدید و مداوم شود، ممکن است سلامت ناخن‌ها، پوست اطراف انگشتان و حتی دندان‌های کودک را تحت تأثیر قرار دهد. شدت عوارض به میزان ناخن جویدن و مدت ادامه این عادت بستگی دارد.

مهم‌ترین عوارض ناخن جویدن در کودکان عبارت‌اند از:

• آسیب به ناخن و پوست اطراف آن: جویدن مکرر ممکن است باعث کوتاه شدن بیش‌ازحد ناخن، زخم شدن پوست، التهاب و درد انگشتان شود.
• افزایش احتمال عفونت: انتقال میکروب‌ها از طریق دست به دهان و ایجاد زخم در اطراف ناخن می‌تواند خطر عفونت‌های موضعی را افزایش دهد.
• آسیب به دندان‌ها و لثه‌ها: فشار و تماس مکرر ناخن با دندان‌ها ممکن است به مرور باعث آسیب به مینای دندان، لب‌پریدگی دندان یا تحریک بافت لثه شود؛ به‌ویژه اگر عادت شدید و طولانی‌مدت باشد.
• انتقال آلودگی به دهان: ناخن‌ها ممکن است آلودگی‌های محیطی را در خود نگه دارند و جویدن آن‌ها احتمال ورود برخی میکروب‌ها به دهان را افزایش دهد.
• درد و اختلال در فعالیت‌های روزمره: زخم یا التهاب انگشتان ممکن است هنگام نوشتن، بازی کردن یا انجام کارهای ظریف برای کودک ناراحتی ایجاد کند.
• احساس خجالت یا کاهش اعتمادبه‌نفس: اگر کودک به دلیل ظاهر ناخن‌هایش از سوی دیگران مورد تمسخر قرار بگیرد یا مرتب سرزنش شود، ممکن است احساس شرمندگی یا ناراحتی بیشتری تجربه کند.

چگونه باعث ترک ناخن جویدن کودک شویم؟

برای ترک ناخن جویدن در کودکان، مهم‌ترین نکته این است که به‌جای سرزنش یا مجبور کردن کودک به توقف رفتار، به او کمک کنیم علت این عادت را بشناسد و به‌تدریج رفتارهای جایگزین را یاد بگیرد. از آنجا که ناخن جویدن گاهی ناخودآگاه اتفاق می‌افتد، تذکرهای مکرر به‌تنهایی معمولاً کافی نیستند و حتی ممکن است باعث افزایش تنش کودک شوند.

برای کمک به کودک می‌توانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:

• موقعیت‌های محرک را شناسایی کنید: دقت کنید کودک بیشتر چه زمانی ناخن می‌جود؛ مثلاً هنگام تماشای تلویزیون، انجام تکالیف، نگرانی یا پیش از خواب. شناخت این موقعیت‌ها به انتخاب راهکار مناسب کمک می‌کند.
• از سرزنش و تنبیه پرهیز کنید: عباراتی مانند «باز شروع کردی!» یا تهدید کردن کودک ممکن است احساس شرمندگی و فشار روانی او را بیشتر کند. بهتر است با آرامش و بدون جلب توجه دیگران، به او کمک کنید متوجه رفتارش شود.
• رفتار جایگزین به او آموزش دهید: وقتی کودک احساس می‌کند می‌خواهد ناخن بجود، می‌تواند توپ نرم ضد استرس را در دست بگیرد، با وسیله‌ای مناسب بازی کند یا دست‌هایش را مشغول فعالیت دیگری کند.
• رفتارهای مثبت را تشویق کنید: زمانی که کودک متوجه عادت خود می‌شود و از رفتار جایگزین استفاده می‌کند، او را تشویق کنید. تمرکز بر تلاش و پیشرفت تدریجی، معمولاً از تأکید مداوم بر شکست‌ها مؤثرتر است.
• به کاهش استرس کودک کمک کنید: گفت‌وگو درباره احساسات، بازی، فعالیت بدنی، خواب کافی و ایجاد برنامه روزانه قابل پیش‌بینی می‌توانند به کودک کمک کنند فشارهای روزمره را بهتر مدیریت کند.
• از ناخن‌ها مراقبت کنید: ناخن‌های کودک را مرتب و کوتاه نگه دارید و در صورت وجود زخم یا التهاب، از آن‌ها مراقبت کنید. این کار می‌تواند آسیب ناشی از جویدن را کاهش دهد، هرچند به‌تنهایی علت رفتار را برطرف نمی‌کند.
• در صورت تمایل کودک، از یادآورهای ملایم استفاده کنید: می‌توانید با توافق خود کودک، نشانه‌ای ساده برای یادآوری رفتار تعیین کنید؛ به‌شرطی که باعث خجالت، تنبیه یا افزایش اضطراب او نشود.

اگر ناخن جویدن به زخم و خونریزی منجر شده، برای مدت طولانی ادامه داشته یا با اضطراب و سایر رفتارهای تکراری همراه است، ارزیابی توسط روان‌شناس کودک می‌تواند مفید باشد. در مواردی که این عادت به شکل پایدار ادامه پیدا می‌کند، روش‌هایی مانند آموزش آگاهی از رفتار و تمرین پاسخ جایگزین می‌توانند با توجه به شرایط کودک به کار گرفته شوند.

هدف این نیست که کودک یک‌شبه ناخن جویدن را کنار بگذارد؛ بلکه باید به او کمک کرد به‌تدریج رفتار خود را بشناسد، محرک‌های آن را مدیریت کند و راه‌های سالم‌تری برای کنار آمدن با احساساتش یاد بگیرد.

روش‌های رفتاری و روان‌شناختی برای درمان ناخن جویدن کودکان

برای درمان ناخن جویدن در کودکان، تنها متوقف کردن رفتار کافی نیست؛ کودک باید یاد بگیرد چه زمانی ناخن می‌جود، چه عواملی این رفتار را تحریک می‌کنند و چگونه می‌تواند واکنش متفاوتی نشان دهد. روش‌های رفتاری و روان‌شناختی با توجه به سن کودک، شدت عادت و علت‌های احتمالی آن انتخاب می‌شوند و هدفشان کمک به کاهش تدریجی رفتار، بدون ایجاد ترس و احساس شرمندگی است.

مهم‌ترین روش‌های مورد استفاده عبارت‌اند از:

• آموزش آگاهی از رفتار: در این روش به کودک کمک می‌شود متوجه شود چه زمانی و در چه موقعیت‌هایی ناخن می‌جود. برای مثال، ممکن است هنگام تماشای تلویزیون یا انجام تکالیف این رفتار را بدون آگاهی انجام دهد. شناخت این الگو، اولین قدم برای تغییر عادت است.
• تمرین رفتار جایگزین: کودک یاد می‌گیرد به‌محض احساس تمایل به ناخن جویدن، رفتار دیگری انجام دهد؛ مانند فشردن آرام یک توپ نرم، قرار دادن دست‌ها روی میز یا مشغول شدن به فعالیتی مناسب. این روش به‌ویژه زمانی مفید است که رفتار به شکل عادت خودکار تکرار می‌شود.
• تقویت مثبت و تشویق تدریجی: به‌جای تمرکز بر دفعات ناخن جویدن، تلاش کودک برای کنترل رفتار و استفاده از راهکارهای جایگزین تشویق می‌شود. تعیین هدف‌های کوچک و قابل دستیابی می‌تواند انگیزه کودک را افزایش دهد.
• اصلاح محرک‌های محیطی: اگر ناخن جویدن در موقعیت‌های مشخصی بیشتر اتفاق می‌افتد، می‌توان با تغییر شرایط به کودک کمک کرد. برای نمونه، فراهم کردن فعالیتی برای دست‌ها هنگام تماشای تلویزیون یا ایجاد وقفه‌های کوتاه هنگام انجام تکالیف می‌تواند مفید باشد.
• آموزش مهارت‌های مدیریت هیجان: اگر ناخن جویدن با اضطراب، خشم یا نگرانی ارتباط داشته باشد، آموزش شناسایی احساسات، تنفس آرام، حل مسئله و بیان مناسب هیجان‌ها می‌تواند به کودک کمک کند راه‌های دیگری برای کنار آمدن با تنش پیدا کند.
• آموزش والدین برای برخورد مؤثر: والدین نقش مهمی در تغییر این عادت دارند. پرهیز از سرزنش و تهدید، ارائه یادآوری‌های آرام و تشویق پیشرفت‌های کوچک، محیط امن‌تری برای یادگیری رفتار جدید فراهم می‌کند.
• درمان شناختی‌رفتاری در صورت نیاز: اگر ناخن جویدن با اضطراب قابل‌توجه یا مشکلات هیجانی همراه باشد، روان‌شناس کودک ممکن است از مداخلات شناختی‌رفتاری متناسب با سن کودک استفاده کند تا به مدیریت نگرانی‌ها و تغییر الگوهای رفتاری کمک شود.

روش‌های کلینیک آتیه درخشان ذهن برای کمک به کودکان مبتلا به ناخن جویدن

در کلینیک آتیه درخشان ذهن، برای کمک به کودکانی که ناخن می‌جوند، ابتدا شرایط رفتاری، هیجانی و رشدی کودک بررسی می‌شود تا مشخص شود چه عواملی در شروع یا تداوم این عادت نقش دارند. از آنجا که ناخن جویدن ممکن است با استرس، اضطراب، دشواری در تنظیم هیجان یا شکل‌گیری یک رفتار تکرارشونده ارتباط داشته باشد، انتخاب روش مناسب باید بر اساس نیازهای هر کودک انجام شود.

مداخلات رفتاری و روان‌شناختی

یکی از مهم‌ترین رویکردها برای کاهش ناخن جویدن در کودکان، استفاده از روش‌های رفتاری است. در این روش‌ها، به کودک کمک می‌شود زمان‌ها و موقعیت‌هایی را که ناخن می‌جود بشناسد و به‌جای این رفتار، پاسخ مناسب‌تری را تمرین کند. آموزش والدین برای پرهیز از سرزنش، تشویق پیشرفت‌های کوچک و ایجاد محیطی آرام نیز می‌تواند به تداوم این تغییر کمک کند.

اگر ناخن جویدن با اضطراب، نگرانی یا مشکلات هیجانی همراه باشد، روان‌شناس کودک ممکن است از مداخلات متناسب با سن کودک برای مدیریت هیجان‌ها، کاهش تنش و تقویت مهارت‌های مقابله‌ای استفاده کند.

آیا روش‌های تکنولوژیک هم می‌توانند کمک‌کننده باشند؟

در برخی کودکان، ناخن جویدن ممکن است در کنار مشکلات دیگری مانند اضطراب یا دشواری در کنترل رفتار دیده شود. در چنین شرایطی، متخصص می‌تواند با توجه به ارزیابی کودک، بررسی کند که آیا استفاده از روش‌های تکنولوژیک در کنار مداخلات اصلی ضرورت یا فایده‌ای دارد. این روش‌ها برای همه کودکان ضروری نیستند و نباید به‌عنوان درمان مستقیم و قطعی ناخن جویدن معرفی شوند.

• نوروفیدبک: این روش با ارائه بازخورد از فعالیت الکتریکی مغز، برای تمرین خودتنظیمی به کار می‌رود. اگر کودک مشکلات همراهی داشته باشد که استفاده از نوروفیدبک برای آن‌ها از نظر متخصص قابل بررسی باشد، ممکن است این روش به‌عنوان مداخله مکمل در نظر گرفته شود؛ با این حال، شواهد اختصاصی درباره اثربخشی آن برای درمان ناخن جویدن محدود است.
• بیوفیدبک: بیوفیدبک به کودک کمک می‌کند برخی واکنش‌های فیزیولوژیک بدن، مانند تنفس یا تنش عضلانی، را بهتر بشناسد و مهارت‌های آرام‌سازی را تمرین کند. اگر تنش و برانگیختگی بدنی در شرایط کودک نقش داشته باشند، این روش ممکن است برای مدیریت آن‌ها مفید باشد؛ اما جایگزین مداخلات رفتاری اختصاصی ناخن جویدن نیست.
• توان‌بخشی شناختی (CRT): در صورتی که کودک علاوه بر ناخن جویدن، در برخی مهارت‌های شناختی مانند توجه یا کنترل تکانه نیز مشکل داشته باشد، توان‌بخشی شناختی ممکن است برای تقویت همان مهارت‌ها بررسی شود. با این حال، این روش به‌تنهایی درمان مستقیمی برای ناخن جویدن محسوب نمی‌شود.

انتخاب روش مناسب برای درمان ناخن جویدن در آتیه درخشان ذهن

در کلینیک آتیه درخشان ذهن، هدف از ارزیابی تخصصی این است که مشخص شود ناخن جویدن کودک بیشتر به یک عادت رفتاری مربوط است یا با مشکلات هیجانی و رفتاری دیگری همراه شده است. بر همین اساس، ممکن است آموزش والدین، مداخلات رفتاری، روان‌شناختی یا در شرایط خاص روش‌های مکمل پیشنهاد شوند.

چه زمانی برای ناخن جویدن کودک باید به روان‌شناس مراجعه کرد؟

ناخن جویدن در کودکان همیشه نشانه یک مشکل جدی نیست؛ اما اگر این عادت مداوم شود یا بر سلامت و زندگی روزمره کودک تأثیر بگذارد، بهتر است از روان‌شناس کودک کمک بگیرید.

در شرایط زیر، مراجعه به متخصص توصیه می‌شود:

• ناخن جویدن باعث زخم، خونریزی یا آسیب به انگشتان شده است.
• کودک هم‌زمان نشانه‌هایی مانند اضطراب، نگرانی مداوم یا بی‌قراری دارد.
• رفتارهای تکراری دیگری مانند کندن پوست یا کشیدن مو نیز دیده می‌شوند.
• کودک با وجود تلاش برای ترک این عادت، نمی‌تواند آن را کنترل کند.
• ناخن جویدن باعث ناراحتی، خجالت یا اختلال در فعالیت‌های روزمره کودک شده است.

روان‌شناس کودک با بررسی علت‌های احتمالی، می‌تواند روش‌هایی مانند مداخلات رفتاری، آموزش مهارت‌های مدیریت هیجان و راهنمایی والدین را پیشنهاد دهد.

سؤالات متداول

چرا کودک ناخن‌های خود را می‌جود؟

ناخن جویدن می‌تواند به دلایلی مانند استرس، بی‌حوصلگی، اضطراب یا شکل‌گیری یک عادت ناخودآگاه اتفاق بیفتد. برای انتخاب راهکار مناسب، باید موقعیت‌هایی را که این رفتار بیشتر تکرار می‌شود، شناسایی کرد.

آیا ناخن جویدن در کودکان نشانه اضطراب است؟

گاهی ناخن جویدن واکنشی به اضطراب و تنش است، اما همیشه به معنای وجود اضطراب نیست. اگر این رفتار با نگرانی مداوم، بی‌قراری یا اختلال خواب همراه باشد، بهتر است وضعیت کودک بررسی شود.

چگونه عادت ناخن جویدن را از کودک بگیریم؟

از سرزنش و تنبیه کودک خودداری کنید و به او کمک کنید زمان‌های ناخن جویدن را بشناسد. آموزش رفتار جایگزین، تشویق پیشرفت‌های کوچک و کاهش عوامل استرس‌زا می‌توانند به ترک تدریجی این عادت کمک کنند.

آیا تنبیه کردن کودک برای ناخن جویدن مؤثر است؟

خیر، تنبیه و سرزنش معمولاً راهکار مناسبی نیستند و ممکن است استرس و احساس شرمندگی کودک را افزایش دهند. بهتر است با آرامش، تشویق و آموزش رفتارهای جایگزین از او حمایت کنید.

چه زمانی ناخن جویدن کودک نیاز به مراجعه به روان‌شناس دارد؟

اگر این عادت مداوم باشد، باعث زخم و آسیب شود یا با اضطراب و مشکلات رفتاری همراه باشد، مشاوره با روان‌شناس کودک توصیه می‌شود. متخصص می‌تواند علت‌های احتمالی را بررسی و روش مناسب مداخله را پیشنهاد کند.